คริส วิตลีย์ ศิลปินบลูส์ร็อกผู้ผสมผสานแนวดนตรีอย่างมีเอกลักษณ์

คริส วิตลีย์ (Christopher Becker Whitley; 31 สิงหาคม 1960 – 20 พฤศจิกายน 2005) เป็นนักร้อง นักแต่งเพลง และมือกีตาร์ชาวอเมริกันที่มีชื่อเสียงในแนวเพลงบลูส์และร็อกตลอดอาชีพการทำงานกว่า 25 ปี วิตลีย์สร้างสรรค์ผลงานอัลบั้มรวม 17 ชุด โดยมีจุดเด่นที่การนำดนตรีบลูส์ดั้งเดิมมาผสมผสานกับแจ๊สและร็อกสมัยใหม่ แม้ว่าเขาจะไม่ได้ประสบความสำเร็จในกระแสหลักอย่างล้นหลาม แต่ผลงานของเขาได้รับการยอมรับอย่างสูงในกลุ่มนักวิจารณ์และศิลปินร่วมวงการ

ชีวิตช่วงต้นและการเริ่มต้นทางดนตรี

วิตลีย์เกิดที่เมืองฮิวสตัน รัฐเท็กซัส ในครอบครัวศิลปิน โดยบิดาเป็นผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์ในบริษัทโฆษณา และมารดาเป็นประติมากรและจิตรกร เขาได้รับอิทธิพลทางดนตรีจากรสนิยมของพ่อแม่ที่ชื่นชอบศิลปินอย่าง Muddy Waters, Howlin' Wolf, Bob Dylan และ Jimi Hendrix

ในปี 1971 ครอบครัวของเขาย้ายจากเท็กซัสไปยังรัฐคอนเนตทิคัต ก่อนที่พ่อแม่จะแยกทางกันในเวลาต่อมา วิตลีย์เติบโตมาพร้อมกับการย้ายที่อยู่อาศัยบ่อยครั้งตามมารดา ซึ่งรวมถึงการใช้ชีวิตในชุมชนฮิปปี้ในเม็กซิโก โอคลาโฮมา และรัฐเวอร์มอนต์ เขาเริ่มหัดเล่นกีตาร์ด้วยตัวเองตั้งแต่อายุ 15 ปี โดยได้รับแรงบันดาลใจจาก Jimi Hendrix และ Creedence Clearwater Revival ก่อนจะย้ายไปทำงานที่นิวยอร์กในย่านกรีนวิชวิลเลจเมื่อปี 1977

เส้นทางอาชีพและการสร้างสรรค์ผลงาน

ในช่วงปี 1977 ถึง 1981 วิตลีย์เริ่มต้นจากการเป็นนักดนตรีเปิดหมวกตามท้องถนนในนิวยอร์ก และได้ร่วมงานกับนักดนตรีอย่าง Marc Miller, Arto Lindsay และ Michael Beinhorn ต่อมาในปี 1981 เขาได้ย้ายไปพำนักที่เมืองเกนต์ ประเทศเบลเยียม เป็นเวลา 6 ปี โดยได้ก่อตั้งวง A Noh Rodeo ร่วมกับ Helene Gevaert แฟนสาวในขณะนั้น และ Alan พี่ชายของเธอ รวมถึงได้ร่วมงานกับวงดนตรีท้องถิ่นอีกหลายวง เช่น Kuruki และ 2 Belgen

ในปี 1988 วิตลีย์ย้ายกลับมายังนิวยอร์กและได้พบกับโปรดิวเซอร์ Daniel Lanois ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการช่วยให้เขาได้เซ็นสัญญากับค่าย Columbia Records อัลบั้มเปิดตัวของเขาออกวางจำหน่ายในปี 1991 โดยมีเพลง "Big Sky Country" และ "Living with the Law" ที่สามารถติดอันดับในชาร์ต Billboard Mainstream Rock

ในช่วงปี 1997 จนถึงปี 2005 วิตลีย์ผลิตอัลบั้มออกมาปีละหนึ่งชุดอย่างต่อเนื่อง โดยในปี 1998 เขาได้ออกอัลบั้ม Dirt Floor ซึ่งมีความแตกต่างจากผลงานก่อนหน้าอย่างชัดเจนด้วยการเน้นความเรียบง่ายของเครื่องดนตรีอะคูสติก นอกจากนี้เขายังมีผลงานอัลบั้มเพลงคัฟเวอร์ชื่อ Perfect Day ในปี 2000 และอัลบั้ม Rocket House ในปี 2001 ผลงานชิ้นสุดท้ายของเขาคืออัลบั้ม Reiter In และอัลบั้ม Dislocation Blues ที่ทำร่วมกับ Jeff Lang ในปี 2005

รูปแบบและสไตล์ดนตรี

สไตล์ดนตรีของวิตลีย์มีความหลากหลายและไม่หยุดนิ่ง หนังสือพิมพ์ The New York Times เคยนิยามดนตรีของเขาว่าเป็นการผสมผสานระหว่าง Noise-rock และ Minimalist jazz ที่ชวนให้นึกถึงทั้ง Chet Baker และ Sonic Youth ไปจนถึง Robert Johnson

เขามีความเชี่ยวชาญในการใช้การตั้งสายกีตาร์แบบทางเลือก (Alternate tunings) และได้นำบทเพลงของศิลปินหลากหลายแนวมาขับร้องใหม่ ตั้งแต่ Robert Johnson, Bob Dylan, Lou Reed ไปจนถึง Kraftwerk และ Prince

ชีวิตส่วนตัวและการเสียชีวิต

วิตลีย์แต่งงานกับ Helen Gevaert นักดนตรีชาวเบลเยียมในปี 1988 และมีบุตรสาวหนึ่งคนคือ Trixie Whitley ก่อนจะหย่าร้างกันในปี 1995 ต่อมาในปี 2001 เขาได้ย้ายไปอยู่ที่เมืองเดรสเดน ประเทศเยอรมนี กับ Susan Buerger

ในช่วงบั้นปลายชีวิต วิตลีย์ต้องต่อสู้กับปัญหาการติดสุรา ซึ่งรุนแรงขึ้นหลังจากมารดาของเขาเสียชีวิตในปี 2004 เขาเคยยอมรับในสารคดี Dust Radio: A Film About Chris Whitley ว่าเคยผ่านการบำบัดอาการติดสุรามาแล้วถึง 4 ครั้ง

ในฤดูใบไม้ร่วงปี 2005 วิตลีย์ถูกวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งปอดและต้องยกเลิกการทัวร์คอนเสิร์ตครั้งสุดท้าย เขาเสียชีวิตเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2005 ที่เมืองฮิวสตัน รัฐเท็กซัส ด้วยวัย 45 ปี

รางวัลและการยอมรับ

วิตลีย์ได้รับรางวัล Independent Music Awards สองครั้ง ได้แก่ รางวัลเพลง Folk/Singer-Songwriter จากเพลง "Breaking Your Fall" ในอัลบั้ม Hotel Vast Horizon (2003) และรางวัลเพลง Blues/R&B จากเพลง "Her Furious Angels" ในอัลบั้ม War Crime Blues (2004)

หลังการเสียชีวิตของเขา ศิลปินชื่อดังอย่าง John Mayer ได้ยกย่องว่าการสูญเสียวิตลีย์เป็นหนึ่งในการสูญเสียที่ถูกประเมินค่าต่ำเกินไปในโลกดนตรี นอกจากนี้เขายังเป็นที่ชื่นชอบของศิลปินระดับโลกหลายคน เช่น Bruce Springsteen, Tom Petty, และ Keith Richards