การเลือกตั้งผู้นำพรรคสังคมนิยมสก็อตแลนด์ ปี 2005

การเลือกตั้งผู้นำพรรคสังคมนิยมสก็อตแลนด์ (Scottish Socialist Party - SSP) ในปี 2005 เกิดขึ้นหลังจากที่ ทอมมี เชอริแดน (Tommy Sheridan) ลาออกจากตำแหน่งในเดือนพฤศจิกายน 2004 หลังจากช่วงเวลาหนึ่งที่พรรคใช้การบริหารแบบร่วมกัน (Collective Rule) พรรคได้จัดการเลือกตั้งขึ้นในการประชุมที่เมืองเพิร์ธ (Perth) เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2005 เพื่อคัดเลือกผู้ประสานงานระดับชาติ (National Convener) คนใหม่ ซึ่งผลการเลือกตั้งปรากฏว่า โคลิน ฟ็อกซ์ (Colin Fox) ได้รับเลือกให้เป็นผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากเชอริแดน

ผู้สมัครรับเลือกตั้ง

สมาชิกทุกคนของพรรคสังคมนิยมสก็อตแลนด์มีสิทธิ์ลงสมัครรับเลือกตั้ง โดยมีการกำหนดรับเรื่องเสนอชื่อจนถึงสัปดาห์แรกของเดือนธันวาคม แต่ในเวลาต่อมาได้มีการขยายกำหนดการเป็นวันที่ 23 มกราคม 2005 โดยมีผู้สมัครที่ลงชิงชัยในครั้งนี้ 2 ราย ได้แก่:

• โคลิน ฟ็อกซ์: ประกาศความจำนงในการลงสมัครทันทีหลังจากเชอริแดนลาออก โดยระบุว่าตนพร้อมที่จะรับหน้าที่เป็นโฆษกของพรรค
• อลัน แมคคอมบีส์ (Alan McCombes): ประกาศลงสมัครก่อนปิดรับการเสนอชื่อ 5 วัน โดยระบุว่าต้องการลงแข่งเพื่อป้องกันไม่ให้การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นเพียง "การสถาปนา" ผู้สมัครเพียงรายเดียวโดยไม่มีคู่แข่ง

นอกจากนี้ เคยมีการคาดการณ์ว่า แคโรลีน เลคกี้ (Carolyn Leckie) อาจลงสมัคร แต่ในที่สุดเธอก็ไม่ได้ลงชิงตำแหน่ง

การรณรงค์หาเสียงและประเด็นสำคัญ

ในด้านการสนับสนุน ทอมมี เชอริแดน ซึ่งในตอนแรกไม่ได้ระบุชื่อผู้ที่ตนสนับสนุน ในภายหลังได้ออกมาสนับสนุนโคลิน ฟ็อกซ์ เช่นเดียวกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสก็อตแลนด์ (MSP) อีกสองคนคือ เชอริแดน และโรสแมรี เบิร์น (Rosemary Byrne) ในขณะที่อลัน แมคคอมบีส์ ได้รับการสนับสนุนจาก MSP สามคน ได้แก่ โรซี เคน (Rosie Kane), แคโรลีน เลคกี้ และฟรานเซส เคอร์แรน (Frances Curran)

ฐานเสียงของผู้สมัครทั้งสองมีความแตกต่างกันตามภูมิภาค โดยฟ็อกซ์ได้รับความนิยมสูงในพื้นที่ทางตะวันออกของสก็อตแลนด์ ส่วนแมคคอมบีส์ได้รับความนิยมในพื้นที่ทางตะวันตก โดยเฉพาะในเมืองกลาสโกว์ ซึ่งฟ็อกซ์ระบุว่าผู้ที่ลงคะแนนให้แมคคอมบีส์ส่วนใหญ่มาจากพื้นที่ดังกล่าว

