Free Software Directory (FSD) แหล่งรวมซอฟต์แวร์เสรีที่เชื่อถือได้

Free Software Directory (FSD) เป็นโครงการของ มูลนิธิซอฟต์แวร์เสรี (Free Software Foundation - FSF) ซึ่งทำหน้าที่เป็นสารบัญรวบรวมซอฟต์แวร์เสรีที่สามารถทำงานบนระบบปฏิบัติการเสรี โดยเฉพาะอย่างยิ่งบน GNU และ Linux อย่างไรก็ตาม ซอฟต์แวร์ที่ถูกรวบรวมในสารบัญนี้หลายโครงการยังสามารถทำงานบนระบบปฏิบัติการอื่นๆ ได้อีกด้วย ในอดีตโครงการนี้เคยได้รับการดำเนินงานร่วมกับ UNESCO

ความแตกต่างที่สำคัญของ FSD

สิ่งที่ทำให้ Free Software Directory แตกต่างจากสารบัญซอฟต์แวร์เสรีอื่นๆ คือ การตรวจสอบสิทธิ์การใช้งาน (License Verification) โดยเจ้าหน้าที่ของ FSD จะทำการตรวจสอบใบอนุญาตของซอฟต์แวร์ทุกตัวที่นำมาลงในสารบัญ เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ใช้จะได้รับซอฟต์แวร์ที่เป็นเสรีอย่างแท้จริง พร้อมเอกสารประกอบที่เป็นเสรี และไม่มีข้อกำหนดที่ต้องใช้ซอฟต์แวร์กรรมสิทธิ์ (Proprietary Software) ในการทำงาน

การเติบโตและการนำไปใช้งาน

FSD ถูกนำมาใช้เป็นแหล่งข้อมูลสำคัญในการประเมินสัดส่วนของซอฟต์แวร์เสรี ตัวอย่างเช่น ในปี 2002 พบว่ามีรายการซอฟต์แวร์ 1,550 รายการ โดยส่วนใหญ่ใช้ใบอนุญาต GPL (87.9%) ตามด้วย LGPL, BSD, Artistic และ MIT ตามลำดับ

จำนวนแพ็กเกจในสารบัญมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง จาก 6,000 แพ็กเกจในปี 2009 เพิ่มขึ้นเป็น 6,500 แพ็กเกจในเดือนตุลาคม 2011 เมื่อมีการเปิดตัวสารบัญเวอร์ชันปรับปรุงใหม่

การปรับปรุงสู่ระบบ Wiki และ Semantic Web

ในเดือนกันยายน 2011 FSD ได้เปลี่ยนรูปแบบการทำงานมาเป็น Wiki โดยใช้ MediaWiki และส่วนขยาย Semantic MediaWiki เพื่อให้ผู้ใช้สามารถเพิ่มและแก้ไขเนื้อหาได้โดยตรง

การนำ Semantic MediaWiki มาใช้ช่วยให้ FSD มีความสามารถในการค้นหาและการนำเสนอข้อมูลขั้นสูง ซึ่งเป็นประโยชน์ทั้งต่อมนุษย์และโปรแกรมขุดข้อมูล (Data-mining programs) โดยมีระบบหมวดหมู่ที่ยืดหยุ่น คำสำคัญ (Keywords) กว่า 40,000 คำ และฟิลด์ข้อมูลมากกว่า 40 ประเภท เพื่อช่วยให้การค้นหาซอฟต์แวร์เสรีทำได้ง่ายและแม่นยำยิ่งขึ้น

หมวดหมู่ซอฟต์แวร์ใน FSD

FSD ครอบคลุมซอฟต์แวร์หลากหลายประเภท เพื่อตอบสนองทุกความต้องการของผู้ใช้ ตัวอย่างหมวดหมู่ที่มีในสารบัญ ได้แก่:

• การพัฒนาซอฟต์แวร์: software-development, library, sql
• การจัดการระบบ: system-administration, console, daemon, security
• มัลติมีเดีย: audio, video, graphics, images, mixing
• การทำงานและผลิตภาพ: spreadsheet, project-management, e-mail, calendar, accounting
• การศึกษาและวิทยาศาสตร์: education, science, mathematics
• อินเทอร์เน็ตและเว็บ: web, web-authoring, internet-application, html, xml