เคาน์ตีลองฟอร์ด ดินแดนแห่งทะเลสาบและประวัติศาสตร์แห่งไอร์แลนด์

เคาน์ตีลองฟอร์ด (อังกฤษ: County Longford; ไอริช: Contae an Longfoirt) เป็นเคาน์ตีหนึ่งในประเทศไอร์แลนด์ ตั้งอยู่ในจังหวัดเลนสเตอร์ (Leinster) โดยมีชื่อเรียกตามเมืองลองฟอร์ด ซึ่งเป็นศูนย์กลางการบริหารของพื้นที่ โดยมีสภาเคาน์ตีลองฟอร์ด (Longford County Council) ทำหน้าที่เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จากข้อมูลสำมะโนประชากรปี 2022 เคาน์ตีแห่งนี้มีประชากรทั้งสิ้น 46,634 คน พื้นที่ส่วนใหญ่ของเคาน์ตีมีรากฐานมาจากดินแดนเกลิกโบราณที่ชื่อว่า แอนนาลี (Annaly หรือ Anghaile) ซึ่งในอดีตเคยถูกเรียกว่า เทฟเฟีย (Teffia)

ภูมิศาสตร์และลักษณะทางกายภาพ

ภูมิประเทศของลองฟอร์ดส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในลุ่มน้ำของแม่น้ำแชนนอน (River Shannon) โดยมีทะเลสาบรี (Lough Ree) เป็นเส้นแบ่งเขตแดนทางทิศตะวันตกเป็นส่วนใหญ่ อย่างไรก็ตาม พื้นที่ทางตะวันออกเฉียงเหนือจะระบายน้ำไปยังแม่น้ำเอิร์น (River Erne) และทะเลสาบโกวนา (Lough Gowna)

ลักษณะเด่นของลองฟอร์ดคือพื้นที่ลุ่มต่ำ ซึ่งประกอบด้วยทะเลสาบ พื้นที่ชุ่มน้ำ ทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ และพื้นที่พรุ (Bogland) จุดที่สูงที่สุดของเคาน์ตีคือ คาร์นโคลนฮัก (Carn Clonhugh) หรือที่รู้จักในชื่อเนินเขาแครน (Cairn Hill) ตั้งอยู่ระหว่างเมืองดรัมลิชและบอลินาลี ในเขตตำบลคิลโล มีความสูง 278 เมตร (912 ฟุต) ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ตั้งของสถานีส่งสัญญาณโทรทัศน์ที่กระจายสัญญาณไปยังพื้นที่มิดแลนด์ของไอร์แลนด์

ในบรรดาเคาน์ตีทั้งหมดของไอร์แลนด์ ลองฟอร์ดเป็นพื้นที่ที่มีจุดสูงสุดต่ำที่สุดเป็นอันดับ 3 รองจากเคาน์ตีมีธ (Meath) และเคาน์ตีเวสต์มีธ (Westmeath) โดยพื้นที่หนึ่งในสามทางตอนเหนือจะมีลักษณะเป็นเนินเขา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแนวเนินเขาดรัมลิน (Drumlin belt) และเอสเกอร์ ไรอาดา (Esker Riada) ที่ทอดยาวผ่านพื้นที่มิดแลนด์ตอนเหนือ ส่วนทางตอนใต้เป็นพื้นที่ลุ่มต่ำ มีพื้นที่พรุยกตัว (Raised bogland) จำนวนมาก ซึ่งเหมาะสำหรับการทำปศุสัตว์และการเพาะปลูก

แม่น้ำแชนนอนทำหน้าที่เป็นพรมแดนกั้นระหว่างลองฟอร์ดกับเคาน์ตีรอสคอมมอน (Roscommon) ขณะที่แม่น้ำอินนี (Inny) และแม่น้ำแทง (Tang) เป็นเส้นแบ่งเขตแดนกับเคาน์ตีเวสต์มีธ นอกจากนี้ยังมีคลองรอยัล (Royal Canal) ไหลผ่านทางตอนใต้ของเคาน์ตีและสิ้นสุดที่คลูนดารา (Cloondara) บริเวณแม่น้ำแชนนอน ซึ่งคลองแห่งนี้ได้รับการบูรณะและเปิดใช้งานอีกครั้งในปี 2010 หลังจากถูกปิดไปนานถึง 39 ปี

การแบ่งเขตการปกครองและเมืองสำคัญ

ในทางประวัติศาสตร์ ลองฟอร์ดถูกแบ่งออกเป็น 6 บารอนนี (Baronies) ได้แก่:

• อาร์ดัก (Ardagh)
• กรานาร์ด (Granard)
• ลองฟอร์ด (Longford)
• มอยดาว (Moydow)
• ราธไคลน์ (Rathcline)
• ชรูลอร์ หรือ แอบบีชรูล (Shruleor Abbeyshrule)

