Carlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero บิดาแห่งการวัดระยะทางของสเปน

Carlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero (14 เมษายน 1825 – 28 หรือ 29 มกราคม 1891) เป็นนายพลกองพลของสเปนและนักจีโอเดซี (Geodesist) ผู้มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการวางรากฐานระบบเมตริกและการวัดระยะทางในระดับสากล เขาไม่เพียงแต่เป็นผู้แทนของสเปนในการประชุม Metre Convention ปี 1875 แต่ยังเป็นประธานคนแรกของคณะกรรมการระหว่างประเทศว่าด้วยน้ำหนักและมาตรวัด (International Committee for Weights and Measures) อีกด้วย

เส้นทางอาชีพทางวิทยาศาสตร์

สเปนเริ่มนำระบบเมตริกมาใช้ในปี 1849 และในปี 1852 ราชบัณฑิตยสภาด้านวิทยาศาสตร์ของสเปนได้ผลักดันให้รัฐบาลสร้างแผนที่ขนาดใหญ่ของประเทศ ซึ่งนำไปสู่การแต่งตั้ง Ibáñez ในปีถัดมาเพื่อให้ดำเนินการตามภารกิจนี้

การพัฒนาเครื่องมือวัดระยะทาง (Spanish Standard)

เนื่องจากอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์และเทคนิคในสมัยนั้นยังไม่เพียงพอ Ibáñez และกัปตัน Frutos Saavedra Meneses จึงได้ร่วมกันออกแบบเครื่องมือวัดฐาน (measuring bases) แบบใหม่ โดยเขาเล็งเห็นว่าระบบเดิมที่ใช้เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์หรือลิ่มแก้วนั้นมีความแม่นยำน้อยกว่าระบบที่ Ferdinand Rudolph Hassler ออกแบบไว้สำหรับ United States Coast Survey ซึ่งใช้มาตรฐานเดียวที่มีเส้นขีดบนแท่งและใช้การวัดด้วยกล้องจุลทรรศน์

Ibáñez ได้นำวิธีการจัดการกับผลกระทบจากอุณหภูมิมาใช้สองรูปแบบ คือการใช้ไม้บรรทัดสองโลหะ (bimetallic rulers) ที่ทำจากแพลทินัมและทองเหลือง และการใช้ไม้บรรทัดเหล็กที่มีเทอร์โมมิเตอร์ปรอทฝังอยู่ ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้ในสวิตเซอร์แลนด์

เขาและ Saavedra ได้เดินทางไปยังปารีสเพื่อควบคุมการผลิตเครื่องมือวัดที่พวกเขาออกแบบ ซึ่งได้รับการปรับเทียบกับเมตรทางกฎหมาย (legal metre) และถูกนำไปเปรียบเทียบกับ Borda's double-toise N°1 ซึ่งเป็นมาตรฐานอ้างอิงหลักสำหรับการวัดฐานจีโอเดซีในฝรั่งเศส เครื่องมือวัดความยาวสี่เมตรของสเปนนี้กลายเป็นที่รู้จักในชื่อ "Spanish Standard" (Règle espagnole)

ความสำเร็จและการยอมรับในระดับสากล

ในปี 1858 ฐานจีโอเดซีกลางของสเปนที่ Madridejos (Toledo) ถูกวัดด้วยความแม่นยำสูงเป็นพิเศษด้วย Spanish Standard ซึ่งผลลัพธ์ที่ได้กลายเป็นหมุดหมายสำคัญในการถกเถียงระหว่างนักจีโอเดซีชาวฝรั่งเศสและเยอรมันเกี่ยวกับความยาวของฐานการรังวัดสามเหลี่ยม และเป็นการยืนยันวิธีการของนายพล Johann Jacob Bayer ผู้ก่อตั้ง Central European Arc Measurement

ต่อมา Ibáñez ได้ขยายการสำรวจไปยังหมู่เกาะแบลีแอริก (Balearic Islands) และคาบสมุทรไอบีเรีย โดยได้ประดิษฐ์เครื่องมือรุ่นที่สองที่เรียกว่า "Ibáñez apparatus" ซึ่งช่วยให้การวัดทำได้รวดเร็วยิ่งขึ้น เครื่องมือนี้ถูกนำไปใช้ในสวิตเซอร์แลนด์เพื่อวัดฐานจีโอเดซีในเมือง Aarberg, Weinfelden และ Bellinzona

ในฐานะประธานของสมาคมจีโอเดซีระหว่างประเทศ (International Geodetic Association) Ibáñez มีบทบาทสำคัญในการเผยแพร่ระบบเมตริกไปทั่วโลก โดยผลงานของเขานำไปสู่การแจกจ่ายต้นแบบเมตรที่ทำจากแพลทินัมและอิริเดียมให้กับรัฐภาคีของอนุสัญญาเมตริก (Metre Convention) ในการประชุม General Conference on Weights and Measures ครั้งแรกในปี 1889 ซึ่งต้นแบบเหล่านี้ถูกใช้กำหนดความยาวของเมตรจนถึงปี 1960

บทสรุปและมรดกทางวิทยาศาสตร์

Carlos Ibáñez e Ibáñez de Ibero เสียชีวิตที่เมืองนีซ ประเทศฝรั่งเศส ในขณะที่ยังคงดำรงตำแหน่งในกองวิศวกรของกองทัพสเปน ความสำเร็จของเขาในการสร้างมาตรฐานการวัดที่แม่นยำและการผลักดันระบบเมตริกในระดับสากลได้สร้างรากฐานสำคัญให้กับวิทยาศาสตร์การสำรวจและมาตรวิทยาสมัยใหม่