Black Gold (2006) สารคดีตีแผ่เบื้องหลังราคาเมล็ดกาแฟและชีวิตเกษตรกร

Black Gold เป็นภาพยนตร์สารคดีปี 2006 ที่นำเสนอเรื่องราวการต่อสู้ของ Tadesse Meskela ผู้จัดการสหภาพกาแฟของเอธิโอเปีย ในความพยายามที่จะให้เกษตรกรผู้ปลูกกาแฟได้รับราคาที่เป็นธรรมมากขึ้น โดยการเดินทางไปทั่วโลกเพื่อลดบทบาทของพ่อค้าคนกลางและสร้างการเชื่อมต่อโดยตรงกับผู้ซื้อ

เนื้อเรื่องย่อ

ภาพยนตร์เรื่องนี้มุ่งเน้นไปที่ผู้ปลูกกาแฟในภูมิภาคโอโรเมีย (Oromia) ทางตอนใต้และตะวันตกของเอธิโอเปีย ซึ่งเป็นจุดกำเนิดของกาแฟ โดยติดตามการทำงานของ Tadesse Meskela ผู้จัดการทั่วไปของสหภาพสหกรณ์เกษตรกรกาแฟโอโรเมีย (Oromia Coffee Farmers Cooperative Union) ในการเยี่ยมชมพื้นที่ปลูกกาแฟ ศูนย์แปรรูป และโรงประมูลกาแฟในอาดดิสอาบาบา

Tadesse ได้เดินทางไปยังอังกฤษและสหรัฐอเมริกาเพื่อส่งเสริมกาแฟเอธิโอเปียและพยายามกำจัดพ่อค้าคนกลางที่ทำให้เกษตรกรได้รับเงินเพียงน้อยนิด ภาพยนตร์ยังสะท้อนให้เห็นถึงความสิ้นหวังของเกษตรกรบางรายที่ตัดสินใจโค่นต้นกาแฟเพื่อปลูก คัต (khat) ซึ่งเป็นพืชกระตุ้นประสาทที่ให้ราคาดีกว่า เนื่องจากราคากาแฟในตลาดโลกตกต่ำลงอย่างมาก

ความแตกต่างที่น่าตกใจ

สารคดีเรื่องนี้ตัดสลับภาพระหว่างความหรูหราของร้านกาแฟชื่อดังอย่าง Starbucks ในซีแอตเทิล และการเก็งกำไรในตลาดซื้อขายสินค้าโภคภัณฑ์ที่นิวยอร์ก (New York Board of Trade) กับภาพความยากจนข้นแค้นของครอบครัวเกษตรกรในเอธิโอเปีย เพื่อชี้ให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำอย่างรุนแรงในห่วงโซ่อุปทานของกาแฟโลก

การผลิตและเบื้องหลัง

Nick Francis และ Marc James Francis เริ่มถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องนี้ในเดือนกรกฎาคม 2003 โดยจุดเปลี่ยนสำคัญคือการได้พบกับ Tadesse Meskela ซึ่งความมุ่งมั่นของเขาทำให้ผู้กำกับตัดสินใจใช้ Tadesse เป็นตัวดำเนินเรื่องหลักเพื่อนำผู้ชมเข้าสู่โลกของกาแฟ

ทีมงานยังได้เดินทางไปบันทึกภาพการประชุมขององค์การการค้าโลก (WTO) ที่เมืองแคนคูน ประเทศเม็กซิโก เพื่อแสดงให้เห็นว่ากฎระเบียบการค้าระหว่างประเทศส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและการพัฒนาของแอฟริกาอย่างไร โดยในปีนั้นประเทศกำลังพัฒนาได้ปฏิเสธการลงนามในข้อตกลงที่เสียเปรียบ จนทำให้การเจรจาล่มลง

การตอบรับจากบริษัทใหญ่

แม้ว่าบริษัทผู้จำหน่ายกาแฟรายใหญ่ของโลก เช่น Starbucks, Sara Lee, Procter & Gamble, Kraft และ Nestlé จะถูกกล่าวถึงในภาพยนตร์ แต่ทั้ง 5 บริษัทต่างปฏิเสธคำเชิญในการให้สัมภาษณ์สำหรับสารคดีเรื่องนี้

รางวัลและการยอมรับ

Black Gold ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลมากมายและได้รับรางวัล Best Achievement in Production จาก British Independent Film Awards 2007 นอกจากนี้ยังได้รับเลือกให้ฉายในเทศกาลภาพยนตร์ระดับโลก เช่น Sundance Film Festival, BFI London Film Festival และ Melbourne International Film Festival