ประวัติสนามเอสตาดิโอ ดา ลุซ (1954)

เอสตาดิโอ ดา ลุซ (Estádio da Luz) หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ เอสตาดิโอ โด สปอร์ต ลิสบอน เอ บีนฟิกา (Estádio do Sport Lisboa e Benfica) เป็นอดีตสนามกีฬาอเนกประสงค์ที่ตั้งอยู่ในกรุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกส โดยทำหน้าที่เป็นสนามเหย้าหลักของสโมสรฟุตบอลเบนฟิกา (S.L. Benfica) และทีมชาติโปรตุเกส

ความเป็นมาและการก่อสร้าง

ก่อนที่จะมีสนามแห่งนี้ สโมสรเบนฟิกาต้องเช่าสนามหลายแห่งในการแข่งขัน เช่น Campo da Feiteira และ Estádio do Campo Grande ซึ่งเป็นสนามที่เช่าจากคู่ปรับตลอดกาลอย่างสปอร์ติง ลิสบอน จนกระทั่งวันที่ 17 พฤษภาคม 1946 สโมสรได้บรรลุข้อตกลงกับเทศบาลเมืองลิสบอนเพื่อย้ายกลับมายังย่านเบนฟิกา

การก่อสร้างเริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการในวันที่ 14 มิถุนายน 1953 โดยได้รับความร่วมมืออย่างสูงจากสมาชิกสโมสร ทั้งในด้านการบริจาคเงินและการลงแรงก่อสร้างด้วยตนเอง รวมถึงมีการจัดแคมเปญ "บริจาคปูนซีเมนต์" เพื่อระดมทรัพยากรในการสร้างสนาม

สนามเปิดใช้งานครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 1954 โดยมีการแข่งขันนัดเปิดสนามระหว่างเบนฟิกากับปอร์โต ซึ่งในขณะนั้นสนามมีความจุเริ่มต้นที่ 40,000 ที่นั่ง และใช้เงินลงทุนก่อสร้างประมาณ 12,037,683 เอสคูโด (ประมาณ 70,151 ดอลลาร์สหรัฐในขณะนั้น)

การขยายความจุและยุคทอง

เนื่องจากความสำเร็จของสโมสรเบนฟิกาในช่วงทศวรรษ 1950 และ 1960 ทำให้มีความจำเป็นต้องขยายความจุของสนามอย่างต่อเนื่อง:

• ปี 1960: มีการสร้างอัฒจันทร์ชั้นที่สาม (Terceiro Anel) ระยะแรก ทำให้ความจุเพิ่มขึ้นเป็น 70,000 ที่นั่ง และมีการติดตั้งไฟส่องสว่างในสนามเมื่อปี 1958
• ปี 1985: การก่อสร้างอัฒจันทร์ชั้นที่สามเสร็จสมบูรณ์ ทำให้ความจุอย่างเป็นทางการเพิ่มขึ้นเป็น 120,000 ที่นั่ง ซึ่งทำให้เอสตาดิโอ ดา ลุซ กลายเป็นสนามที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปและใหญ่เป็นอันดับสามของโลกในขณะนั้น

ในบางโอกาส จำนวนผู้ชมจริงสูงกว่าความจุอย่างเป็นทางการ เช่น นัดที่พบกับปอร์โตในปี 1987 ซึ่งคาดว่ามีผู้ชมสูงถึง 135,000 ถึง 140,000 คน และนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลโลกเยาวชน 1991 ระหว่างโปรตุเกสและบราซิลที่มีผู้ชม 127,000 คน

เหตุการณ์สำคัญและการใช้งาน

นอกจากจะเป็นสนามเหย้าของเบนฟิกาแล้ว สนามแห่งนี้ยังได้รับเกียรติให้เป็นสถานที่จัดการแข่งขันระดับนานาชาติหลายรายการ ได้แก่:

• การแข่งขันอินเตอร์คอนติเนนตัลคัพ ปี 1962
• นัดชิงชนะเลิศยูฟ่า คัพ Winners' Cup ปี 1992
• นัดชิงชนะเลิศยูฟ่า คัพ (เลกที่สอง) ปี 1983
• นัดชิงชนะเลิศฟุตบอลโลกเยาวชน 1991

อย่างไรก็ตาม ในปี 1994 สนามได้ถูกปรับเปลี่ยนให้เป็นที่นั่งทั้งหมด (All-seater) ตามกฎความปลอดภัย ซึ่งส่งผลให้ความจุลดลงเหลือ 78,000 ที่นั่ง

การรื้อถอนและการสร้างสนามใหม่

ในช่วงทศวรรษ 1990 สโมสรประสบปัญหาทั้งด้านผลการแข่งขันและการเงิน ประกอบกับการที่โปรตุเกสได้รับสิทธิ์เป็นเจ้าภาพฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2004 (UEFA Euro 2004) ทำให้สโมสรต้องพิจารณาปรับปรุงสนาม

หลังจากมีการนำเสนอโครงการปรับปรุงหลายรูปแบบแต่ไม่ประสบความสำเร็จ ในวันที่ 28 กันยายน 2001 สมาชิกสโมสรได้ลงมติให้ก่อสร้างสนามแห่งใหม่แทนที่สนามเดิม เพื่อความยั่งยืนทางการเงินและเพื่อยกระดับสิ่งอำนวยความสะดวกให้ทันสมัย

สนามเอสตาดิโอ ดา ลุซ (1954) ถูกรื้อถอนลง โดยมีการแข่งขันนัดสุดท้ายเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2003 ก่อนที่จะถูกแทนที่ด้วยสนามเอสตาดิโอ ดา ลุซ แห่งใหม่ที่สร้างขึ้นในบริเวณใกล้เคียงกัน