โรงโอเปร่าดามัสกัส ศูนย์กลางศิลปะและวัฒนธรรมแห่งซีเรีย

โรงโอเปร่าดามัสกัส หรือเดิมชื่อ ดาร์ อัล-อัสซาด เพื่อวัฒนธรรมและศิลปะ (Dar al-Assad for Culture and Arts) เป็นโรงโอเปร่าแห่งชาติของประเทศซีเรีย ตั้งอยู่ใจกลางเมืองดามัสกัส บริเวณจัตุรัสอุมัยยัด (Umayyad Square) โดยเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2547

ประวัติความเป็นมา

เมืองดามัสกัสเคยมีโรงโอเปร่ามาตั้งแต่ช่วงต้นศตวรรษที่ 20 โดยในช่วงยุคอาณานิคมของฝรั่งเศส พรรคประชาชนของชะฮันดาร์ (Shahbandar's People's Party) ได้จัดการประชุมครั้งแรกในปี พ.ศ. 2468 ณ โรงโอเปร่าดามัสกัสแห่งเก่า

สำหรับโรงโอเปร่าแห่งใหม่นี้ได้รับการวางแผนโดย ฮาเฟซ อัล-อัสซาด ในช่วงต้นของการดำรงตำแหน่ง แต่การก่อสร้างไม่ได้เริ่มขึ้นอย่างจริงจังจนกระทั่งช่วงปี พ.ศ. 2543 และถูกเปิดตัวโดย บาชาร์ อัล-อัสซาด และภรรยาในปี พ.ศ. 2547

โครงสร้างและสิ่งอำนวยความสะดวก

อาคารโรงโอเปร่าดามัสกัสเป็นอาคารสูง 5 ชั้น ประกอบด้วย:

• โรงละครสำหรับดนตรี: มีที่นั่ง 1,300 ที่นั่ง สำหรับการแสดงดนตรีและการแสดงโอเปร่า
• โรงละครดราม่า: มีที่นั่งประมาณ 600 ที่นั่ง สำหรับการแสดงละครเวที
• หอประชุมอเนกประสงค์: สำหรับกิจกรรมทางวัฒนธรรมขนาดเล็ก

นับตั้งแต่เปิดทำการ สถานที่แห่งนี้ได้เป็นเจ้าภาพจัดการแสดงละครและคอนเสิร์ตดนตรีคลาสสิกของยุโรปและดนตรีอาหรับ รวมถึงเทศกาลภาพยนตร์ยุโรปในซีเรีย ก่อนที่สงครามกลางเมืองจะเริ่มต้นขึ้นในปี พ.ศ. 2554

วงดุริยางค์แห่งชาติซีเรีย (SNSO)

โรงโอเปร่าดามัสกัสเป็นสถานที่หลักของ วงดุริยางค์แห่งชาติซีเรีย (Syrian National Symphony Orchestra - SNSO) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนชีวิตทางดนตรีในเมืองหลวง โดยมีการแสดงผลงานของคีตกวีชาวซีเรียร่วมสมัย เช่น โซลฮี อัล-วาดิ, ไมยาส อัลยามันี, มาเลก จันดาลี และเซด จาบรี โดยมีนักดนตรีที่มีชื่อเสียงระดับโลกอย่าง คินัน อัซเมห์ เข้าร่วมแสดง

จุดเด่นทางเทคโนโลยี ออร์แกนลอยตัว

หนึ่งในความโดดเด่นของโรงโอเปร่าแห่งนี้คือการติดตั้ง ออร์แกนแบบเบาะลม (Air Cushion Organ) ซึ่งมีเพียงไม่กี่แห่งในโลก สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2543 โดยบริษัท Aug. Laukhuff จากเมืองไวเคอร์สไฮม์ ประเทศเยอรมนี

เครื่องดนตรีชิ้นนี้มี 40 สต็อป และ 4 แมนวล โดยมีความพิเศษคือสามารถใช้เบาะลมยกตัวเครื่องออร์แกนที่มีน้ำหนักถึง 18 ตัน ให้ลอยขึ้นเหนือพื้นดินและเคลื่อนย้ายไปยังจุดต่างๆ บนเวทีได้อย่างเงียบเชียบและแม่นยำผ่านระบบควบคุมระยะไกล อย่างไรก็ตาม เนื่องจากข้อจำกัดด้านงบประมาณในช่วงสงครามกลางเมือง ทำให้การบำรุงรักษาเครื่องดนตรีชิ้นนี้เป็นไปได้ยาก

ผลกระทบจากสงครามกลางเมืองและการฟื้นฟู

ในช่วงสงครามกลางเมืองซีเรีย โรงโอเปร่าดามัสกัสได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง โดยในปี พ.ศ. 2557 ได้ถูกโจมตีด้วยปืนใหญ่ ทำให้มีนักศึกษาจากสถาบันศิลปะการแสดงขั้นสูงที่อยู่ติดกันเสียชีวิต 2 ราย และบาดเจ็บอีกหลายคน

แม้จะมีความขัดแย้ง แต่โรงโอเปร่ายังคงจัดการแสดงทางวัฒนธรรมเป็นระยะๆ แม้ว่าจำนวนนักดนตรีจะลดลงอย่างมากเนื่องจากการลี้ภัยหรือเสียชีวิต โดยวงดุริยางค์แห่งชาติซีเรียรายงานว่าสูญเสียสมาชิกไปถึง 74 คน

การกลับมาของกิจกรรมทางวัฒนธรรม

เมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2568 วงดุริยางค์แห่งชาติซีเรียได้จัดการแสดงคอนเสิร์ตภายใต้ชื่อ "เพื่อผู้พลีชีพและเกียรติยศแห่งซีเรีย" ซึ่งเป็นการแสดงดนตรีคลาสสิกครั้งแรกนับตั้งแต่การล่มสลายของระบอบการปกครองเดิม โดยมีการบรรเลงเพลงของเบโธเฟนและไชคอฟสกี รวมถึงผลงานของคีตกวีชาวซีเรีย

นอกจากนี้ ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2568 กระทรวงวัฒนธรรมได้จัดงาน "ภาพสะท้อนมรดกซีเรีย" เพื่อนำเสนอการแสดงพื้นเมืองและบทเพลงในภาษาต่างๆ เช่น ภาษาอาหรับ, เคิร์ด, อาร์เมเนีย และเซอร์คัสเซียน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญ "เราได้กลับมาแล้ว โอ ชาม" (We Have Returned, O Sham) เพื่อฟื้นฟูเมืองและจิตวิญญาณของชาวซีเรีย