ยุโรปภาคพื้นทวีป
สรุปใจความสำคัญ
- ยุโรปภาคพื้นทวีปคือพื้นที่แผ่นดินต่อเนื่องกันของยุโรป โดยไม่รวมเกาะอย่างบริเตนใหญ่ ไอร์แลนด์ และไอซ์แลนด์
- อุโมงค์ช่องแคบอังกฤษที่เปิดในปี 1994 เชื่อมต่อบริเตนใหญ่กับฝรั่งเศสทางบกเป็นครั้งแรกในรอบ 8,000 ปี
- คาบสมุทรสแกนดิเนเวียแม้จะเป็นแผ่นดินใหญ่ แต่ในทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์มักถูกมองว่าแยกจากยุโรปภาคพื้นทวีป
- คำว่า 'The Continent' มักถูกใช้ในสหราชอาณาจักรและสแกนดิเนเวียเพื่อสื่อถึงแผ่นดินใหญ่ยุโรป
ยุโรปภาคพื้นทวีป (Continental Europe) หรือ แผ่นดินใหญ่ยุโรป (Mainland Europe) หมายถึง พื้นที่ส่วนที่เป็นแผ่นดินต่อเนื่องกันของทวีปยุโรป โดยไม่รวมหมู่เกาะที่อยู่รายล้อม ในบางบริบทอาจมีการใช้คำว่า "ทวีปยุโรป" เพื่อสื่อถึงพื้นที่ภาคพื้นทวีปนี้โดยเฉพาะ หรือในทางกลับกันอาจหมายถึงยุโรปทั้งหมดรวมถึงเกาะต่าง ๆ ทั้งนี้ หากพิจารณาว่ายูเรเชียเป็นทวีปเดียว ยุโรปจะถูกจัดสถานะเป็นทั้งทวีปและอนุทวีป
นิยามและขอบเขตทางภูมิศาสตร์
โดยทั่วไป นิยามของยุโรปภาคพื้นทวีปจะยกเว้นเกาะต่าง ๆ ดังนี้:
- เกาะขนาดใหญ่และหมู่เกาะ: บริเตนใหญ่ (Great Britain), ไอร์แลนด์ (Ireland), ซิซิลี (Sicily), ซาร์ดิเนีย (Sardinia), คอร์ซิกา (Corsica) และหมู่เกาะแบลีแอริก (Balearic Islands)
- หมู่เกาะในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและมหาสมุทรแอตแลนติก: ไซปรัส, มอลตา, หมู่เกาะคะเนรี, มาเดรา, อาโซร์ส และไอซ์แลนด์
- หมู่เกาะทางตอนเหนือ: หมู่เกาะนอร์ดิก, นอวายาเซมลยา (Novaya Zemlya), สฟาลบาร์ (Svalbard) และหมู่เกาะแฟโร
สำหรับ คาบสมุทรสแกนดิเนเวีย แม้ในทางกายภาพจะเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นดินใหญ่ แต่ในบางบริบทมักถูกแยกออกจากยุโรปภาคพื้นทวีป เนื่องจากในอดีตการเชื่อมต่อกับส่วนอื่นของทวีปมักทำผ่านทางทะเลบอลติกหรือทะเลเหนือ มากกว่าการเดินทางทางบกที่ต้องอ้อมขึ้นไปทางเหนือสุดเพื่อผ่านฟินแลนด์
ความสัมพันธ์กับบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์
บริเตนใหญ่เป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในยุโรปทั้งในด้านพื้นที่และประชากร โดยมีจุดที่ใกล้แผ่นดินใหญ่ที่สุดคือช่องแคบโดเวอร์ ซึ่งกว้างเพียง 34 กิโลเมตร สำหรับชาวบริเตนและชาวไอร์แลนด์ คำว่า "The Continent" มักถูกใช้เพื่อเรียกแผ่นดินใหญ่ยุโรปเพื่อสร้างความแตกต่างจากเกาะที่ตนอาศัยอยู่