ข้อถกเถียงเรื่องสถานะของผู้นำ

ประเด็นหลักในการเลือกตั้งครั้งนี้คือคำถามที่ว่า ผู้นำพรรคควรเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสก็อตแลนด์ (MSP) หรือไม่ โดยมีมุมมองที่แตกต่างกันดังนี้:

• มุมมองของอลัน แมคคอมบีส์: ต้องการให้พรรคเข้าถึงกลุ่มผู้ที่ไม่ไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งซึ่งถูกละเลยโดยชนชั้นนำทางการเมือง และเชื่อว่าตนเองมีความสามารถเพียงพอที่จะเผชิญหน้ากับนักการเมืองระดับสูงอย่าง อเล็กซ์ ซัลมอนด์ (Alex Salmond), ชาร์ลส์ เคนเนดี (Charles Kennedy) และจอห์น รีด (John Reid)
• มุมมองของโคลิน ฟ็อกซ์: แย้งว่าการเลือกผู้นำที่ไม่เป็น MSP จะทำให้การทำงานยากขึ้นถึงสิบเท่า เนื่องจากอาจไม่ได้รับเชิญให้เข้าร่วมการประชุมสำคัญๆ เพราะไม่ได้เป็นตัวแทนที่มาจากการเลือกตั้ง

กระบวนการเลือกตั้งและผลลัพธ์

สภาแห่งชาติของพรรคได้ตัดสินใจยุติการบริหารแบบร่วมกันและดำเนินการเลือกตั้งในการประชุมเดือนธันวาคม 2004 โดยมีการหารือเกี่ยวกับทางเลือกในการบริหารพรรค 4 รูปแบบ ได้แก่:

1. การบริหารแบบร่วมกันโดยกลุ่ม MSP
2. การบริหารแบบร่วมกันโดยกลุ่มบุคคล 5-6 คน
3. การเลือกผู้ประสานงานร่วมสองคน (Co-conveners)
4. การเลือกผู้ประสานงานเพียงคนเดียว (Single Convener)

ในที่สุด ที่ประชุมได้ลงมติให้จัดตั้งคณะกรรมาธิการเพื่อตรวจสอบโครงสร้าง องค์กร วัฒนธรรม และรัฐธรรมนูญของพรรค และดำเนินการเลือกผู้ประสานงานเพียงคนเดียว ผลการลงคะแนนมีผู้ใช้สิทธิ์ทั้งหมด 406 เสียง โดยมีผู้ไม่ลงคะแนน (abstentions) 9 เสียง และบัตรเสีย 1 ใบ โคลิน ฟ็อกซ์ ชนะการเลือกตั้งด้วยคะแนนนำ 98 เสียง

เหตุการณ์หลังการเลือกตั้ง

หลังได้รับชัยชนะ โคลิน ฟ็อกซ์ ประกาศว่าพรรคจะรวมตัวกันเพื่อกู้คืนความเชื่อมั่นจากผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง 130,000 คนที่เคยสนับสนุนพรรคในการเลือกตั้งปี 2003 และยืนยันว่าจะไม่มีความแตกแยกระหว่างสมาชิกสภา (MSP) และนักกิจกรรมระดับรากหญ้า

แม้ว่าในตอนแรก ทอมมี เชอริแดน จะพยายามสนับสนุนให้พรรคสามัคคีภายใต้การนำของฟ็อกซ์ แต่ภายในเดือนสิงหาคม 2006 เชอริแดนเริ่มเคลื่อนไหวเพื่อทวงคืนตำแหน่งผู้นำ โดยวิจารณ์ว่าฟ็อกซ์ขาด "ความเด็ดขาด" (steel) ในการนำพรรคผ่านพ้นวิกฤต จนในที่สุดเชอริแดนได้แยกตัวออกไปก่อตั้งองค์กรใหม่และลาออกจากพรรค SSP ก่อนที่จะมีการเลือกตั้งผู้นำครั้งต่อไป