อัล-นะซาอี ผู้รวบรวมหะดีษคนสำคัญของโลกอิสลาม

อัล-นะซาอี (ค.ศ. 830 – 915) หรือชื่อเต็มคือ Abū ʿAbd al-Raḥmān Aḥmad ibn Shuʿayb ibn ʿAlī ibn Sinān ibn Baḥr ibn Dīnar al-Khurasānī al-Nasāʾī เป็นนักรวบรวมหะดีษผู้โด่งดังจากเมืองนะซา (Nasa) ในภูมิภาคโครราซัน (ปัจจุบันคือประเทศตุรกีเมนิสถาน) ท่านเป็นผู้เขียนหนังสือ "As-Sunan" ซึ่งเป็นหนึ่งในหกคอลเลกชันหะดีษหลักที่ได้รับการยอมรับโดยชาวมุสลิมซุนนี

ประวัติชีวิต

อัล-นะซาอีมีเชื้อสายเปอร์เซีย เกิดในปี ค.ศ. 830 (ฮ.ศ. 215) ณ เมืองนะซา ท่านมีความหลงใหลในความรู้ตั้งแต่วัยเยาว์ และเริ่มออกเดินทางแสวงหาความรู้ในวัยเพียง 15 ปี โดยเดินทางไปยังเมืองต่างๆ ในคาบสมุทรอาหรับ อิรัก คูฟะฮ์ ฮิญาซ ซีเรีย และอียิปต์ ซึ่งในที่สุดท่านได้ตั้งรกรากที่อียิปต์ และกลายเป็นนักวิชาการที่ผู้คนจากทั่วทุกสารทิศเดินทางมาศึกษาด้วย

ลักษณะนิสัยและวิถีชีวิต

ท่านเป็นผู้ที่มีใบหน้าผ่องใสแม้ในวัยชรา และมาจากครอบครัวที่มีฐานะดี ท่านมีนิสัยชอบถือศีลอดทุกวันเว้นวัน ซึ่งเป็นแบบอย่างที่ท่านได้รับมาจากท่านอิหม่ามดาวูด

การเสียชีวิต

ในปี ค.ศ. 915 (ฮ.ศ. 302) ขณะที่ท่านเดินทางจากไคโรไปยังมักกะฮ์ ท่านได้แวะพักที่เมืองดามัสกัส และได้ขึ้นบรรยายธรรมที่มัสยิดอุมัยยัด โดยบรรยายถึงคุณธรรมของเหล่าศาหะบะฮ์ (สหายของท่านนบีมุฮัมมัด) โดยเฉพาะท่านอาลี ท่านได้กล่าวถึงคุณธรรมของท่านอาลีอย่างกว้างขวาง ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้กับกลุ่มคนที่มีทัศนคติเชิงลบต่อท่านอาลีในดามัสกัส

เมื่อกลุ่มคนเหล่านั้นเรียกร้องให้ท่านกล่าวถึงคุณธรรมของท่านมุอาวียะฮ์ แต่ท่านตอบกลับด้วยหะดีษที่ระบุว่าท่านนบีมุฮัมมัดได้ขอพรให้ท่านมุอาวียะฮ์ในลักษณะที่ถูกตีความผิดพลาด ส่งผลให้ฝูงชนโกรธแค้นและรุมทำร้ายท่านจนเสียชีวิต ท่านจึงกลายเป็นผู้พลีชีพ (ชะฮีด) ในเหตุการณ์ดังกล่าว

ครูและลูกศิษย์

อัล-นะซาอีมีครูจำนวนมากจนยากจะระบุชื่อได้ทั้งหมด แต่ผู้ที่มีอิทธิพลต่อท่านอย่างมาก ได้แก่:

• อิชฮาก อิบนุ เราะห์วายฮ์ (Ishaq Ibn Rahwayh)
• อิหม่าม อบู ดาวูด อัล-สิจิสถานี (Imam Abu Daud Al-Sijistani)
• กุตัยบะฮ์ อิบนุ สะอีด (Qutayba ibn Sa'id)

นอกจากนี้ ยังมีการถกเถียงในหมู่นักวิชาการว่าท่านได้ศึกษาจากอิหม่ามบุคอรีหรือไม่ แต่มีหลักฐานบางส่วนระบุว่าท่านเคยได้ยินหะดีษจากท่านอิหม่ามบุคอรีโดยตรง

ลูกศิษย์คนสำคัญ

เมื่อท่านย้ายไปอยู่อียิปต์ ท่านได้รับฉายาว่า "ฮาฟิซุล หะดีษ" (ผู้ท่องจำหะดีษ) และมีลูกศิษย์ที่มีชื่อเสียง เช่น อิหม่าม อบุล กอซิม ตะบะรอนี และเชค อาลี บุตรของอิหม่าม ตะฮาวี

ผลงานทางวิชาการ

อัล-นะซาอีเขียนหนังสือไว้ถึง 15 เล่ม โดย 6 เล่มเกี่ยวข้องกับศาสตร์แห่งหะดีษ ผลงานที่โดดเด่นที่สุดคือ:

• As-Sunan al-Kubra (ซุนัน อัล-กุบรอ) - ฉบับเต็ม
• Sunan Al-Sugra / Al-Mujtaba (ซุนัน อัล-ซุฆรอ / อัล-มุจตะบา) - ฉบับย่อ