กีฬาเรือแคนูในพาราลิมปิกเกมส์ ประวัติ กฎ และประเภทการแข่งขัน

กีฬาเรือแคนูสำหรับผู้พิการ หรือ Para canoe เป็นหนึ่งในกีฬาที่น่าตื่นเต้นในพาราลิมปิกเกมส์ โดยเป็นกีฬาที่ออกแบบมาสำหรับนักกีฬาที่มีความบกพร่องทางร่างกายหลากหลายรูปแบบ เพื่อให้สามารถแข่งขันในระดับสากลได้อย่างเท่าเทียมกัน

ประวัติการเข้าสู่พาราลิมปิก

กีฬาเรือแคนูเปิดตัวครั้งแรกในพาราลิมปิกเกมส์ปี 2016 ณ กรุงริโอเดจาเนโร ประเทศบราซิล โดยการตัดสินใจเพิ่มกีฬานี้เข้าสู่โปรแกรมการแข่งขันเกิดขึ้นจากการประชุมของคณะกรรมการพาราลิมปิกสากล (IPC) ณ เมืองกวางโจว ประเทศจีน ในปี 2010 โดยมีสหพันธ์เรือแคนูสากล (ICF) เป็นผู้ดูแลกฎระเบียบและการแข่งขัน

รูปแบบการแข่งขันและอุปกรณ์

การแข่งขันในพาราลิมปิกเกมส์จะเป็นการแข่งแบบ Sprint หรือการพายระยะสั้นในเส้นทางตรงระยะทาง 200 เมตร โดยตั้งแต่ปี 2024 เป็นต้นมา มีการจัดการแข่งขันทั้งหมด 10 รายการ แบ่งเป็นชาย 5 รายการ และหญิง 5 รายการ ซึ่งประกอบด้วยเรือคายัคเดี่ยว (Solo Kayak) 2 รายการ และเรือแคนูเอาท์ริกเกอร์ (Va'a outrigger) 3 รายการ

ประเภทของเรือที่ใช้

• เรือคายัค (K1): เริ่มใช้ตั้งแต่การแข่งขันครั้งแรกในปี 2016
• เรือ Va'a: เป็นเรือแคนูแบบมีทุ่นด้านข้าง (Outrigger) ใช้ไม้พายใบเดียว เริ่มนำมาใช้ในการแข่งขันปี 2020 เพื่อเพิ่มความหลากหลายและโอกาสให้นักกีฬา

การจำแนกประเภทนักกีฬา (Competitor Classification)

เพื่อให้เกิดความยุติธรรมในการแข่งขัน จึงมีการแบ่งประเภทนักกีฬาตามระดับความสามารถในการเคลื่อนไหวร่างกาย ดังนี้:

• KL1 / VL1: ใช้เพียงแขนในการพาย (มีความบกพร่องของลำตัวและขาอย่างมากหรือไม่มีเลย)
• KL2 / VL2: ใช้ลำตัวและแขนในการพาย (สามารถนั่งตัวตรงได้ แต่อาจต้องมีพนักพิง)
• KL3 / VL3: ใช้ขา ลำตัว และแขนในการพาย (มีความสามารถในการเคลื่อนไหวลำตัวและขาบางส่วน)

สถิติและความสำเร็จ

ในสามครั้งแรกของการแข่งขัน ทีมชาติสหราชอาณาจักรโดดเด่นอย่างมาก โดยเฉพาะนักกีฬาหญิงที่กวาดเหรียญทองไปถึง 10 จาก 12 เหรียญในประเภทหญิง ส่วนในประเภทชาย ประเทศออสเตรเลียเป็นผู้นำ โดยมี Curtis McGrath ที่สร้างสถิติคว้าเหรียญทองได้ถึง 4 เหรียญ

สำหรับนักกีฬาที่ประสบความสำเร็จสูงสุด ได้แก่ Péter Pál Kiss (ฮังการี), Laura Sugar (สหราชอาณาจักร), Serhil Yemelianov (ยูเครน) และ Fernando Rufino de Paulo (บราซิล) ซึ่งแต่ละคนคว้าเหรียญทองได้ 2 เหรียญ ขณะที่ Edina Muller จากเยอรมนี เป็นนักกีฬาคนเดียวที่ครอบครองเหรียญทอง เงิน และทองแดงครบชุดในประเภท KL1