ดักลาส ฮาร์เปอร์ นักสังคมวิทยาและช่างภาพผู้บุกเบิกสังคมวิทยาทัศน์
สรุปใจความสำคัญ
- ดักลาส ฮาร์เปอร์ เป็นผู้บุกเบิกเทคนิคการสัมภาษณ์โดยใช้ภาพถ่ายกระตุ้น (Photo Elicitation) ในงานวิจัยทางสังคมวิทยา
- เขาเดินทางด้วยรถไฟขนส่งสินค้ากว่า 32,000 กิโลเมตร เพื่อศึกษาชีวิตคนพเนจรสำหรับวิทยานิพนธ์ปริญญาเอก
- เป็นผู้ร่วมก่อตั้งและอดีตประธานของสมาคมสังคมวิทยาทัศน์นานาชาติ (International Visual Sociology Association)
ดักลาส เอ. ฮาร์เปอร์ (เกิดปี 1948) เป็นนักสังคมวิทยาและช่างภาพชาวอเมริกันที่มีชื่อเสียงระดับโลก โดยปัจจุบันเขาดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์เกียรติคุณ (Endowed Chair) ในด้านการสอนด้วยเทคโนโลยีที่มหาวิทยาลัยดูเควีน (Duquesne University) ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจากมูลนิธิเมลลอน (Mellon Foundation)
ประวัติและการศึกษา
ฮาร์เปอร์เกิดที่เมืองเซนต์พอล รัฐมินนิโซตา สหรัฐอเมริกา เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากวิทยาลัยแมคอเลสเตอร์ (Macalester College) ในปี 1970 และระดับปริญญาเอกด้านสังคมวิทยาจากมหาวิทยาลัยแบรนไดซ์ (Brandeis University)
ในช่วงที่เขาทำวิจัยสำหรับวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกเกี่ยวกับกลุ่มคนพเนจรที่เดินทางด้วยรถไฟ (railroad tramps) ฮาร์เปอร์ได้ใช้ชีวิตร่วมกับพวกเขา โดยการโดยสารรถไฟขนส่งสินค้าเป็นระยะทางกว่า 20,000 ไมล์ (ประมาณ 32,000 กิโลเมตร) ในพื้นที่ทางตะวันตกของสหรัฐอเมริกา เพื่อทำความเข้าใจวิถีชีวิตของคนกลุ่มนี้อย่างลึกซึ้ง
เส้นทางอาชีพและผลงานทางวิชาการ
หลังจบการศึกษา ฮาร์เปอร์ได้เขียนหนังสือเรื่อง Good Company ซึ่งบอกเล่าเรื่องราวของคนพเนจรบนรถไฟ ซึ่งเป็นผลงานที่สร้างชื่อเสียงให้เขาเป็นอย่างมาก
การใช้ภาพถ่ายในการวิจัย
ฮาร์เปอร์เป็นผู้บุกเบิกการใช้ การสัมภาษณ์โดยใช้ภาพถ่ายกระตุ้น (photo elicitation interviews) ซึ่งเป็นเทคนิคที่นำภาพถ่ายมาใช้เป็นเครื่องมือในการดึงข้อมูลและกระตุ้นความทรงจำของผู้ให้ข้อมูล ในหนังสือ Working Knowledge (1987) เขาได้นำวิธีนี้มาใช้ศึกษาช่างฝีมือในชนบทของอเมริกา และในหนังสือ Changing Works (2001) เขาได้ใช้ภาพถ่ายเพื่อสร้างภาพจำลองทางวัฒนธรรมของเกษตรกรรมที่สูญหายไป
การศึกษาข้ามวัฒนธรรมและพื้นที่สาธารณะ
ต่อมา ฮาร์เปอร์ได้ร่วมเขียนหนังสือเกี่ยวกับการสื่อสารข้ามวัฒนธรรมผ่านภาพถ่าย โดยครอบคลุมหัวข้อที่หลากหลาย เช่น วัฒนธรรมหลังอาณานิคมในฮ่องกง, วัฒนธรรมอาหารอิตาลี และสัญวิทยาของลัทธิฟาสซิสต์ในอิตาลี นอกจากนี้ ในปี 2014 เขาได้ศึกษาเรื่องสังคมวิทยาของพื้นที่สาธารณะในจัตุรัสของอิตาลี และพื้นที่ที่เคยเป็นเขตอุตสาหกรรมในแถบ Rust Belt ของสหรัฐอเมริกา
