ภาษีสภาในสหราชอาณาจักร

ภาษีสภา (Council Tax) คือระบบภาษีท้องถิ่นที่ใช้ในอังกฤษ สกอตแลนด์ และเวลส์ โดยเป็นการจัดเก็บภาษีจากอสังหาริมทรัพย์ที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัย ซึ่งเริ่มนำมาใช้ในปี ค.ศ. 1993 ตามพระราชบัญญัติการเงินการปกครองส่วนท้องถิ่น ค.ศ. 1992 (Local Government Finance Act 1992) เพื่อทดแทนระบบภาษีรายหัว (Community Charge หรือ Poll Tax) และระบบภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างแบบเดิม (Domestic Rates)

โครงสร้างและการคำนวณภาษี

การจัดเก็บภาษีสภาจะแบ่งอสังหาริมทรัพย์ออกเป็นระดับชั้น (Bands) ตามมูลค่าของทรัพย์สิน โดยอ้างอิงจากมูลค่าประเมิน ณ วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1991 (สำหรับบ้านที่สร้างหลังจากนั้น จะประเมินตามมูลค่าที่ควรจะเป็น ณ เวลานั้น)

• อังกฤษและสกอตแลนด์: แบ่งเป็น 8 ระดับชั้น (Band A ถึง H)
• เวลส์: แบ่งเป็น 9 ระดับชั้น (Band A ถึง I)

ยิ่งทรัพย์สินอยู่ในระดับชั้นที่สูงขึ้น จำนวนภาษีที่ต้องชำระก็จะยิ่งสูงขึ้นตามไปด้วย อย่างไรก็ตาม มีข้อวิจารณ์ว่าระบบนี้ขาดความก้าวหน้าในกลุ่มทรัพย์สินราคาสูง เนื่องจากในอังกฤษมีเพดานระดับชั้นสูงสุดที่ครอบคลุมทรัพย์สินที่มีมูลค่าตั้งแต่ 320,000 ปอนด์ขึ้นไป ทำให้ผู้ที่ครอบครองบ้านหรูหราอาจจ่ายภาษีในสัดส่วนที่น้อยกว่าเมื่อเทียบกับมูลค่าทรัพย์สินจริง

การบริหารจัดการและการจัดเก็บ

หน่วยงานที่จัดเก็บ (Collecting Authorities)

หน่วยงานที่มีหน้าที่จัดเก็บภาษีคือสภาท้องถิ่นระดับล่างสุด เช่น สภาเขต (District Councils) ในอังกฤษ, พื้นที่หลัก (Principal Areas) ในเวลส์ และพื้นที่สภา (Council Areas) ในสกอตแลนด์

หน่วยงานที่กำหนดอัตราภาษี (Precepting Authorities)

นอกเหนือจากสภาท้องถิ่นที่จัดเก็บแล้ว ยังมีหน่วยงานระดับอื่น เช่น สภาจังหวัด (County Councils) หรือสภาตำบล (Parish Councils) ที่สามารถกำหนด "เงินสมทบ" (Precepts) เพื่อนำไปใช้ในโครงการเฉพาะด้าน โดยหน่วยงานเหล่านี้จะกำหนดจำนวนเงินรวมที่ต้องการ จากนั้นจึงนำมาหารด้วยจำนวนทรัพย์สินในระดับ Band D เพื่อหาอัตราภาษีที่ต้องจัดเก็บเพิ่มในแต่ละครัวเรือน

ความรับผิดชอบในการชำระภาษี

โดยทั่วไป ผู้ที่มีหน้าที่ชำระภาษีสภาคือ ผู้พักอาศัย (Occupiers) ในทรัพย์สินนั้น ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของบ้านหรือผู้เช่า อย่างไรก็ตาม มีข้อยกเว้นในบางกรณี เช่น:

• บ้านเช่าหลายห้อง (House in Multiple Occupation - HMO): เจ้าของบ้านหรือผู้ให้เช่าจะเป็นผู้รับผิดชอบชำระภาษี
• บ้านว่าง: อาจได้รับส่วนลดหรือการเรียกเก็บในอัตราที่ต่ำกว่า (เช่น 50%) ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของหน่วยงานจัดเก็บ
• ผู้พักอาศัยคนเดียว: สามารถขอส่วนลดภาษีได้ (โดยทั่วไปจะชำระเพียง 75% ของยอดเต็ม)

การค้างชำระภาษีและมาตรการบังคับ

ในกรณีที่มีการค้างชำระภาษี สภาท้องถิ่นจะดำเนินการติดตามหนี้ผ่านศาลแขวง (Magistrates' Court) เพื่อขอคำสั่งชำระหนี้ (Liability Order) หากศาลอนุมัติ สภาท้องถิ่นจะมีอำนาจในการบังคับคดีเพื่อเรียกเก็บเงินภาษีที่ค้างชำระ ซึ่งปัญหาการค้างชำระภาษีมักมีความเชื่อมโยงกับปัญหาความไม่มั่นคงด้านที่อยู่อาศัยและความเสี่ยงในการไร้บ้าน