การจัดอันดับสโมสรเอเอฟซี (AFC Club Competitions Ranking)
สรุปใจความสำคัญ
- เริ่มใช้ระบบการจัดอันดับสโมสรครั้งแรกในปี 2014
- ตั้งแต่ฤดูกาล 2024-25 มีการแบ่งระดับการแข่งขันเป็น ACLE, ACL2 และ ACGL
- การคำนวณคะแนนปัจจุบันพิจารณาผลงานย้อนหลัง 8 ฤดูกาล
- การจัดอันดับสโมสรหญิงใช้สัดส่วนผลงานสโมสร 70% และอันดับโลก FIFA 30%
การจัดอันดับสโมสรเอเอฟซี เป็นระบบการจัดอันดับที่เปิดตัวโดยสมาพันธ์ฟุตบอลแห่งเอเชีย (AFC) ในปี 2014 โดยในระยะแรกมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นข้อมูลเชิงสถิติมากกว่าการกำหนดโควตาจำนวนทีมที่แต่ละประเทศจะได้รับในรายการแข่งขันระดับสโมสร
การเปลี่ยนแปลงรูปแบบในปี 2024
ในปี 2024 AFC ได้ประกาศเปลี่ยนแปลงรูปแบบการจัดอันดับสำหรับรายการแข่งขันที่ปรับโฉมใหม่ 3 รายการ ได้แก่ AFC Champions League Elite (ACLE), AFC Champions League Two (ACL2) และ AFC Challenge League (ACGL) ซึ่งมีผลตั้งแต่ฤดูกาล 2024–25 เป็นต้นไป โดยใช้สูตรคำนวณแบบถ่วงน้ำหนักที่พิจารณาผลการแข่งขันของสโมสรจากแต่ละสมาคมสมาชิกย้อนหลัง 8 ฤดูกาล
การจัดอันดับสโมสรหญิง
หลังจากสิ้นสุดการแข่งขัน AFC Women's Champions League ครั้งแรก AFC ได้นำระบบการจัดอันดับสำหรับสโมสรหญิงมาใช้ โดยพิจารณาจากผลการแข่งขันของสโมสรจากแต่ละสมาคมสมาชิก (70%) และอันดับโลกของทีมหญิงทีมชาติจาก FIFA Women's World Ranking (30%) ซึ่งระบบนี้เริ่มมีผลตั้งแต่ฤดูกาล 2025–26
รายละเอียดการจัดอันดับสโมสรชาย
การจัดอันดับสโมสรชาย (เดิมเรียกว่า Member Association Ranking หรือ MA Ranking) ถูกนำมาใช้เพื่อจัดอันดับสมาคมและกำหนดจำนวนสโมสรที่จะได้สิทธิ์เข้าร่วมการแข่งขันในรายการ ACLE, ACL2 และ ACGL ทั้งนี้ การจัดอันดับเป็นแบบชั่วคราว เนื่องจากทุกทีมต้องผ่านเกณฑ์การขอใบอนุญาตสโมสร (Club Licensing) หากสโมสรไม่ผ่านเกณฑ์ สิทธิ์จะถูกโอนไปยังสโมสรอื่นในสมาคมเดียวกัน หรือหากไม่มีสโมสรใดผ่านเกณฑ์ AFC อาจโอนสิทธิ์ให้สมาคมอื่นหรือปรับโครงสร้างการแข่งขัน
หลักการคำนวณคะแนน
ตั้งแต่ฤดูกาล 2024–25 เป็นต้นไป สโมสรจะได้รับคะแนนตามผลงานและคะแนนโบนัส ดังนี้:
- คะแนนผลงาน: ในรายการ ACLE ชนะได้ 3 คะแนน เสมอได้ 1 คะแนน (รอบคัดเลือก ชนะได้ 0.3 และเสมอได้ 0.15)
- สัดส่วนคะแนน: สโมสรใน ACL2 จะได้รับคะแนนเป็น 2 ใน 3 ของ ACLE และสโมสรใน ACGL จะได้รับ 1 ใน 3 ของ ACLE
- การตัดสิน: ผลการแข่งขันที่ตัดสินด้วยการต่อเวลาพิเศษจะถูกนำมาคิดคะแนน แต่การตัดสินด้วยการดวลจุดโทษจะไม่มีผลต่อคะแนน ยกเว้นคะแนนโบนัสสำหรับการผ่านเข้ารอบ
- คะแนนโบนัส: มอบให้ตามรอบที่สโมสรผ่านเข้าไปได้ โดย ACLE ได้สูงสุด 10.5 คะแนน, ACL2 ได้สูงสุด 7 คะแนน และ ACGL ได้สูงสุด 5 คะแนน
เมื่อสิ้นสุดฤดูกาล คะแนนรวมของแต่ละสมาคมจะคำนวณจากค่าเฉลี่ยผลงานของสโมสรทั้งหมดที่เข้าร่วมการแข่งขัน
ประวัติและการเปลี่ยนแปลง
ระบบการจัดอันดับมีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง:
- ปี 2014: ใช้ผลงานสโมสร 70% และอันดับโลก FIFA 30%
- ปี 2017: ปรับสัดส่วนเป็นผลงานสโมสร 90% และอันดับโลก FIFA 10%
- ปี 2018 เป็นต้นไป: ยกเลิกการนำอันดับโลก FIFA มาคำนวณ
- ปี 2022: ปรับระยะเวลาการคำนวณจาก 4 ฤดูกาลย้อนหลัง เป็น 8 ฤดูกาลย้อนหลัง โดยใช้ตัวคูณลดหลั่นตามความเก่าของฤดูกาล
นอกจากนี้ เนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19 ทำให้การแข่งขัน AFC Cup ปี 2020 ถูกยกเลิก AFC จึงประกาศไม่นำคะแนนจาก AFC Champions League และ AFC Cup ปี 2020 มาคำนวณในระบบการจัดอันดับ
คำถามที่พบบ่อย
AFC Champions League Elite (ACLE) ให้คะแนนการชนะเท่าไหร่?
ในรอบแบ่งกลุ่ม ACLE การชนะจะได้รับ 3 คะแนน และการเสมอได้รับ 1 คะแนน ส่วนในรอบคัดเลือก การชนะจะได้รับ 0.3 คะแนน และการเสมอได้รับ 0.15 คะแนน
ทำไมคะแนนปี 2020 ถึงไม่ถูกนำมาคำนวณ?
เนื่องจากมีการยกเลิกการแข่งขัน AFC Cup ปี 2020 เนื่องจากการแพร่ระบาดของ COVID-19 AFC จึงตัดสินใจไม่นำคะแนนของปีนั้นมาคำนวณเพื่อความยุติธรรม
การจัดอันดับสโมสรมีผลอย่างไรต่อการแข่งขัน?
ใช้สำหรับกำหนดจำนวนโควตา (Slot Allocation) ของสโมสรจากแต่ละประเทศที่จะได้สิทธิ์เข้าร่วมการแข่งขันในรายการต่างๆ ของ AFC