← กลับไปยังบทความทั้งหมด

กระบวนการขึ้นรูปโลหะและวัสดุ วิธีการและประเภทของการขึ้นรูป

สรุปใจความสำคัญ

  • กระบวนการขึ้นรูปใช้ความเค้น เช่น การอัด การดึง และการเฉือน เพื่อทำให้วัสดุเกิดการเปลี่ยนรูปอย่างถาวร
  • การขึ้นรูปสามารถใช้ได้กับทั้งโลหะ พลาสติก และแม้กระทั่งอาหาร
  • การขึ้นรูปขนาดจิ๋ว (Microforming) มีความสำคัญอย่างมากในการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สมัยใหม่

กระบวนการขึ้นรูปเป็นกระบวนการผลิตที่ใช้แรงกดดันหรือความเค้น (Stresses) ที่เหมาะสม เช่น การอัด (Compression), การดึง (Tension), การเฉือน (Shear) หรือความเค้นแบบผสมผสาน เพื่อทำให้วัสดุเกิดการเปลี่ยนรูปอย่างถาวร (Plastic Deformation) จนได้รูปทรงที่ต้องการ

ประเภทของกระบวนการขึ้นรูป

กระบวนการขึ้นรูปมีความหลากหลายขึ้นอยู่กับวัสดุและรูปทรงที่ต้องการผลิต โดยมีตัวอย่างที่สำคัญดังนี้:

  • การตีขึ้นรูป (Forging): การใช้แรงกดหรือแรงกระแทกเพื่อเปลี่ยนรูปวัสดุให้ได้ตามแบบ
  • การรีด (Rolling): การลดความหนาของวัสดุโดยการให้วัสดุเคลื่อนที่ผ่านลูกกลิ้ง
  • การรีดขึ้นรูป (Extrusion): การดันวัสดุผ่านแม่พิมพ์ (Die) เพื่อให้ได้รูปทรงหน้าตัดที่สม่ำเสมอ
  • การทำงานกับโลหะแผ่น (Sheet Metal Working): การตัดและดัดโค้งโลหะแผ่นให้เป็นรูปทรงต่างๆ
  • การรีดเกลียว (Thread Rolling): การขึ้นรูปเกลียวบนแกนวัสดุโดยการรีดกด
  • การขึ้นรูปด้วยแรงระเบิด (Explosive Forming): การใช้แรงดันจากระเบิดเพื่อดันวัสดุให้เข้ากับแม่พิมพ์
  • การขึ้นรูปด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic Forming): การใช้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าในการเปลี่ยนรูปวัสดุอย่างรวดเร็ว
  • การขึ้นรูปพลาสติก (Plastic Extrusion): การดันพลาสติกหลอมเหลวผ่านแม่พิมพ์เพื่อผลิตชิ้นส่วนพลาสติก
  • การขึ้นรูปด้วยแม่พิมพ์ (Die Forming): การใช้แม่พิมพ์ในการกำหนดรูปทรงของชิ้นส่วนส่วนใหญ่
  • การขึ้นรูปอาหาร (Food Extrusion): การใช้เครื่องรีดขึ้นรูปเพื่อผลิตอาหารสัตว์หรืออาหารว่าง

ความต้องการในปัจจุบัน

ตั้งแต่ปี 2001 เป็นต้นมา ความต้องการชิ้นส่วนที่เกิดจาก การขึ้นรูปขนาดจิ๋ว (Microforming) ได้เพิ่มสูงขึ้นอย่างมาก เพื่อรองรับการผลิตสินค้าที่มีขนาดเล็กลงเรื่อยๆ (Miniaturized Products) เช่น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และอุปกรณ์การแพทย์

คำถามที่พบบ่อย

กระบวนการขึ้นรูปคืออะไร?

คือกระบวนการผลิตที่ใช้แรงกดหรือความเค้นเพื่อให้วัสดุเกิดการเปลี่ยนรูปอย่างถาวรจนได้รูปทรงที่ต้องการ โดยไม่ต้องนำวัสดุออกหรือเติมวัสดุเข้าไป

การขึ้นรูปโลหะแผ่นแตกต่างจากการรีดอย่างไร?

การทำงานกับโลหะแผ่นเน้นการดัดหรือปั๊มขึ้นรูปจากแผ่นโลหะบางๆ ในขณะที่การรีด (Rolling) คือการลดความหนาของวัสดุโดยการใช้ลูกกลิ้งกดทับ

Microforming คืออะไร?

คือการขึ้นรูปชิ้นส่วนที่มีขนาดเล็กมากเป็นพิเศษ ซึ่งจำเป็นสำหรับสินค้าประเภทอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขนาดจิ๋ว