ปริญญาแพทยศาสตรบัณฑิต (MD) คืออะไร? ความแตกต่างและประวัติศาสตร์
สรุปใจความสำคัญ
- ปริญญา MD มีความหมายแตกต่างกันในแต่ละประเทศ โดยในสหรัฐฯ เป็นปริญญาทางวิชาชีพ แต่ในสหราชอาณาจักรเป็นปริญญาขั้นสูงด้านการวิจัย
- Schola Medica Salernitana เป็นสถาบันแรกๆ ที่มอบปริญญาทางการแพทย์ในช่วงปี ค.ศ. 1000
- การได้รับปริญญา MD ไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นสามารถประกอบวิชาชีพแพทย์ได้ทันที แต่ต้องผ่านการฝึกงาน การเรียนเฉพาะทาง และการสอบใบอนุญาต
ปริญญาแพทยศาสตรบัณฑิต หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า MD (ย่อมาจากภาษาละติน Medicinae Doctor) เป็นปริญญาทางการแพทย์ที่มีความหมายและข้อกำหนดที่แตกต่างกันไปตามแต่ละประเทศและเขตอำนาจศาล ในบางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ปริญญา MD เป็นปริญญาทางวิชาชีพที่ใช้สำหรับแพทย์ผู้รักษาคนไข้ ในขณะที่ในบางประเทศ เช่น สหราชอาณาจักร ปริญญา MD อาจเป็นปริญญาขั้นสูงด้านการวิจัยหรือปริญญากิตติมศักดิ์สำหรับผู้ที่ได้รับปริญญาแพทยศาสตรบัณฑิต (MBBS) มาก่อนแล้ว
ประวัติศาสตร์ของการมอบปริญญาทางการแพทย์

การมอบปริญญาทางการแพทย์ครั้งแรกๆ เกิดขึ้นที่ Schola Medica Salernitana ประมาณปี ค.ศ. 1000 ซึ่งรวมถึงการมอบปริญญาให้กับผู้หญิงด้วย เช่น Trota of Salerno
ในปี ค.ศ. 1137 และ 1231 ปริญญาเหล่านี้ได้รับการรับรองทางกฎหมายโดย Roger II แห่งซิซิลี และจักรพรรดิ Federico II ตามลำดับ โดยกำหนดว่าผู้ที่จะประกอบวิชาชีพแพทย์ได้นั้น จะต้องถือครองปริญญา Licentia Medendi (ใบอนุญาตในการรักษา) จาก Schola Medica Salernitana เท่านั้น
การเปลี่ยนแปลงในอังกฤษและสกอตแลนด์
ในศตวรรษที่ 18 และ 19 ระบบการศึกษาทางการแพทย์ในอังกฤษและสกอตแลนด์มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก ในอังกฤษ การศึกษาแพทย์จะจบลงด้วยคุณวุฒิ MB (Bachelor of Medicine) ในขณะที่ในสกอตแลนด์จะใช้ MD จนกระทั่งกลางศตวรรษที่ 19 ซึ่งต่อมาทั้งสองประเทศได้เปลี่ยนมาใช้ปริญญาคู่ MB BS (Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery) เป็นมาตรฐาน
การแพร่หลายในอเมริกาเหนือ
โรงเรียนแพทย์ในอเมริกาเหนือเริ่มรับเอาประเพณีของมหาวิทยาลัยเก่าแก่ในสกอตแลนด์มาใช้ โดยเริ่มมอบปริญญา MD แทน MB ตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 18 โดยมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย (Columbia University) เป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกในอเมริกาที่มอบปริญญา MD แทน MB ตามด้วยมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย, ฮาร์วาร์ด และแมคกิลล์
ความแตกต่างระหว่างปริญญาและการประกอบวิชาชีพ
ในเกือบทุกประเทศ การได้รับปริญญา MD ไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นจะได้รับอนุญาตให้รักษาคนไข้ได้ทันที โดยปกติแล้ว แพทย์จบใหม่จะต้องผ่านขั้นตอนดังนี้:
- การฝึกงาน (Internship): การศึกษาทางการแพทย์ทั่วไปในโรงพยาบาลเป็นเวลาหนึ่งปี
- การฝึกอบรมเฉพาะทาง (Residency): การฝึกอบรมในสาขาที่สนใจเป็นเวลาอย่างน้อยสามปี
- การสอบใบอนุญาต (Licensing Examination): การสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรมในเขตอำนาจศาลนั้นๆ
ระบบการศึกษาแพทย์ในบางประเทศ
| ประเทศ | รายละเอียดปริญญาขั้นต้น |
|---|---|
| อัฟกานิสถาน | เรียน 7 ปี รวมถึงการทำวิทยานิพนธ์และการฝึกงานหนึ่งปี ได้รับใบรับรองการแพทย์ทั่วไปที่ถือเป็น "MD" |
| อาร์เจนตินา | เรียน 6 ปีของการศึกษาอย่างเข้มข้น เพื่อได้รับปริญญาแพทย์ (Título de Médico) ซึ่งเทียบเท่ากับ MD ของอเมริกาเหนือ |
คำถามที่พบบ่อย
MD คืออะไร?
MD ย่อมาจาก Medicinae Doctor ในภาษาละติน หมายถึงปริญญาแพทยศาสตรบัณฑิต ซึ่งเป็นคุณวุฒิทางการแพทย์ที่ใช้สำหรับการประกอบวิชาชีพแพทย์ในหลายประเทศ
ความแตกต่างระหว่าง MD และ MBBS คืออะไร?
ในบางประเทศ เช่น สหราชอาณาจักร MD เป็นปริญญาขั้นสูง (Research Doctorate) ในขณะที่ MBBS เป็นปริญญาทางวิชาชีพขั้นต้นที่อนุญาตให้ให้แพทย์เริ่มฝึกงาน
เรียนจบ MD แล้วสามารถรักษาคนไข้ได้เลยหรือไม่?
ไม่ได้ โดยปกติแล้วแพทย์ต้องผ่านการฝึกงาน (Internship) และการฝึกอบรมเฉพาะทาง (Residency) รวมถึงต้องสอบผ่านใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเวชกรรมก่อนจึงจะปฏิบัติหน้าที่ได้

