เฟนเดอร์ (Fender) ผู้บุกเบิกกีตาร์ไฟฟ้าและเบสไฟฟ้าของโลก
สรุปใจความสำคัญ
- ก่อตั้งโดย Leo Fender ในปี 1946 ที่เมืองฟูลเลอร์ตัน รัฐแคลิฟอร์เนีย
- เป็นผู้ผลิตกีตาร์ไฟฟ้าตัวตัน (Solid-body) และเบสไฟฟ้า Precision Bass รุ่นแรกที่ประสบความสำเร็จในเชิงพาณิชย์
- มีรุ่นที่เป็นตำนานอย่าง Telecaster และ Stratocaster ซึ่งเป็นมาตรฐานของกีตาร์ไฟฟ้าทั่วโลก
- เคยถูกขายให้กับ CBS ในปี 1965 ก่อนจะมีการเปลี่ยนเจ้าของอีกหลายครั้งในเวลาต่อมา
เฟนเดอร์ (Fender Musical Instruments Corporation หรือ FMIC) เป็นผู้ผลิตเครื่องดนตรีสัญชาติอเมริกันที่มีชื่อเสียงระดับโลก โดยมีบทบาทสำคัญในการทำให้กีตาร์ไฟฟ้าและเบสไฟฟ้าแบบตัวตัน (Solid-body) รวมถึงแอมพลิฟายเออร์ (Amplifiers) กลายเป็นเครื่องดนตรีมาตรฐานในดนตรีสมัยใหม่
จุดเริ่มต้นและการก่อตั้ง
บริษัทเริ่มต้นจากการเป็น "Fender's Radio Service" ในช่วงปลายปี 1938 ที่เมืองฟูลเลอร์ตัน รัฐแคลิฟอร์เนีย โดย ลีโอ เฟนเดอร์ (Leo Fender) ซึ่งเป็นช่างเทคนิคด้านอิเล็กทรอนิกส์ผู้มีความเชี่ยวชาญในการซ่อมวิทยุและเครื่องเสียง ต่อมาลีโอได้ร่วมมือกับ เคลย์ตัน ออร์ "ด็อก" คอฟแมน (Clayton Orr "Doc" Kauffman) ก่อตั้งบริษัท K & F Manufacturing Corp เพื่อออกแบบและผลิตเครื่องดนตรีไฟฟ้าและแอมพลิฟายเออร์
ในปี 1946 ลีโอ เฟนเดอร์ ได้แยกทางกับคอฟแมนและเปลี่ยนชื่อบริษัทเป็น "Fender Electric Instrument Company" โดยมุ่งเน้นไปที่การผลิตเครื่องดนตรีมากกว่าการซ่อมแซม ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของอาณาจักรเฟนเดอร์ที่เรารู้จักในปัจจุบัน
นวัตกรรมที่เปลี่ยนโลกดนตรี
เฟนเดอร์ได้สร้างสรรค์เครื่องดนตรีที่เป็นตำนานหลายรุ่น ซึ่งแต่ละรุ่นได้สร้างมาตรฐานใหม่ให้กับอุตสาหกรรม:
- Telecaster: เปิดตัวครั้งแรกในชื่อ Esquire (1950) และ Broadcaster ก่อนจะเปลี่ยนเป็น Telecaster เนื่องจากปัญหาเครื่องหมายการค้า กีตาร์รุ่นนี้เป็นกีตาร์ไฟฟ้าตัวตันรุ่นแรกที่ผลิตในเชิงพาณิชย์และประสบความสำเร็จอย่างสูง ด้วยการออกแบบคอแบบขันน็อต (Bolted-on neck) ที่ทำให้ผลิตได้รวดเร็วและลดต้นทุน
- Precision Bass: เปิดตัวในปี 1951 ถือเป็นเบสไฟฟ้าตัวแรกของโลกที่ช่วยให้นักดนตรีสามารถเล่นโน้ตได้อย่างแม่นยำ พร้อมกับการเปิดตัวแอมป์ Bassman รุ่นแรก
