ศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป (ECtHR) ผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชนระดับสากล

ศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป หรือที่รู้จักกันในชื่อ ศาลสตราสบูร์ก (Strasbourg Court) เป็นศาลระหว่างประเทศของสภาแห่งยุโรป (Council of Europe) ซึ่งมีหน้าที่หลักในการตีความ อนุสัญญาสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป (European Convention on Human Rights - ECHR) เพื่อให้มั่นใจว่ารัฐภาคีได้ปฏิบัติตามพันธกรณีในการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของพลเมือง

ประวัติและการก่อตั้ง

หลังจากสหประชาชาติได้ประกาศปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในปี 1948 ซึ่งเป็นมาตรฐานระดับโลกแต่ขาดกลไกการบังคับใช้ทางกฎหมาย รัฐสมาชิก 12 ประเทศของสภาแห่งยุโรปจึงได้เริ่มร่างอนุสัญญาสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปในปี 1949 โดยมีจุดประสงค์เพื่อสร้างกลไกทางตุลาการที่สามารถบังคับใช้สิทธิมนุษยชนได้จริง

ศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปถูกก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 21 มกราคม 1959 และได้ตัดสินคดีแรกในปี 1960 ในคดี Lawless v. Ireland

โครงสร้างและบทบาทหน้าที่

ศาลแห่งนี้ตั้งอยู่ที่เมืองสตราสบูร์ก ประเทศฝรั่งเศส โดยรับคำร้องจากบุคคล กลุ่มบุคคล หรือรัฐภาคีที่อ้างว่ารัฐสมาชิกได้ละเมิดสิทธิมนุษยชนตามที่ระบุไว้ในอนุสัญญาหรือพิธีสารเลือกรับ

หลักการตีความทางกฎหมาย

ศาลใช้หลักการ "Living Instrument Doctrine" ซึ่งหมายความว่าอนุสัญญาสิทธิมนุษยชนจะถูกตีความให้สอดคล้องกับสภาพการณ์ในปัจจุบัน ไม่ใช่เพียงแค่ยึดตามเจตนารมณ์ในขณะที่ร่างอนุสัญญาเท่านั้น ทำให้กฎหมายมีความทันสมัยและครอบคลุมการเปลี่ยนแปลงของสังคม

ความสัมพันธ์กับสภาแห่งยุโรป

ศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปเป็นหน่วยงานที่มีชื่อเสียงที่สุดของ สภาแห่งยุโรป (Council of Europe - CoE) ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างประเทศที่ก่อตั้งขึ้นหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพื่อส่งเสริมสิทธิมนุษยชน ประชาธิปไตย และหลักนิติธรรม

หมายเหตุ: สภาแห่งยุโรป (CoE) แตกต่างจากสหภาพยุโรป (EU) แม้ว่าทั้งสององค์กรจะใช้ธงและเพลงประจำยุโรปเหมือนกัน แต่ CoE มีสมาชิก 46 ประเทศ ซึ่งครอบคลุมประชากรประมาณ 700 ล้านคน และเป็นผู้สังเกตการณ์อย่างเป็นทางการของสหประชาชาติ

ความท้าทายในการดำเนินงาน

หลังการล่มสลายของกำแพงเบอร์ลินในปี 1989 มีรัฐใหม่ๆ เข้ามาเป็นภาคีของอนุสัญญามากขึ้น ส่งผลให้จำนวนคำร้องพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ตัวอย่างเช่น ในปี 2009 มีคำร้องที่รอการพิจารณาถึง 119,300 คดี ซึ่งสร้างความท้าทายอย่างมากต่อประสิทธิภาพของศาล นอกจากนี้ ศาลยังประสบปัญหาในกรณีที่รัฐภาคีบางประเทศไม่ยอมปฏิบัติตามคำพิพากษาของศาล