อับเดลฮามิด อิบราฮิม ซาบรา นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านทัศนศาสตร์

อับเดลฮามิด อิบราฮิม ซาบรา (Abdelhamid Ibrahim Sabra, ค.ศ. 1924–2013) เป็นศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ที่มีชื่อเสียงระดับโลก โดยมีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษในด้านประวัติศาสตร์ของทัศนศาสตร์ (Optics) และการพัฒนาทางวิทยาศาสตร์ในโลกอิสลามยุคกลาง เขาเสียชีวิตเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม ค.ศ. 2013

การศึกษาและเส้นทางอาชีพ

ซาบราสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยอเล็กซานเดรีย (University of Alexandria) ก่อนจะเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกด้านปรัชญาวิทยาศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยลอนดอน (University of London) โดยได้ศึกษากับ คาร์ล ป็อปเปอร์ (Karl Popper) และได้รับปริญญาเอกในปี ค.ศ. 1955 ด้วยวิทยานิพนธ์ที่ศึกษาเกี่ยวกับทัศนศาสตร์ในศตวรรษที่ 17

ในด้านการสอนและการทำงานวิชาการ ซาบราได้ดำรงตำแหน่งอาจารย์ที่สถาบันต่าง ๆ ดังนี้:

• มหาวิทยาลัยอเล็กซานเดรีย: ค.ศ. 1955–1962
• สถาบันวอร์เบิร์ก (Warburg Institute): ค.ศ. 1962–1972
• มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Harvard University): ค.ศ. 1972 จนกระทั่งเกษียณอายุในปี ค.ศ. 1996

ผลงานทางวิชาการที่สำคัญ

หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของซาบราคือการแปลและเขียนบทวิจารณ์ภาษาอังกฤษสำหรับหนังสือเล่มที่ 1 ถึง 3 ของ Kitab al-Manazir (Book of Optics) ซึ่งเขียนโดย Ibn al-Haytham นักวิทยาศาสตร์ชาวอาหรับในศตวรรษที่ 11 ผลงานชิ้นนี้ช่วยให้นักวิชาการทั่วโลกสามารถเข้าถึงและเข้าใจรากฐานของทัศนศาสตร์อาหรับได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น

การโต้แย้งทางทฤษฎีเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์อิสลาม

ในบทความเรื่อง "The Appropriation and Subsequent Naturalization of Greek Science in Medieval Islam" ซาบราได้นำเสนอข้อโต้แย้งที่คัดค้านทฤษฎีของ ปิแอร์ ดูแฮม (Pierre Duhem) โดยเขาเสนอว่าวัฒนธรรมอิสลามไม่ได้เป็นเพียงผู้รับและผู้รักษาความรู้ทางวิทยาศาสตร์จากกรีกโบราณอย่างเฉื่อยชา (Passive) แต่ได้มีการ "หยิบยืมและปรับใช้" (Appropriated) รวมถึงดัดแปลงความรู้นั้นให้เข้ากับบริบทและพัฒนาต่อยอดอย่างกระตือรือร้น

รางวัลและการยอมรับ

ในปี ค.ศ. 2005 อับเดลฮามิด อิบราฮิม ซาบรา ได้รับรางวัล Sarton Medal ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดสำหรับผู้ที่มีผลงานโดดเด่นตลอดชีวิตในด้านประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ มอบโดยสมาคมประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ (History of Science Society)

ผลงานตีพิมพ์ที่สำคัญ