- Stratocaster: เปิดตัวในเดือนสิงหาคม 1954 โดยมีการปรับปรุงจาก Telecaster อย่างมาก ทั้งการใช้ปิ๊กอัพ 3 ตัว, สะพานสายแบบสปริง (Vibrato bridge) และรูปทรงตัวบอดี้ที่โค้งมนรับกับสรีระ ซึ่งกลายเป็นหนึ่งในกีตาร์ที่โด่งดังที่สุดในโลก
การขยายไลน์ผลิตภัณฑ์
นอกเหนือจากรุ่นหลัก เฟนเดอร์ยังได้เปิดตัว Jazzmaster (1959), Jazz Bass (1960), Jaguar (1962) และ Mustang (1964) ซึ่งทำให้ไลน์ผลิตภัณฑ์ของบริษัทสมบูรณ์ยิ่งขึ้น รวมถึงการเริ่มผลิตกีตาร์โปร่งในปี 1964
การเปลี่ยนแปลงเจ้าของและการบริหาร
ในเดือนมกราคม 1965 ลีโอ เฟนเดอร์ ได้ขายบริษัทให้กับ Columbia Records Distribution Corporation ซึ่งเป็นบริษัทลูกของ CBS ในราคา 13 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เนื่องจากภาระในการบริหารจัดการบริษัทที่มีพนักงานกว่า 600 คน และปัญหาสุขภาพของเขา
ยุคของ CBS นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงหลายประการ เช่น การปรับขนาดหัวกีตาร์ให้ใหญ่ขึ้น (1965), การเพิ่มขอบฟิงเกอร์บอร์ดและอินเลย์แบบบล็อก (1966) และการเปลี่ยนจุดยึดคอกีตาร์เป็นแบบ 3 น็อต (1971) ซึ่งส่งผลต่อการรับรู้ด้านคุณภาพและเอกลักษณ์ของเครื่องดนตรีในยุคนั้น
มรดกและอิทธิพลทางดนตรี
เครื่องดนตรีของ Fender ถูกนำไปใช้โดยศิลปินผู้ทรงอิทธิพลมากมาย เช่น Jimi Hendrix, Eric Clapton, David Gilmour, Stevie Ray Vaughan และ Kurt Cobain ซึ่งช่วยตอกย้ำสถานะของแบรนด์ในฐานะเครื่องมือสร้างสรรค์เสียงดนตรีที่ขับเคลื่อนวัฒนธรรมป๊อปและร็อกทั่วโลก
คำถามที่พบบ่อย
Fender Telecaster ต่างจาก Stratocaster อย่างไร?
Telecaster มีรูปทรงเรียบง่ายกว่าและมีปิ๊กอัพ 2 ตัว ในขณะที่ Stratocaster มีรูปทรงโค้งมนรับสรีระ มีปิ๊กอัพ 3 ตัว และมีคันโยก (Vibrato bridge) ซึ่งให้เสียงและฟังก์ชันการใช้งานที่หลากหลายกว่า
Precision Bass คืออะไรและสำคัญอย่างไร?
Precision Bass คือเบสไฟฟ้าตัวแรกของโลกที่ผลิตโดย Fender ซึ่งช่วยให้นักดนตรีสามารถระบุตำแหน่งโน้ตบนคอกีตาร์ได้อย่างแม่นยำ (Precision) ทำให้การเล่นเบสในวงดนตรีเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง
ใครคือผู้ก่อตั้ง Fender?
ลีโอ เฟนเดอร์ (Leo Fender) ช่างเทคนิคด้านอิเล็กทรอนิกส์ผู้ก่อตั้งบริษัทในแคลิฟอร์เนีย โดยเขาไม่ได้เป็นนักกีตาร์ แต่เป็นนักประดิษฐ์ที่มุ่งเน้นการแก้ปัญหาด้านเสียงและโครงสร้างเครื่องดนตรี
