Digital Audio Broadcasting (DAB) นวัตกรรมวิทยุดิจิทัลระดับโลก

Digital Audio Broadcasting (DAB) หรือการแพร่ภาพกระจายเสียงเสียงดิจิทัล เป็นมาตรฐานวิทยุดิจิทัลที่ใช้ในการให้บริการวิทยุในหลายประเทศทั่วโลก โดยได้รับการสนับสนุนและส่งเสริมโดยองค์กร WorldDAB มาตรฐานนี้ได้รับความนิยมอย่างมากในยุโรป ออสเตรเลีย และบางส่วนของแอฟริกา โดยในปี 2025 มีกว่า 55 ประเทศที่ใช้งาน DAB เป็นทางเลือกแทนที่วิทยุ FM แบบอนาล็อก

ประวัติและการพัฒนา

DAB เกิดจากโครงการวิจัยของยุโรปในช่วงทศวรรษ 1980 โดยความร่วมมือระหว่างสถาบัน IRT ของเยอรมนีตะวันตก และ CCETT ของฝรั่งเศส ต่อมาได้กลายเป็นโครงการ Eureka-147 ในปี 1987 โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างระบบที่มีการรับสัญญาณที่ดีกว่า FM และสามารถให้บริการเพิ่มเติม เช่น ข้อความ ข้อมูล และการส่งภาพได้

การเปิดตัวและการยอมรับ

การแพร่ภาพทดลองเริ่มขึ้นในปี 1995 โดยนอร์เวย์เป็นประเทศแรกที่เปิดตัวช่อง DAB (NRK Klassisk) ตามด้วยสหราชอาณาจักรและสวีเดน ในปี 2017 นอร์เวย์กลายเป็นประเทศแรกที่ยกเลิกการส่งสัญญาณ FM ระดับชาติทั้งหมดเพื่อเปลี่ยนมาใช้ DAB อย่างเต็มตัว

ความแตกต่างระหว่าง DAB และ DAB+

ในระยะแรก DAB ใช้ตัวแปลงสัญญาณเสียง (Codec) แบบ MP2 แต่ต่อมาได้มีการพัฒนาเป็น DAB+ ซึ่งใช้ตัวแปลงสัญญาณ HE-AAC v2 (AAC+) ซึ่งมีประสิทธิภาพสูงกว่าและมีความทนทานมากกว่า อย่างไรก็ตาม DAB และ DAB+ ไม่สามารถใช้งานร่วมกันได้ (Not forward compatible) ปัจจุบันการแพร่ภาพส่วนใหญ่ทั่วโลกได้เปลี่ยนมาใช้มาตรฐาน DAB+ แล้ว

ข้อดีและข้อจำกัดของวิทยุดิจิทัล

นอกจากนี้ DAB+ ยังเป็นแพลตฟอร์มที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยสามารถประหยัดพลังงานได้สูงสุดถึง 85% เมื่อเทียบกับการแพร่ภาพแบบ FM

เทคโนโลยีทางเลือกและอนาคต

นอกจาก DAB แล้ว ยังมีมาตรฐานวิทยุดิจิทัลอื่นๆ เช่น HD Radio, ISDB-Tb, DRM และ DMB รวมถึงการพัฒนา 5G Broadcast ซึ่งมีศักยภาพในการทำให้สมาร์ทโฟนสามารถรับสัญญาณวิทยุดิจิทัลได้โดยตรงโดยไม่ต้องพึ่งพาอินเทอร์เน็ต