ช่องเปิดจมูกด้านหน้า (Piriform Aperture)
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นช่องเปิดรูปลูกแพร์บนกะโหลกศีรษะมนุษย์ที่ทำหน้าที่เป็นทางเข้าสู่โพรงจมูก
- ขอบเขตประกอบด้วยกระดูกจมูกด้านบนและกระดูกขากรรไกรบนด้านข้างและด้านล่าง
- ภาวะ CNPAS เป็นความผิดปกติแต่กำเนิดที่ทำให้ช่องเปิดนี้แคบลง ส่งผลต่อการหายใจของทารก
- Piriplasty คือการผ่าตัดขยายช่องเปิดนี้เพื่อรักษาการอุดกั้นของวาล์วจมูกในผู้ใหญ่
ช่องเปิดจมูกด้านหน้า (Anterior nasal aperture) หรือที่รู้จักในชื่อ Piriform aperture หรือ Pyriform aperture คือช่องเปิดที่มีลักษณะคล้ายรูปลูกแพร์ซึ่งปรากฏอยู่บนกะโหลกศีรษะของมนุษย์ โดยมีแกนยาวอยู่ในแนวตั้งและส่วนที่แคบกว่าจะอยู่ด้านบน

กายวิภาคและขอบเขต
ในสภาพร่างกายปกติ ช่องเปิดนี้จะถูกบีบให้แคบลงด้วยกระดูกอ่อนจมูกด้านข้าง (Lateral nasal cartilage) รวมถึงกระดูกอ่อนปีกจมูกชิ้นใหญ่และชิ้นเล็ก (Greater and lesser alar cartilages) โดยมีขอบเขตทางกายวิภาคดังนี้:
- ด้านบน: ขอบล่างของกระดูกจมูก (Nasal bones)
- ด้านข้าง: ขอบบางและคมซึ่งแบ่งพื้นผิวด้านหน้าและพื้นผิวส่วนจมูกของกระดูกขากรรไกรบน (Maxilla)
- ด้านล่าง: ขอบของกระดูกขากรรไกรบนที่โค้งเข้าหากันและบรรจบกันที่หนามจมูกด้านหน้า (Anterior nasal spine)
ภาวะผิดปกติทางคลินิก
ภาวะช่องเปิดจมูกด้านหน้าตีบตันแต่กำเนิด (CNPAS)
ภาวะช่องเปิดจมูกด้านหน้าตีบตันแต่กำเนิด (Congenital nasal piriform aperture stenosis หรือ CNPAS) เป็นภาวะที่พบได้ยากในทารกแรกเกิด ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับภาวะสมองส่วนหน้าไม่แยกตัว (Holoprosencephaly) โดยเกิดจากการเจริญเติบโตที่ผิดปกติของกระบวนการสร้างส่วนหน้าของจมูก (Frontonasal process) ส่งผลให้ช่องเปิดจมูกด้านหน้าแคบลง ซึ่งอาจทำให้ทารกเกิดภาวะหายใจลำบากตั้งแต่ระดับเล็กน้อยไปจนถึงรุนแรง และอาจจำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัด
การผ่าตัดขยายช่องเปิดจมูก (Piriplasty)
การผ่าตัด Piriplasty คือกระบวนการทางศัลยกรรมเพื่อขยายขนาดของช่องเปิดจมูกด้านหน้า มักใช้ในการรักษาภาวะการอุดกั้นของวาล์วจมูกภายใน (Internal nasal valve obstruction) ในผู้ใหญ่ แม้ว่าการผ่าตัดนี้อาจมีประสิทธิภาพในบางกรณี แต่ยังขาดการศึกษาอย่างกว้างขวาง และในปัจจุบันยังไม่มีข้อสรุปที่เป็นเอกฉันท์เกี่ยวกับขนาดมาตรฐานของช่องเปิดจมูกด้านหน้าที่ถือว่าปกติ
คำถามที่พบบ่อย
Piriform aperture คืออะไร?
คือช่องเปิดรูปลูกแพร์บนกะโหลกศีรษะมนุษย์ ซึ่งเป็นทางเข้าสู่โพรงจมูก โดยถูกล้อมรอบด้วยกระดูกจมูกและกระดูกขากรรไกรบน
ภาวะ CNPAS ส่งผลกระทบอย่างไรต่อทารก?
ทำให้ช่องเปิดจมูกด้านหน้าแคบลงเนื่องจากการเจริญเติบโตที่ผิดปกติของกระดูก ส่งผลให้ทารกมีอาการหายใจลำบาก ซึ่งอาจรุนแรงจนต้องได้รับการผ่าตัด
การผ่าตัด Piriplasty ทำเพื่ออะไร?
ทำเพื่อขยายขนาดของช่องเปิดจมูกด้านหน้า เพื่อรักษาอาการอุดกั้นของวาล์วจมูกภายในในผู้ใหญ่ ช่วยให้การหายใจสะดวกขึ้น