รัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (E-government) นวัตกรรมบริการสาธารณะยุคดิจิทัล

รัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ หรือ E-government (ย่อมาจาก electronic government) คือการนำอุปกรณ์ทางเทคโนโลยี เช่น คอมพิวเตอร์ และอินเทอร์เน็ต มาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความรวดเร็วในการส่งมอบบริการสาธารณะให้แก่ประชาชนและบุคคลอื่น ๆ ภายในประเทศหรือภูมิภาค

การนำ E-government มาใช้ช่วยสร้างโอกาสใหม่ ๆ ให้ประชาชนสามารถเข้าถึงรัฐบาลได้โดยตรงและสะดวกยิ่งขึ้น ในขณะเดียวกัน รัฐบาลก็สามารถให้บริการแก่ประชาชนได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยครอบคลุมการปฏิสัมพันธ์ทางดิจิทัลในหลายระดับและหลายภาคส่วน ดังนี้:

• C2G (Citizen to Government): การสื่อสารระหว่างประชาชนกับรัฐบาลทุกระดับ (เมือง, จังหวัด, ประเทศ และระดับนานาชาติ)
• G2G (Government to Government): การปฏิสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานรัฐบาลด้วยกันเอง
• G2C (Government to Citizen): การที่รัฐบาลให้บริการแก่ประชาชนโดยตรง
• G2E (Government to Employee): การสื่อสารและการบริหารจัดการระหว่างรัฐบาลกับพนักงานหรือข้าราชการ
• G2B (Government to Business): การปฏิสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลกับภาคธุรกิจและพาณิชย์

โมเดลการส่งมอบบริการและคำนิยาม

การส่งมอบบริการของรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์มักเน้นที่การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) และการปรับปรุงกระบวนการทางธุรกิจ (Business Process Re-engineering - BPR) เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการบริหารปกครองมากขึ้น

นอกจากนี้ นักวิชาการอย่าง Mauro D. Ríos ได้ให้คำนิยามว่า รัฐบาลดิจิทัล (Digital Government) คือวิธีการใหม่ในการจัดระเบียบและการจัดการกิจการสาธารณะ โดยนำกระบวนการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกมาใช้ในโครงสร้างองค์กร เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับขั้นตอนและบริการที่จัดหาให้ โดยมีเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก

ความแตกต่างระหว่าง E-government และ Digital Government

แม้ว่าทั้งสองคำจะถูกใช้สลับกันบ่อยครั้ง แต่ในปัจจุบัน องค์กรอย่าง OECD ได้เริ่มแยกความแตกต่าง โดยคำว่า "รัฐบาลดิจิทัล" มักจะครอบคลุมถึงบริการที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ก้าวหน้ากว่า เช่น Big Data, ระบบอัตโนมัติ (Automation) และ การวิเคราะห์เชิงคาดการณ์ (Predictive Analytics) เพื่อสร้างนโยบายและบริการที่ตอบโจทย์ผู้ใช้ได้แม่นยำยิ่งขึ้น