การลอบสังหาร กาลิป บัลการ์

กาลิป บัลการ์ (Galip Balkar) เอกอัครราชทูตตุรกีประจำยูโกสลาเวีย ถูกลอบสังหารเมื่อวันที่ 9 มีนาคม ค.ศ. 1983 ในใจกลางกรุงเบลเกรด เมืองหลวงของยูโกสลาเวีย โดยกลุ่มติดอาวุธชาวอาร์เมเนียที่เรียกตนเองว่า Justice Commandos of the Armenian Genocide (JCAG) ซึ่งเป็นกลุ่มที่ก่อเหตุโจมตีเป้าหมายของตุรกีหลายครั้งในช่วงทศวรรษ 1970 ถึง 1980 เพื่อเรียกร้องความสนใจจากนานาชาติเกี่ยวกับปัญหาของชาวอาร์เมเนีย

เหตุการณ์ลอบสังหาร

เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อมือปืนชาวอาร์เมเนียสองรายเปิดฉากยิงด้วยอาวุธปืนขนาดเล็กใส่รถยนต์ของเอกอัครราชทูตบัลการ์ ขณะที่รถจอดรอสัญญาณไฟจราจรที่สี่แยกสำคัญในใจกลางกรุงเบลเกรด ส่งผลให้บัลการ์ในวัย 47 ปี และนายคายา เนเซต (Kaya Necet) คนขับรถ ได้รับบาดเจ็บสาหัส

ในระหว่างการพยายามหลบหนี มือปืนทั้งสองได้ยิงสังหาร นายเชลโก มิลิโวเยวิช (Željko Milivojević) นักศึกษาชาวยูโกสลาเวียที่พยายามขัดขวางการหลบหนี นอกจากนี้ยังมีการปะทะกับเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของยูโกสลาเวียสองนาย โดยนายสโลโบดัน บราเยวิช (Slobodan Brajević) ได้รับบาดเจ็บจากการถูกยิง และกระสุนที่แฉลบจากผนังยังทำให้ นางโซริซา โซโลติช (Zorica Solotić) พนักงานออฟฟิศได้รับบาดเจ็บเล็กน้อย

การจับกุมและผู้ก่อเหตุ

ผู้ก่อเหตุถูกจับกุมได้ในเวลาต่อมา คือ ฮารุตยุน กริกอร์ เลโวเนียน (Harutyun Krikor Levonian) และ อเล็กซานเดอร์ เอลเบกยาน (Alexander Elbekyan) ทั้งคู่เดินทางมาจากเบรุต ประเทศเลบานอน โดยใช้หนังสือเดินทางเลบานอน

• เลโวเนียนถูกจับกุมได้ในเวลาอันสั้นหลังจากเกิดเหตุเนื่องจากได้รับบาดเจ็บสาหัส
• เอลเบกยานถูกจับกุมได้ในอีก 8 ชั่วโมงต่อมา

หลังเกิดเหตุ มีการโทรศัพท์แจ้งไปยังสำนักข่าว Associated Press ในเอเธนส์ รวมถึงสำนักข่าวในปารีสและเบรุต โดยระบุว่ากลุ่ม JCAG เป็นผู้รับผิดชอบต่อการโจมตีครั้งนี้ เพื่อดึงดูดความสนใจของโลกต่อสิ่งที่พวกเขาเรียกว่า "ปัญหาแห่งชาติของชาวอาร์เมเนีย"

การเสียชีวิตและปฏิกิริยาตอบรับ

กาลิป บัลการ์ เสียชีวิตในวันที่ 11 มีนาคม ค.ศ. 1983 ณ คลินิกศัลยกรรมประสาทในกรุงเบลเกรด หลังจากเข้ารับการผ่าตัดฉุกเฉินเนื่องจากถูกยิงที่ศีรษะและไหล่ขวาซึ่งกระสุนทะลุถึงกระดูกสันหลัง

รัฐบาลยูโกสลาเวียนำโดยประธานาธิบดี เพทาร์ สตัมโบลิตช์ (Petar Stambolic) นายกรัฐมนตรี มิลกา พลานินซ์ (Milka Planinc) และรัฐมนตรีต่างประเทศ ลาซาร์ มอยซอฟ (Lazar Mojsov) ได้ส่งสารแสดงความเสียใจไปยังประธานาธิบดี เคนัน เอฟเรน (Kenan Evren) ของตุรกี

ร่างของบัลการ์ถูกส่งกลับไปยังกรุงอังการาด้วยเครื่องบินพิเศษและมีพิธีศพในวันที่ 15 มีนาคม นอกจากนี้ ประธานาธิบดีแห่งยูโกสลาเวียยังได้มอบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Order of the Yugoslav Flag with Ribbon ให้แก่บัลการ์หลังจากเสียชีวิต เพื่อเป็นเกียรติแก่การสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างตุรกีและยูโกสลาเวีย

บริบทและความสูญเสีย

การเสียชีวิตของบัลการ์ทำให้จำนวนเจ้าหน้าที่ตุรกีที่ถูกสังหารในช่วง 10 ปีก่อนหน้าเพิ่มขึ้นเป็น 26 ราย โดยมีผู้ได้รับบาดเจ็บมากกว่า 300 ราย และผู้เสียชีวิตรวม 35 ราย ตั้งแต่ช่วงกลางทศวรรษ 1970

เหตุการณ์นี้สร้างความสะเทือนใจอย่างมาก โดยพระอาร์เมเนียนแห่งอิสตันบูล (Armenian Patriarch of Istanbul) และผู้นำทางศาสนาชาวอาร์เมเนียได้นำขบวนเดินขบวนไปยังจัตุรัสทักซิม (Taksim Square) เพื่อยืนสงบนิ่งเป็นเวลาหนึ่งนาที เพื่อระลึกถึงนักการทูตและผู้ช่วยชาวตุรกีที่เสียชีวิตจากการกระทำของกลุ่มหัวรุนแรงชาวอาร์เมเนีย

การพิจารณาคดีและบทลงโทษ

อัยการกรุงเบลเกรดได้สั่งฟ้องเลโวเนียนและเอลเบกยานในข้อหาลอบสังหารบัลการ์ และพยายามฆ่าคายา เนเซต นอกจากนี้ เลโวเนียนยังถูกฟ้องในข้อหาพยายามฆ่านายทหารเกษียณอายุ บราเยวิช ขณะหลบหนี และเอลเบกยานถูกฟ้องในข้อหาฆาตกรรมมิลิโวเยวิช

ในวันที่ 9 มีนาคม ค.ศ. 1984 หนึ่งปีหลังจากเกิดเหตุ ศาลตัดสินจำคุกเลโวเนียนและเอลเบกยานเป็นเวลา 20 ปี และให้เนรเทศออกจากยูโกสลาเวียหลังจากพ้นโทษ อย่างไรก็ตาม เลโวเนียนได้รับการปล่อยตัวในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1987 โดยมีรายงานว่าเขาได้รับการปล่อยตัวด้วยเหตุผลทางสุขภาพ เนื่องจากเขาเป็นอัมพาตหลังจากเกิดภาวะโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)