ชาร์ลอตต์ เพอร์ริยอง สถาปนิกและนักออกแบบผู้บุกเบิกพื้นที่ใช้สอยสมัยใหม่

ชาร์ลอตต์ เพอร์ริยอง (Charlotte Perriand; 24 ตุลาคม 1903 – 27 ตุลาคม 1999) เป็นสถาปนิกและนักออกแบบชาวฝรั่งเศสผู้มีอิทธิพลอย่างสูงในศตวรรษที่ 20 ผลงานของเธอขับเคลื่อนด้วยความเชื่อที่ว่าการออกแบบพื้นที่ใช้สอยที่มีประสิทธิภาพจะช่วยสร้างสังคมที่ดีขึ้น โดยเธอมองว่า "ศิลปะแห่งการอยู่อาศัย" (L'Art de Vivre) คือการสร้างความประสานสอดคล้องระหว่างสัญชาตญาณลึกๆ ของมนุษย์กับสภาพแวดล้อมที่ถูกสร้างขึ้น

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา

เพอร์ริยองเกิดที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ในครอบครัวช่างตัดเสื้อ เธอเริ่มแสดงทักษะด้านการวาดภาพตั้งแต่สมัยมัธยม จนกระทั่งเข้าศึกษาที่โรงเรียนศิลปะการตกแต่งกลาง (École de l'Union Centrale des Arts Décoratifs) ในปี 1920 เพื่อศึกษาด้านการออกแบบเฟอร์นิเจอร์จนถึงปี 1925 โดยมี อองรี ราแปง (Henri Rapin) นักออกแบบภายในสไตล์อาร์ตเดโค (Art Deco) เป็นหนึ่งในอาจารย์ผู้สอน

นอกจากนี้ เธอยังเข้าร่วมเวิร์กช็อปการออกแบบในห้างสรรพสินค้าและฟังการบรรยายของ มอริซ ดูเฟรน (Maurice Dufrêne) ผู้อำนวยการสตูดิโอ 'La Maîtrise' ผลงานของเธอได้รับเลือกให้จัดแสดงในงาน Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes ในปี 1925 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เธอเป็นที่รู้จักในวงการออกแบบ

เส้นทางอาชีพและการก้าวสู่ความสำเร็จ

หลังจบการศึกษา เพอร์ริยองได้ปรับปรุงอพาร์ตเมนต์ของเธอให้เป็นพื้นที่ใช้สอยสมัยใหม่ โดยติดตั้งบาร์ติดผนังที่ทำจากอะลูมิเนียม แก้ว และโครเมียม ซึ่งต่อมาเธอได้นำแนวคิดนี้มาสร้างเป็น Bar sous le Toit (บาร์ใต้หลังคา) จัดแสดงในงาน Salon d'Automne ปี 1927

ผลงานชิ้นนี้ได้รับคำชมอย่างมากจากสื่อมวลชน เนื่องจากเป็นการนำวัสดุจากยุคเครื่องจักร (Machine Age) มาใช้ ซึ่งแตกต่างจากค่านิยมในสมัยนั้นที่นิยมงานฝีมือจากไม้หายาก การใช้เหล็กและอะลูมิเนียมในงานออกแบบของเธอถือเป็นการท้าทายบทบาททางเพศในยุคนั้น เนื่องจากวัสดุเหล่านี้มักถูกใช้โดยนักออกแบบชาย

การร่วมงานกับ เลอ กอร์บูซีเย (1927–1937)

ความสำเร็จของ Bar sous le Toit ทำให้ เลอ กอร์บูซีเย (Le Corbusier) ยอมรับในความสามารถและจ้างเธอเข้าทำงานในสตูดิโอ แม้ว่าในช่วงแรกเขาจะปฏิเสธใบสมัครของเธอด้วยประโยคที่ว่า "ที่นี่เราไม่ปักหมอน" ก็ตาม

เพอร์ริยองรับหน้าที่ดูแลงานออกแบบภายในและการส่งเสริมผลงานผ่านนิทรรศการต่างๆ เธอทำงานร่วมกับเลอ กอร์บูซีเย และ ปิแอร์ เฌอเนอเรต์ (Pierre Jeanneret) อย่างใกล้ชิด โดยเธอเปรียบความสัมพันธ์ในการทำงานของทั้งสามคนว่าเป็น "นิ้วสามนิ้วบนมือข้างเดียวกัน"

ในปี 1928 เธอได้ออกแบบเก้าอี้สามรูปแบบตามหลักการของเลอ กอร์บูซีเย ที่มองว่าเก้าอี้คือ "เครื่องจักรสำหรับการนั่ง" (machine for sitting) เพื่อตอบสนองการใช้งานที่แตกต่างกัน ได้แก่:

• B301 Sling Back Chair: สำหรับการสนทนา
• LC2 Grand Confort: สำหรับการพักผ่อน
• B306 Chaise Longue: สำหรับการนอน

เก้าอี้เหล่านี้ใช้โครงเหล็กท่อ (Tubular Steel) ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของงานออกแบบโมเดิร์นนิสม์

การเปลี่ยนผ่านสู่แนวคิดเพื่อมวลชนและวัสดุธรรมชาติ

ในช่วงทศวรรษ 1930 เพอร์ริยองเริ่มหันมาให้ความสำคัญกับความเท่าเทียมและสังคมนิยม เธอร่วมกับองค์กรฝ่ายซ้ายหลายแห่งและก่อตั้ง Union des Artistes Modernes เพื่อผลักดันการออกแบบที่เข้าถึงคนหมู่มาก

เธอเริ่มลดการใช้โครเมียมที่มีราคาสูง และหันมาใช้วัสดุธรรมชาติ เช่น ไม้ และหวาย ซึ่งมีราคาถูกกว่าและหาได้ง่ายขึ้น โดยได้รับแรงบันดาลใจจากเฟอร์นิเจอร์พื้นถิ่นในแคว้นซาวัว (Savoie) บ้านเกิดของปู่ย่าเธอ

การขยายขอบเขตสู่ญี่ปุ่นและเวียดนาม (1940–1946)

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อนาซีเยอรมันเข้ายึดครองปารีสในปี 1940 เพอร์ริยองได้เดินทางไปยังประเทศญี่ปุ่นในฐานะที่ปรึกษาด้านการออกแบบอุตสาหกรรมให้กับกระทรวงการค้าและอุตสาหกรรมของญี่ปุ่น การทำงานในญี่ปุ่นทำให้เธอได้เรียนรู้เกี่ยวกับสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นและการใช้พื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งส่งผลต่อแนวคิดการออกแบบของเธอในเวลาต่อมา โดยเน้นความเรียบง่ายและการเชื่อมโยงกับธรรมชาติ