← กลับไปยังบทความทั้งหมด

สุนัขจิ้งจอกเงินที่ถูกทำให้เชื่อง - การทดลองทางพันธุกรรมในรัสเซีย

สรุปใจความสำคัญ

  • การทดลองนี้เริ่มต้นโดยดมิทรี เบลยาเยฟ เพื่อศึกษาว่าการคัดเลือกพฤติกรรมความเชื่องสามารถนำเปลี่ยนสายพันธุ์สัตว์ได้หรือไม่
  • สุนัขจิ้งจอกเงินถูกเลือกใช้ในการทดลองเนื่องจากเป็นสัตว์สังคมและมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับสุนัข
  • การคัดเลือกพันธุ์ทำโดยการคัดเลือกเฉพาะตัวที่เชื่องที่สุดเท่านั้นให้ผสมพันธุ์ โดยไม่ใช้การฝึกฝน
  • ผลการทดลองพบว่าสุนัขจิ้งจอกที่ถูกทำให้เชื่องเกิดการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ เช่น สีขนที่เปลี่ยนไปและหูตก

สุนัขจิ้งจอกเงินที่ถูกทำให้เชื่อง (Vulpes vulpes forma amicus) เป็นรูปแบบหนึ่งของสุนัขจิ้งจอกเงิน ซึ่งเป็นสุนัขจิ้งจอกแดงป่า own melanistic form ที่ถูกนำมาทำให้เชื่องภายใต้สภาวะห้องปฏิบัติการ การทดลองนี้มีจุดประสงค์เพื่อสาธิตพลังของการคัดเลือกพันธุ์เพื่อเปลี่ยนแปลงสายพันธุ์ ตามที่ชาร์ลส์ ดาร์วิน ได้อธิบายไว้ในหนังสือ On the Origin of Species

จุดเริ่มต้นและความเชื่อในการวิจัย

ดมิทรี เบลยาเยฟ (Dmitry Belyayev) นักวิทยาศาสตร์ชาวรัสเซีย ตั้งคำถามว่าความหลากหลายของสายพันธุ์สุนัขเกิดขึ้นได้อย่างไรจากบรรพบุรุษที่เป็นหมาป่า เขาเชื่อว่าคำตอบอยู่ที่หลักการการถ่ายทอดทางพันธุกรรมของเมนเดล และตั้งสมมติฐานว่าสัตว์ที่ถูกทำให้เชื่องจะมีลักษณะทางกายภาพที่คล้ายคลึงกัน ซึ่งเรียกว่า "Domestication Syndrome" (กลุ่มอาการการทำให้เชื่อง)

เบลยาเยฟเชื่อว่าปัจจัยสำคัญที่สุดในการทำให้เชื่องคือ "ความเชื่อง" (tameness) โดยเขาเชื่อว่าการคัดเลือกสัตว์ที่มีพฤติกรรมไม่ก้าวร้าวต่อมนุษย์จะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ เช่น หูตก, ขนสีด่าง หรือรูปร่างกะโหลกที่เปลี่ยนไป ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตามมาจากการคัดเลือกทางพฤติกรรม

Lyudmila Trut and domesticated fox
Lyudmila Trut และสุนัขจิ้งจอกที่ถูกทำให้เชื่องในปี 1974

กระบวนการการทำให้เชื่องและการทดลอง

ลูมิลลา ทรุต (Lyudmila Trut) บัณฑิตที่ได้รับเลือกให้เป็นผู้จัดการโครงการนี้ เริ่มต้นรวบรวมสุนัขจิ้งจอกเงินจากฟาร์มขนสัตว์ในเอสโตเนีย โดยเริ่มจากสุนัขจิ้งจอกตัวผู้ 30 ตัว และตัวเมีย 100 ตัว

วิธีการคัดเลือกพันธุ์

  • การคัดเลือกตามพฤติกรรม: เบลยาเยฟและทรุตคัดเลือกเฉพาะสุนัขจิ้งจอกที่มีปฏิกิริยาตอบสนองต่อมนุษย์ในเชิงบวกและไม่ก้าวร้าวเท่านั้นให้ผสมพันธุ์
  • การควบคุมสภาพแวดล้อม: สุนัขจิ้งจอกเหล่านี้ไม่ได้รับการฝึกฝน เพื่อให้มั่นใจว่าความเชื่องนั้นเป็นผลมาจากพันธุกรรม ไม่ใช่การเรียนรู้จากสภาพแวดล้อม
  • การทดสอบความเชื่อง: ตั้งแต่เดือนแรกของอายุ สุนัขจิ้งจอกจะถูกทดสอบปฏิกิริยาตอบสนองต่อผู้ทดลองที่พยายามจะลูบตัวและให้อาหาร
Lyudmila Trut with domesticated fox
Lyudmila Trut กับสุนัขจอกเงินที่ถูกทำให้เชื่อง

ผลลัพธ์และการวิเคราะห์

หลังจากผ่านไปหลายรุ่น สุนัขจิ้งจอกรุ่นลูกหลานเริ่มมีพฤติกรรมที่คลั้ายคลึงกับสุนัขบ้านมากขึ้น ทั้งในด้านพฤติกรรมที่ต้องการปฏิสัมพันธ์กับมนุษย์ และลักษณะทางกายภาพ เช่น การมีขนสีด่างหรือจุด ซึ่งสนับสนุนสมมติฐานของเบลยาเยฟในเรื่อง Domestication Syndrome

อย่างไรก็ตาม ในปี 2019 มีทีมวิจัยนานาชาติได้ตั้งคำถามถึงข้อสรุปที่ว่าการทดลองนี้เป็นหลักฐานที่ชัดเจนของ Domestication Syndrome โดยระบุว่าการทดลองนี้ยังคงเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญสำหรับการศึกษาวิจัยด้านจีโนมิกส์และชีววิทยาของพฤติกรรมต่อไป

คำถามที่พบบ่อย

สุนัขจิ้งจอกเงินที่ถูกทำให้เชื่องเกิดจากอะไร?

เกิดจากการคัดเลือกพันธุ์แบบเจาะจง (Selective Breeding) โดยคัดเลือกเฉพาะสุนัขจิ้งจอกที่มีพฤติกรรมเชื่องและไม่ก้าวร้าวต่อมนุษย์ให้ผสมพันธุ์กันหลายรุ่น

Domestication Syndrome คืออะไร?

คือสมมติฐานที่ระบุว่าการคัดเลือกพฤติกรรมความเชื่องในสัตว์ป่าจะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่พบบ่อยในสัตว์เลี้ยง เช่น หูตก ขนด่าง และการเปลี่ยนแปลงของกะโหลกศีรษะ

ทำไมต้องใช้สุนัขจิ้งจอกเงินในการทดลองนี้?

เพราะสุนัขจิ้งจอกเงินเป็นสัตว์สังคมและมีความใกล้ชิดทางพันธุกรรมกับสุนัขบ้าน ซึ่งช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาว่าสุนัขบ้านอาจมีวิวัฒนาการมาจากหมาป่าในลักษณะเดียวกันนี้หรือไม่