เมืองที่มีประชากรมากที่สุดในเคาน์ตี ได้แก่ เมืองลองฟอร์ด (10,952 คน), เอจเวิร์ธสทาวน์ (2,199 คน), เลนส์บอโร (1,733 คน), บาลีมาฮอน (1,714 คน), ดรัมลิช (1,124 คน) และกรานาร์ด (1,058 คน)

การเมืองและการปกครอง

ในด้านการเมือง เคาน์ตีลองฟอร์ดเป็นส่วนหนึ่งของเขตเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎร (Dáil) เขตลองฟอร์ด-เวสต์มีธ (Longford–Westmeath)

ประวัติศาสตร์

พื้นที่ของเคาน์ตีลองฟอร์ดในปัจจุบันสันนิษฐานว่าเป็นอาณานิคมชายแดนของอาณาจักรมีธ (Kingdom of Meath) ในช่วงสหัสวรรษแรก ระหว่างศตวรรษที่ 5 ถึง 12 พื้นที่นี้ถูกเรียกว่าอาณาจักรเทธเบ (Kingdom of Tethbae) ซึ่งปกครองโดยกลุ่มชนเผ่าต่าง ๆ เช่น Cairpre Gabra ในทางตอนเหนือ

ในปี ค.ศ. 1070 เทธเบถูกพิชิตโดยตระกูลโอควนน์ (Ó Cuinns), โอเฟียร์เกล (Ó Fearghails) และเผ่าคอนมาคเน (Conmhaicne) อื่น ๆ และถูกเรียกว่า "มวนเทียร์ แอนนาลี" (Muintir Annaly) ตามชื่อของแอนนาลี (Anghaile) ซึ่งเป็นทวดของเฟียร์เกล โอเฟียร์เกล นอกจากนี้ ลองฟอร์ดยังถูกเรียกว่า "คอนมาคเนตอนบน" (Upper Conmaicne) เพื่อแยกจากเลทริมตอนใต้ที่เรียกว่า "คอนมาคเนตอนล่าง" (Lower Conmaicne) เนื่องจากทั้งสองพื้นที่ปกครองโดยลูกหลานของคอนแมค บุตรของเฟอร์กัสและราชินีมีฟ (Queen Meadbh) แห่งคอนนอท

หลังจากการรุกรานของชาวนอร์มันในศตวรรษที่ 12 พื้นที่แอนนาลีถูกมอบให้แก่ ฮิวจ์ เด ลาซี (Hugh de Lacy) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเขตเสรีภาพแห่งมีธ (Liberty of Meath) มีการสร้างนิคมชาวอังกฤษที่เมืองกรานาร์ด รวมถึงการสร้างอารามนอร์มันซิสเตอร์เซียนที่แอบบีลาราและแอบบีชรูล และอารามออกัสตินที่แอบบีเดิร์กและเกาะเซนต์สในทะเลสาบรี

อย่างไรก็ตาม ในศตวรรษที่ 14 อิทธิพลของอังกฤษเริ่มลดลง เมืองกรานาร์ดถูกกองทัพของเอ็ดเวิร์ด บรูซ (Edward Bruce) บุกทำลายในปี ค.ศ. 1315 และตระกูลโอเฟียร์เกลสามารถกลับมาควบคุมพื้นที่ได้อีกครั้ง ต่อมาพื้นที่นี้กลายเป็น "ลองโฟร์ท" (Longphoirt) ซึ่งเป็นชื่อป้อมปราการของโอเฟียร์เกล และกลายเป็นชื่อเมืองลองฟอร์ดในปัจจุบัน

เคาน์ตีลองฟอร์ดถูกจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1586 ในรัชสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 โดยแยกตัวออกมาจากส่วนเหนือของเคาน์ตีเวสต์มีธ แต่อังกฤษสามารถควบคุมพื้นที่ได้อย่างสมบูรณ์หลังสงครามเก้าปี (Nine Years' War) ต่อมาในปี ค.ศ. 1608 พระเจ้าเจมส์ที่ 1 ทรงย้ายเคาน์ตีลองฟอร์ดไปอยู่ในจังหวัดเลนสเตอร์ (เดิมเคยถูกพิจารณาว่าเป็นส่วนหนึ่งของคอนนอท) พร้อมทั้งแบ่งเขตเป็น 6 บารอนนีและกำหนดขอบเขตอย่างเป็นทางการ

ในช่วงปี ค.ศ. 1620 มีการนำชาวอังกฤษและชาวสกอตแลนด์เข้ามาตั้งถิ่นฐาน (Plantation) โดยที่ดินจำนวนมากของตระกูลโอเฟียร์เกลถูกยึดและมอบให้เจ้าของใหม่ กระบวนการนี้เสร็จสมบูรณ์ในช่วงการตั้งถิ่นฐานของครอมเวลล์ (Cromwellian plantations) ในทศวรรษ 1650 ซึ่งทิ้งร่องรอยทางประวัติศาสตร์ไว้ เช่น ซากปรักหักพังของคูลแอมเบอร์ ฮอลล์ เฮาส์ (Coolamber Hall House) ที่เคยถูกล้อมโดยกองทัพของครอมเวลล์