บทบาทในสถาบันการศึกษาและองค์กรวิชาชีพ
ฮาร์เปอร์เคยสอนสังคมวิทยาที่ SUNY Potsdam, มหาวิทยาลัยเซาท์ฟลอริดา และมหาวิทยาลัยดูเควีน รวมถึงเป็นศาสตราจารย์รับเชิญที่มหาวิทยาลัยอัมสเตอร์ดัมและมหาวิทยาลัยโบโลญญา
เขายังเป็นบรรณาธิการวารสารวิชาการ Visual Studies ในช่วง 13 ปีแรก และเขียนผลงานด้านชาติพันธุ์วรรณนาทางทัศนะ (visual ethnography) ถึง 5 เล่ม ซึ่งตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยชิคาโก (University of Chicago Press) นอกจากนี้ หนังสือ Visual Sociology (2012) ของเขายังถือเป็นตำราที่ครอบคลุมที่สุดในสาขานี้
ฮาร์เปอร์เป็นผู้ร่วมก่อตั้งสมาคมสังคมวิทยาทัศน์นานาชาติ (International Visual Sociology Association) และได้รับเลือกให้เป็นประธานสมาคมในปี 2013
ผลงานเขียนและภาพยนตร์
| ปีที่พิมพ์ | ชื่อผลงาน | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 2012 | Visual Sociology | ตำราหลักด้านสังคมวิทยาทัศน์ |
| 2009 | The Italian Way: Food and Social Life | การศึกษาวัฒนธรรมอาหารและสังคมอิตาลี |
| 2009 | Hong Kong: Migrant Lives, Landscapes, and Journeys | ชีวิตคนย้ายถิ่นในฮ่องกง |
| 2001 | Changing Works | วิสัยทัศน์ของเกษตรกรรมที่สูญหาย |
| 1987 | Working Knowledge | ทักษะและชุมชนในร้านค้าขนาดเล็ก |
| 1982 | Good Company | ชีวิตคนพเนจรบนรถไฟ |
นอกจากนี้ เขายังได้กำกับภาพยนตร์สารคดีเชิงชาติพันธุ์วรรณนา เช่น Ernie's Sawmill (1983) และ The First Step to Recovery (2013)
คำถามที่พบบ่อย
สังคมวิทยาทัศน์ (Visual Sociology) คืออะไร?
คือสาขาของสังคมวิทยาที่ใช้ภาพถ่าย ภาพยนตร์ และสื่อทัศนะอื่นๆ เป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล วิเคราะห์ และนำเสนอผลการวิจัยทางสังคม เพื่อให้เห็นภาพรวมของพฤติกรรมและวัฒนธรรมที่ชัดเจนยิ่งขึ้น
เทคนิค Photo Elicitation ของดักลาส ฮาร์เปอร์ คืออะไร?
คือการนำภาพถ่ายมาให้ผู้ถูกสัมภาษณ์ดู เพื่อกระตุ้นให้เกิดการเล่าเรื่อง ความทรงจำ หรือการแสดงความคิดเห็น ซึ่งช่วยให้ได้ข้อมูลที่ลึกซึ้งกว่าการสัมภาษณ์แบบปกติ
ดักลาส ฮาร์เปอร์ มีผลงานที่โดดเด่นที่สุดคืออะไร?
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดคือการศึกษาชีวิตคนพเนจรในหนังสือ 'Good Company' และตำรา 'Visual Sociology' ซึ่งเป็นแหล่งอ้างอิงสำคัญสำหรับนักวิจัยทั่วโลก