ความแตกต่างทางวัฒนธรรมและสังคม เช่น รูปแบบอาหารเช้า การขับรถเลนซ้าย และการใช้หน่วยวัดแบบจักรวรรดิในสหราชอาณาจักร (ในขณะที่ยุโรปภาคพื้นทวีปใช้ระบบเมตริก) ช่วยตอกย้ำความรู้สึกของการแยกจากกัน จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1994 การเปิดใช้งาน อุโมงค์ช่องแคบอังกฤษ (Channel Tunnel) ได้ทำให้บริเตนใหญ่กลับมามีการเชื่อมต่อทางกายภาพกับยุโรปภาคพื้นทวีปอีกครั้งเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 8,000 ปี
กรณีของสแกนดิเนเวีย
ในทางวิชาการด้านเยอรมันศึกษา คำว่า "continental" มักหมายถึงยุโรปที่ยกเว้นคาบสมุทรสแกนดิเนเวีย บริเตน ไอร์แลนด์ และไอซ์แลนด์ เช่นเดียวกับในสวีเดนและนอร์เวย์ที่มีการใช้คำว่า Kontinenten หรือ Kontinentet เพื่อสื่อถึงยุโรปภาคพื้นทวีปโดยไม่รวมตนเอง
การเปิดสะพาน Great Belt (ค.ศ. 1998) และสะพาน Øresund (ค.ศ. 2000) ได้สร้างการเชื่อมต่อทางบกโดยตรงจากคาบสมุทรสแกนดิเนเวียสู่แผ่นดินใหญ่ของเดนมาร์ก (คาบสมุทรจัตแลนด์) ซึ่งทำให้การเดินทางสู่ยุโรปภาคพื้นทวีปมีความสะดวกยิ่งขึ้น
การใช้คำในระดับประเทศ
ในหลายประเทศที่มีดินแดนเป็นทั้งเกาะและแผ่นดินใหญ่ คำว่า "แผ่นดินใหญ่" ถูกใช้เพื่อแยกส่วนของประเทศที่อยู่บนทวีปออกจากส่วนที่เป็นเกาะ เช่น:
- ฝรั่งเศส: ส่วนที่เป็นแผ่นดินใหญ่ในยุโรปถูกเรียกว่า l'Hexagone (รูปหกเหลี่ยม) เพื่อแยกออกจากเกาะคอร์ซิกาและดินแดนโพ้นทะเล
- อิตาลี: ใช้เรียกส่วนแผ่นดินใหญ่เพื่อแยกออกจากเกาะซิซิลีและซาร์ดิเนีย
- กรีซ: ใช้เรียกส่วนแผ่นดินใหญ่เพื่อแยกออกจากหมู่เกาะในทะเลอีเจียนและทะเลไอโอเนียน
คำถามที่พบบ่อย
ยุโรปภาคพื้นทวีปแตกต่างจากทวีปยุโรปอย่างไร?
ยุโรปภาคพื้นทวีป (Continental Europe) หมายถึงเฉพาะส่วนที่เป็นแผ่นดินใหญ่ต่อเนื่องกัน โดยไม่รวมหมู่เกาะรอบนอก เช่น บริเตนใหญ่ ไอร์แลนด์ และไอซ์แลนด์ ในขณะที่ทวีปยุโรป (Europe) อาจหมายถึงพื้นที่ทั้งหมดรวมถึงเกาะต่าง ๆ
ทำไมสแกนดิเนเวียบางครั้งถึงไม่ถูกนับรวมในยุโรปภาคพื้นทวีป?
เนื่องจากในอดีตการเชื่อมต่อทางบกกับส่วนอื่นของทวีปทำได้ยากและต้องเดินทางไกลมาก การติดต่อสื่อสารและขนส่งส่วนใหญ่จึงทำผ่านทางทะเล ทำให้ในทางปฏิบัติและทางวัฒนธรรมถูกมองว่าแยกจากแผ่นดินใหญ่
อุโมงค์ช่องแคบอังกฤษมีความสำคัญอย่างไรในเชิงภูมิศาสตร์?
เป็นจุดเชื่อมต่อทางกายภาพที่ทำให้เกาะบริเตนใหญ่สามารถเดินทางสู่ยุโรปภาคพื้นทวีปได้ทางบกเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่แยกตัวเป็นเกาะเมื่อประมาณ 8,000 ปีก่อน
