กีฬาจานร่อน

กีฬาจานร่อน (Flying disc sports) คือกลุ่มของกีฬาหรือกิจกรรมนันทนาการที่ใช้จานร่อน (Flying disc) เป็นอุปกรณ์หลักในการเล่น โดยคำว่า "ฟริสบี" (Frisbee) เป็นชื่อทางการค้าที่ได้รับความนิยมจนกลายเป็นชื่อเรียกทั่วไปของอุปกรณ์ชนิดนี้ กีฬาประเภทนี้มีวิวัฒนาการมาจากการละเล่นพื้นบ้านสู่การเป็นกีฬาที่มีการแข่งขันอย่างเป็นทางการในระดับสากล

ประวัติความเป็นมา

จานร่อนถูกพัฒนาขึ้นในปี ค.ศ. 1948 โดย วอลเตอร์ มอร์ริสัน (Walter Morrison) ต่อมาในวันที่ 23 มกราคม ค.ศ. 1957 บริษัท Wham-O ได้ซื้อสิทธิ์และวางจำหน่ายภายใต้ชื่อการค้าว่า "ฟริสบี" กีฬาจานร่อนเริ่มได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในช่วงปลายทศวรรษ 1960 เมื่อกลุ่มคนรุ่นใหม่แสวงหากิจกรรมนันทนาการทางเลือก จนนำไปสู่การพัฒนาทักษะการขว้างและการรับในรูปแบบต่างๆ ที่เรียกว่า "ฟรีสไตล์" (Freestyle)

ในช่วงทศวรรษ 1970 กีฬาจานร่อนเริ่มมีการจัดตั้งองค์กรและการแข่งขันอย่างเป็นระบบ โดยมีสมาคมอย่าง World Flying Disc Federation (WFDF) ทำหน้าที่เป็นองค์กรกำกับดูแลหลักในระดับนานาชาติ

ประเภทของกีฬาจานร่อน

อัลติเมท (Ultimate)

อัลติเมทเป็นกีฬาประเภททีมที่ไม่มีการปะทะ (Non-contact) เป้าหมายคือการส่งจานร่อนไปยังเพื่อนร่วมทีมในเขตทำคะแนน (End zone) ของฝ่ายตรงข้าม ผู้เล่นไม่สามารถวิ่งขณะถือจานได้ กีฬานี้โดดเด่นด้วย "จิตวิญญาณแห่งเกม" (Spirit of the Game) ซึ่งเน้นความซื่อสัตย์และการมีน้ำใจนักกีฬาเป็นสำคัญ

ดิสก์กอล์ฟ (Disc Golf)

ดิสก์กอล์ฟมีกติกาคล้ายกับกอล์ฟทั่วไป แต่เปลี่ยนจากการตีลูกลงหลุมเป็นการขว้างจานร่อนให้ลงในตะกร้าเป้าหมาย (Pole hole) ซึ่งได้รับการพัฒนาและกำหนดมาตรฐานโดยสมาคม Professional Disc Golf Association (PDGA)

องค์กรกำกับดูแล

ปัจจุบันกีฬาจานร่อนมีการจัดการแข่งขันทั้งในระดับสมัครเล่นและกึ่งอาชีพ โดยมีองค์กรหลักที่ทำหน้าที่กำหนดกติกาและมาตรฐาน ได้แก่:

• World Flying Disc Federation (WFDF): องค์กรหลักระดับโลก
• Professional Disc Golf Association (PDGA): ดูแลมาตรฐานดิสก์กอล์ฟ
• Freestyle Players Association (FPA): ดูแลการแข่งขันประเภทฟรีสไตล์