กฎโกลด์วอเตอร์ (Goldwater Rule) จริยธรรมการวินิจฉัยบุคคลสาธารณะ
สรุปใจความสำคัญ
- กฎโกลด์วอเตอร์ห้ามจิตแพทย์วินิจฉัยบุคคลสาธารณะโดยที่ไม่ได้ทำการตรวจประเมินด้วยตนเอง
- กฎนี้มีที่มาจากคดีความในปี 1964 เมื่อนิตยสาร Fact วินิจฉัยสภาพจิตของ Barry Goldwater
- หลักการนี้ถูกบรรจุอยู่ใน Annotation 7.3 ของหลักจริยธรรมทางการแพทย์ของสมาคมจิตแพทย์อเมริกัน
กฎโกลด์วอเตอร์ (Goldwater Rule) คือหลักจริยธรรมที่กำหนดโดยสมาคมจิตแพทย์อเมริกัน (American Psychiatric Association หรือ APA) ซึ่งระบุว่า จิตแพทย์ไม่ควรให้ความเห็นเชิงวิชาชีพหรือวินิจฉัยอาการทางจิตของบุคคลสาธารณะ หากไม่ได้ทำการตรวจร่างกายและจิตใจด้วยตนเอง และไม่ได้รับความยินยอมจากบุคคลนั้น
ที่มาของการสร้างกฎโกลด์วอเตอร์
กฎนี้มีจุดเริ่มต้นมาจากเหตุการณ์ในปี ค.ศ. 1964 เมื่อนิตยสาร Fact ได้ตีพิมพ์ฉบับพิเศษในหัวข้อ "The Unconscious of a Conservative: A Special Issue on the Mind of Barry Goldwater" โดยทางนิตยสารได้สำรวจความคิดเห็นจากจิตแพทย์หลายท่านเกี่ยวกับสภาพจิตใจของ แบร์รี โกลด์วอเตอร์ (Barry Goldwater) ซึ่งในขณะนั้นเป็นผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐฯ จากพรรครีพับลิกัน เพื่อประเมินว่าเขามีความเหมาะสมที่จะดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีหรือไม่
เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้โกลด์วอเตอร์ฟ้องร้องบรรณาธิการนิตยสาร และในที่สุดศาลได้ตัดสินให้เขาได้รับค่าชดเชยเป็นจำนวนเงิน 75,000 ดอลลาร์ (ซึ่งมีมูลค่าเทียบเท่ากับประมาณ 658,000 ดอลลาร์ในปัจจุบัน) เหตุการณ์นี้กลายเป็นบทเรียนสำคัญที่นำไปสู่การกำหนดมาตรฐานทางจริยธรรมเพื่อป้องกันการวินิจฉัยบุคคลจากระยะไกล
รายละเอียดของกฎและข้อกำหนดทางจริยธรรม
สมาคมการแพทย์อเมริกัน (AMA) ได้กำหนดหลักจริยธรรมทางการแพทย์ไว้ในส่วนที่ 7 ว่า แพทย์มีหน้าที่รับผิดชอบในการเข้าร่วมกิจกรรมที่ส่งเสริมการปรับปรุงชุมชนและสุขภาพของสาธารณะ ซึ่งสมาคมจิตแพทย์อเมริกัน (APA) ได้นำหลักการนี้มาปรับใช้และเพิ่ม Annotation 7.3 หรือที่รู้จักกันในชื่อ "กฎโกลด์วอเตอร์" ในปี ค.ศ. 1973
เนื้อหาของกฎระบุว่า: "ในบางโอกาส จิตแพทย์อาจถูกขอให้แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับบุคคลที่อยู่ในความสนใจของสาธารณะ... ในสถานการณ์เช่นนี้ จิตแพทย์สามารถแบ่งปันความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับประเด็นทางจิตเวชในภาพรวมแก่สาธารณะได้ อย่างไรก็ตาม ถือว่าผิดจริยธรรมหากจิตแพทย์จะให้ความเห็นเชิงวิชาชีพ เว้นแต่จะได้ทำการตรวจร่างกายและจิตใจ และได้รับอนุญาตอย่างถูกต้องสำหรับการให้ถ้อยคำดังกล่าว"
การนำไปใช้ในองค์กรอื่นๆ
สมาคมจิตวิทยาอเมริกัน (American Psychological Association)
แม้ว่าสมาคมจิตวิทยาอเมริกัน (ซึ่งใช้ตัวย่อ APA เช่นเดียวกันแต่เป็นคนละองค์กรกับสมาคมจิตแพทย์) จะไม่มีกฎที่ระบุไว้ชัดเจนเหมือนกฎโกลด์วอเตอร์ แต่ประธานสมาคมฯ ได้เคยชี้แจงว่า รหัสจริยธรรมของนักจิตวิทยาก็ระบุให้ระมัดระวังในการให้ข้อมูลแก่สื่อ โดยต้องอาศัยความรู้ทางวิชาชีพและไม่ควรบ่งชี้ว่ามีความสัมพันธ์ทางวิชาชีพกับบุคคลนั้น หากไม่ได้ทำการตรวจประเมินอย่างเพียงพอ
สมาคมการแพทย์อเมริกัน (American Medical Association)
ในปี ค.ศ. 2017 สมาคมการแพทย์อเมริกันได้เพิ่มแนวทางปฏิบัติในรหัสจริยธรรม โดยระบุว่าแพทย์ควรละเว้นจากการวินิจฉัยทางคลินิกต่อบุคคล (เช่น เจ้าหน้าที่รัฐ, คนดัง หรือบุคคลในข่าว) ที่ตนเองไม่มีโอกาสได้ตรวจร่างกายด้วยตนเอง
กรณีศึกษา โดนัลด์ ทรัมป์
ในช่วงปี ค.ศ. 2016 และ 2017 จิตแพทย์และนักจิตวิทยาคลินิกจำนวนหนึ่งถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากการละเมิดกฎโกลด์วอเตอร์ โดยการออกมากล่าวหาว่า โดนัลด์ ทรัมป์ มีปัญหาทางบุคลิกภาพ เช่น ความหลงตัวเองอย่างรุนแรง (Malignant Narcissism) และมีอาการป่วยทางจิตที่อันตราย ทั้งที่พวกเขาไม่เคยทำการตรวจวินิจฉัยทรัมป์เป็นการส่วนตัว
คำถามที่พบบ่อย
กฎโกลด์วอเตอร์คืออะไร?
คือหลักจริยธรรมที่ห้ามจิตแพทย์ให้ความเห็นเชิงวินิจฉัยเกี่ยวกับบุคคลสาธารณะ หากไม่ได้ทำการตรวจประเมินบุคคลนั้นด้วยตนเองและได้รับความยินยอม
ทำไมกฎนี้ถึงสำคัญ?
เพื่อป้องกันการใช้ความเชี่ยวชาญทางวิชาชีพในทางที่ผิด และป้องกันการสร้างความเข้าใจผิดต่อสาธารณะผ่านการวินิจฉัยที่ขาดหลักฐานจากการตรวจจริง
นักจิตวิทยาสามารถวินิจฉัยบุคคลสาธารณะได้หรือไม่?
ตามหลักจริยธรรมของสมาคมจิตวิทยาอเมริกัน นักจิตวิทยาไม่ควรให้การวินิจฉัยบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่และไม่ได้ผ่านการตรวจประเมินอย่างเหมาะสมในสื่อสาธารณะเช่นกัน