ทำความรู้จักกับรัฐคันตอนของสวิตเซอร์แลนด์ โครงสร้างและการปกครอง

สวิตเซอร์แลนด์เป็นประเทศที่มีระบบการปกครองที่โดดเด่นและซับซ้อน โดยแบ่งเขตการปกครองระดับรัฐที่เรียกว่า คันตอน (Cantons) ซึ่งเป็นรัฐสมาชิกของสมาพันธรัฐสวิส (Swiss Confederation) ปัจจุบันมีทั้งหมด 26 คันตอน ซึ่งแต่ละแห่งมีอำนาจในการบริหารจัดการตนเองอย่างสูง

ประวัติศาสตร์และการพัฒนา

รากฐานของคันตอนเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ศตวรรษที่ 13 โดยเริ่มจากกลุ่มพันธมิตรสามรัฐแรกที่เรียกว่า Waldstätte ต่อมามีการขยายตัวเป็น Acht Orte (แปดคันตอน) ในช่วงปี 1353-1481 และ Dreizehn Orte (สิบสามคันตอน) ในช่วงปี 1513-1798

ในอดีต แต่ละคันตอนเป็นรัฐอธิปไตยอย่างสมบูรณ์ มีการควบคุมพรมแดน กองทัพ และสกุลเงินของตนเอง จนกระทั่งมีการจัดตั้งรัฐบาลกลางสวิตเซอร์แลนด์ในปี 1848 อย่างไรก็ตาม มีช่วงเวลาสั้นๆ ที่มีการปกครองแบบรวมศูนย์ในช่วงสาธารณรัฐเฮลเวติก (Helvetic Republic) ระหว่างปี 1798-1803

การเพิ่มจำนวนคันตอน

• ปี 1803: จำนวนคันตอนเพิ่มขึ้นเป็น 19 รัฐ ด้วยพระราชบัญญัติการประนีประนอม (Act of Mediation)
• ปี 1815: จำนวนเพิ่มเป็น 22 รัฐ ตามสนธิสัญญาแห่งสหพันธรัฐ
• ปี 1979: รัฐจูรา (Jura) แยกตัวออกจากรัฐเบิร์น กลายเป็นคันตอนที่ 23
• ปี 1999: รัฐธรรมนูญฉบับปี 1999 กำหนดให้รัฐที่เคยเป็น 'ครึ่งคันตอน' (half-cantons) กลายเป็นคันตอนเต็มรูปแบบ ทำให้ปัจจุบันมีทั้งหมด 26 คันตอน

ลักษณะทางกายภาพและประชากร

ขนาดพื้นที่ของแต่ละคันตอนมีความแตกต่างกันอย่างมาก โดยมีตั้งแต่รัฐเบเซิล-ชตัดท์ (Basel-Stadt) ที่มีพื้นที่เพียง 37 ตารางกิโลเมตร ไปจนถึงรัฐกรีซอนส์ (Grisons) ซึ่งมีพื้นที่กว้างขวางถึง 7,105 ตารางกิโลเมตร ในด้านประชากร รัฐอัปเพนเซลล์ อินเนอร์โรเดน (Appenzell Innerrhoden) มีประชากรน้อยที่สุด (ประมาณ 16,000 คน) ในขณะที่รัฐซูริก (Zurich) มีประชากรมากที่สุด (ประมาณ 1.5 ล้านคน)

โครงสร้างการปกครอง

แต่ละคันตอนมีรัฐธรรมนูญ รัฐบาล และสภาเลจิสเลเจอร์ของตนเอง โดยมีการแบ่งระดับการปกครองออกเป็น:

• ระดับคันตอน: มีสภาเลจิสเลเจอร์และฝ่ายบริหารคันตอน
• ระดับท้องถิ่น: แบ่งเป็นเขต (Districts) และเทศบาล (Municipalities)

สวิตเซอร์แลนด์ยังคงรักษาประเพณีการปกครองแบบประชาธิปไตยทางตรง เช่น Landsgemeinde ซึ่งเป็นการประชุมใหญ่ของพลเมืองในบางคันตอนเพื่อลงมติในกฎหมาย