ฟาตู เบนซูดา อดีตอัยการศาลอาญาระหว่างประเทศ

ฟาตู เบนซูดา (Fatou Bensouda) เกิดเมื่อวันที่ 31 มกราคม ค.ศ. 1961 เป็นนักกฎหมายชาวแกมเบียที่มีบทบาทสำคัญในระดับสากล โดยเคยดำรงตำแหน่งอัยการของศาลอาญาระหว่างประเทศ (International Criminal Court - ICC) และปัจจุบันดำรงตำแหน่งข้าหลวงใหญ่แกมเบียประจำสหราชอาณาจักรตั้งแต่วันที่ 3 สิงหาคม ค.ศ. 2022

ประวัติและการศึกษา

เบนซูดาเกิดที่เมืองบันจูล ประเทศแกมเบีย ในครอบครัวมุสลิม โดยเป็นบุตรสาวของ โอมาร์ กาย นยัง (Omar Gaye Nyang) ซึ่งเป็นพนักงานขับรถของรัฐบาลและผู้ส่งเสริมการมวยปล้ำท้องถิ่น ในวัยเด็กเธอมีความสนใจในกระบวนการยุติธรรม โดยมักจะแอบเข้าไปในศาลท้องถิ่นหลังเลิกเรียนเพื่อติดตามการพิจารณาคดี

เธอสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านกฎหมาย (เกียรตินิยม) จากมหาวิทยาลัยอีเฟ (University of Ife) ประเทศไนจีเรีย ในปี ค.ศ. 1986 และได้รับการรับรองเป็นทนายความจากโรงเรียนกฎหมายไนจีเรียในปีถัดมา นอกจากนี้ เบนซูดายังเป็นหนึ่งในผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายทางทะเลระหว่างประเทศรุ่นแรกๆ ของแกมเบีย หลังจากสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทด้านกฎหมายจากสถาบันกฎหมายทางทะเลระหว่างประเทศ (International Maritime Law Institute) ในประเทศมอลตา

เส้นทางอาชีพในประเทศแกมเบีย

เบนซูดาเริ่มต้นอาชีพนักกฎหมายในฐานะที่ปรึกษากฎหมายของรัฐในปี ค.ศ. 1987 และก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งรองอธิบดีฝ่ายฟ้องร้องคดีอาญาในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1994 ภายใต้รัฐบาลของเซอร์ ดอดา จาวารา (Sir Dawda Jawara)

ภายหลังการรัฐประหารในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1994 โดยประธานาธิบดี ยาห์ยา จัมเมห์ (Yahya Jammeh) เบนซูดาได้มีบทบาทสำคัญในรัฐบาลของเขา โดยดำรงตำแหน่งที่ปรึกษากฎหมายทั่วไปตั้งแต่ปี ค.ศ. 1996 ถึง 1998 และได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมและอัยการสูงสุดของแกมเบียในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1998 ก่อนจะถูกปลดจากตำแหน่งในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2000

การทำงานภายใต้ระบอบของจัมเมห์ทำให้เธอถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง โดยนักสิทธิมนุษยชนกล่าวหาว่าเธอเพิกเฉยต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนและการทรมานที่เกิดขึ้นภายใต้การปกครองของจัมเมห์ อย่างไรก็ตาม เบนซูดาได้ปฏิเสธความรับผิดชอบต่อการดำเนินคดีและการทรมานที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาดังกล่าว

บทบาทในศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC)

เบนซูดาเริ่มต้นงานในระดับสากลที่ศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับรวันดา (International Criminal Tribunal for Rwanda - ICTR) ในตำแหน่งที่ปรึกษากฎหมายและทนายความในศาล จนกระทั่งก้าวขึ้นเป็นหัวหน้าหน่วยที่ปรึกษากฎหมายในช่วงปี ค.ศ. 2002 ถึง 2004

ในวันที่ 8 สิงหาคม ค.ศ. 2004 เธอได้รับเลือกเป็นรองอัยการ (ฝ่ายฟ้องร้อง) ของศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) และต่อมาในวันที่ 12 ธันวาคม ค.ศ. 2011 เธอได้รับเลือกเป็นอัยการของ ICC โดยดำรงตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ. 2012 ถึงเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2021

ในช่วงการดำรงตำแหน่งอัยการ เธอต้องเผชิญกับความท้าทายและการตัดสินใจที่สำคัญหลายประการ เช่น:

• กรณีเรือ Mavi Marmara: ในปี ค.ศ. 2015 เธอตัดสินใจไม่ดำเนินคดีในเหตุการณ์ที่กองกำลังอิสราเอลโจมตีเรือ Mavi Marmara ในปี ค.ศ. 2010 โดยระบุว่าคดีนี้ไม่มีน้ำหนักเพียงพอที่จะให้ ICC ดำเนินการสอบสวน
• กรณีสงครามในอัฟกานิสถาน: ในปี ค.ศ. 2017 เธอเสนอให้มีการสอบสวนการละเมิดสิทธิมนุษยชนในอัฟกานิสถาน ซึ่งรวมถึงข้อกล่าวหาเรื่องการข่มขืนและการทรมานโดยกองทัพสหรัฐฯ และ CIA รวมถึงอาชญากรรมต่อมนุษยชาติโดยกลุ่มตาลีบัน

ตำแหน่งปัจจุบัน

ในปี ค.ศ. 2022 ฟาตู เบนซูดา ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นข้าหลวงใหญ่แกมเบียประจำสหราชอาณาจักร แทนที่ ฟรานซิส เบลน (Francis Blain) ที่เสียชีวิตลงในเดือนมกราคม ค.ศ. 2022