ดนตรีประกอบภาพยนตร์ A Clockwork Orange

สรุปใจความสำคัญ

เป็นการผสมผสานระหว่างดนตรีคลาสสิกและดนตรีอิเล็กทรอนิกส์โดย Wendy Carlos
มีการใช้ Vocoder ในการบันทึกเสียงร้องเป็นครั้งแรกในเพลง March from 'A Clockwork Orange'
มีอัลบั้มสองเวอร์ชันในปี 1972 คือฉบับ Soundtrack ทางการ และฉบับ Complete Original Score ของ Wendy Carlos
Stanley Kubrick ปฏิเสธการขอใช้เสียงจากภาพยนตร์ 2001: A Space Odyssey ให้กับ Roger Waters ของวง Pink Floyd

ดนตรีประกอบภาพยนตร์ A Clockwork Orange เป็นอัลบั้มเพลงประกอบภาพยนตร์ที่ออกวางจำหน่ายในปี 1972 โดยค่าย Warner Bros. Records ซึ่งรวบรวมบทเพลงจากภาพยนตร์เรื่อง A Clockwork Orange (1971) ของผู้กำกับ Stanley Kubrick ความโดดเด่นของอัลบั้มนี้คือการนำดนตรีคลาสสิกมาตีความใหม่ผ่านดนตรีอิเล็กทรอนิกส์โดย Wendy Carlos นักประพันธ์และนักดนตรีชาวอเมริกัน ซึ่ง Kubrick จ้างมาเพื่อสร้างสรรค์ดนตรีประกอบต้นฉบับสำหรับภาพยนตร์เรื่องนี้

การผสมผสานระหว่างดนตรีคลาสสิกและนวัตกรรมเสียง

ดนตรีในภาพยนตร์เรื่องนี้มีการใช้ทั้งบทเพลงคลาสสิกแบบดั้งเดิมและเวอร์ชันที่ดัดแปลงโดยใช้เครื่องสังเคราะห์เสียง (Synthesizer) โดยมีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้:

ธีมหลัก: เพลงธีมหลักของเรื่องเป็นการนำเพลง Music for the Funeral of Queen Mary (ประพันธ์ในปี 1695) ของ Henry Purcell มาเรียบเรียงใหม่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์
การใช้ Vocoder: เพลง "March from 'A Clockwork Orange'" ซึ่งดัดแปลงมาจากท่อนประสานเสียงของ Symphony No. 9 โดย Beethoven ถือเป็นเพลงแรกๆ ที่มีการบันทึกเสียงโดยใช้ Vocoder สำหรับการร้องเพลง ซึ่งกลายเป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้กับวงดนตรีแนว Synthpop ในเวลาต่อมา
การใช้ดนตรีในเนื้อเรื่อง: ในภาพยนตร์ Beethoven's Ninth Symphony ถูกใช้เป็นเครื่องมือในการบำบัด (Ludovico Technique) เพื่อให้ตัวละคร Alex เกิดปฏิกิริยาทางลบต่อดนตรี ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของพล็อตเรื่อง โดยมีการใช้ท่อนที่สองของซิมโฟนีนี้ในฉากที่บีบคั้นให้ Alex พยายามฆ่าตัวตาย

รายละเอียดเกี่ยวกับวงออร์เคสตรา

แม้ว่าในเครดิตหรืออัลบั้มจะไม่ได้ระบุชื่อวงออร์เคสตราที่บรรเลง Symphony No. 9 แต่มีรายละเอียดในฉากห้องนอนของ Alex ที่ปรากฏเทปไมโครคาสเซ็ตระบุว่าเป็นเวอร์ชันของ Berliner Philharmoniker ภายใต้การอำนวยเพลงของ Ferenc Fricsay

อัลบั้มและเวอร์ชันต่างๆ

ดนตรีประกอบของ A Clockwork Orange ถูกเผยแพร่ออกมาในหลายรูปแบบ:

1. อัลบั้ม Soundtrack อย่างเป็นทางการ (1972)

เป็นอัลบั้มที่รวบรวมเพลงที่ใช้ในภาพยนตร์ แต่มีบางเพลงที่ถูกตัดออกเนื่องจากข้อจำกัดด้านพื้นที่ของแผ่นเสียงไวนิลในสมัยนั้น เช่น เพลง Scheherazade ของ Nikolai Rimsky-Korsakov ซึ่งปรากฏในฉากที่ Alex อ่านคัมภีร์ไบเบิลในคุก

2. A Clockwork Orange Wendy Carlos's Complete Original Score (1972)

ออกวางจำหน่ายหลังจากอัลบั้มแรก 3 เดือน โดย Columbia Records อัลบั้มนี้รวบรวมเพลงที่ Wendy Carlos แต่งไว้ทั้งหมด รวมถึงเพลงที่ไม่ได้ถูกนำมาใช้ในภาพยนตร์ หรือถูกใช้เพียงบางส่วน เช่น เพลง "Timesteps" และเวอร์ชันเครื่องสังเคราะห์เสียงของ La Gazza Ladra ของ Rossini

3. ฉบับรีมาสเตอร์ดิจิทัล (1998)

เป็นการนำเพลงของ Wendy Carlos มาปรับปรุงคุณภาพเสียงใหม่ โดยรวมเอาเพลงที่เคยถูกตัดออกในเวอร์ชันปี 1972 เช่น "Biblical Daydreams" และ "Orange Minuet" กลับเข้ามาด้วย

เกร็ดการผลิตและข้อเท็จจริงที่น่าสนใจ

ในการสร้างสรรค์ดนตรี Stanley Kubrick เคยติดต่อ Roger Waters มือเบสของวง Pink Floyd เพื่อขอใช้ส่วนหนึ่งของเพลง Atom Heart Mother แต่ Waters ปฏิเสธเนื่องจาก Kubrick ต้องการสิทธิ์ในการตัดต่อเพลงให้เข้ากับภาพยนตร์ ซึ่งในเวลาต่อมา Waters ได้ขอใช้เสียงจากภาพยนตร์ 2001: A Space Odyssey จาก Kubrick แต่ก็ถูกปฏิเสธเช่นกัน

คำถามที่พบบ่อย

ใครเป็นผู้ประพันธ์ดนตรีประกอบหลักของ A Clockwork Orange?

Wendy Carlos เป็นผู้ประพันธ์และเรียบเรียงดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ โดยนำผลงานคลาสสิกมาตีความใหม่ตามความต้องการของ Stanley Kubrick

ทำไมเพลงบางเพลงในหนังถึงไม่มีในอัลบั้ม Soundtrack ปี 1972?

เนื่องจากข้อจำกัดด้านพื้นที่ของแผ่นเสียงไวนิล (Vinyl LP) ในสมัยนั้น ทำให้บางเพลง เช่น Scheherazade ของ Rimsky-Korsakov ถูกตัดออก

เพลงของ Beethoven มีบทบาทอย่างไรในภาพยนตร์?

ในภาพยนตร์ Beethoven's Ninth Symphony ถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของการบำบัดด้วยเทคนิค Ludovico เพื่อให้ตัวละคร Alex เกิดความเกลียดชังและหวาดกลัวดนตรีคลาสสิก

ความสัมพันธ์ระหว่าง Stanley Kubrick และ Pink Floyd ในเรื่องดนตรีเป็นอย่างไร?

Kubrick เคยขอใช้เพลงของ Pink Floyd แต่ถูกปฏิเสธ และในเวลาต่อมาเขาก็ปฏิเสธคำขอของ Roger Waters ที่จะใช้เสียงจากหนังเรื่อง 2001: A Space Odyssey เช่นกัน