Google Gears ซอฟต์แวร์เสริมประสิทธิภาพเว็บแอปพลิเคชันในอดีต

Google Gears (หรือเดิมชื่อ Gears) คือซอฟต์แวร์ยูทิลิตี้ที่ Google เคยพัฒนาขึ้นเพื่อเพิ่มขีดความสามารถให้กับเว็บแอปพลิเคชัน โดยเน้นการทำให้เว็บแอปพลิเคชันสามารถทำงานได้แม้ในขณะที่ไม่มีการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต (Offline Storage) และเพิ่มฟีเจอร์การประมวลผลขั้นสูงให้กับเว็บเบราว์เซอร์ในยุคนั้น ซอฟต์แวร์นี้ถูกเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตแบบ BSD ซึ่งทำให้เป็นซอฟต์แวร์ฟรีและโอเพนซอร์ส

Google Gears ถูกสร้างขึ้นในช่วงเวลาที่เว็บเบราว์เซอร์มาตรฐานยังไม่มีฟีเจอร์รองรับการทำงานแบบออฟไลน์หรือการประมวลผลแบบขนานที่มีประสิทธิภาพเพียงพอ อย่างไรก็ตาม เมื่อมาตรฐาน HTML5 เริ่มแพร่หลายและนำเสนอวิธีการที่เป็นมาตรฐานสากลในการจัดการข้อมูลและทรัพยากรบนเว็บ Google จึงตัดสินใจยุติการพัฒนา Gears เพื่อเปลี่ยนไปใช้มาตรฐาน HTML5 แทน

ส่วนประกอบหลักของ API

Google Gears ประกอบด้วยโมดูล API สำคัญหลายส่วนที่ช่วยให้นักพัฒนาสามารถสร้างประสบการณ์การใช้งานเว็บที่ใกล้เคียงกับแอปพลิเคชันบนเดสก์ท็อป ดังนี้:

• โมดูลฐานข้อมูล (Database module): ใช้ SQLite ในการจัดเก็บข้อมูลไว้ในเครื่องของผู้ใช้โดยตรง ทำให้เข้าถึงข้อมูลได้รวดเร็วและทำงานแบบออฟไลน์ได้
• โมดูล WorkerPool: ช่วยให้การรันโค้ด JavaScript สามารถทำงานแบบขนาน (Parallel Execution) ได้ ซึ่งช่วยลดการค้างของหน้าเว็บเมื่อมีการประมวลผลข้อมูลจำนวนมาก
• โมดูล LocalServer: ทำหน้าที่แคช (Cache) และให้บริการทรัพยากรของแอปพลิเคชัน เช่น ไฟล์ HTML, JavaScript และรูปภาพ ทำให้โหลดหน้าเว็บได้เร็วขึ้น
• โมดูล Desktop: ช่วยให้เว็บแอปพลิเคชันสามารถโต้ตอบกับระบบปฏิบัติการเดสก์ท็อปได้เป็นธรรมชาติมากขึ้น
• โมดูล Geolocation: ช่วยให้เว็บแอปพลิเคชันสามารถตรวจจับตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ของผู้ใช้งานได้

การรองรับและการนำไปใช้งาน

มีเว็บแอปพลิเคชันจำนวนมากที่เคยนำ Google Gears ไปใช้งานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ เช่น บริการของ Google เอง (Gmail, YouTube, Google Docs, Google Reader, Picasa สำหรับมือถือ และ Google Calendar) รวมถึงบริการจากบริษัทอื่นอย่าง Zoho Office Suite, Remember The Milk และ Buxfer นอกจากนี้ WordPress เวอร์ชัน 2.6 ยังเคยเพิ่มการรองรับ Gears เพื่อให้หน้าจัดการระบบ (Administrative Interface) ทำงานได้รวดเร็วขึ้นและลดภาระการส่งคำขอไปยังเซิร์ฟเวอร์

การรองรับเบราว์เซอร์และระบบปฏิบัติการ

Google Gears รองรับการทำงานบนสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย ได้แก่:

• Internet Explorer: เวอร์ชัน 6 และ 8 บน Windows XP, Vista และ 7 รวมถึง IE Mobile 4.01 ขึ้นไปบน Windows Mobile
• Safari: เวอร์ชัน 3.1.1 ขึ้นไปบน Mac OS X 10.4 ขึ้นไป (ยกเว้น Safari 4 บน Mac OS X 10.6)
• Firefox: เวอร์ชัน 1.5 ขึ้นไปในหลายแพลตฟอร์ม
• BlackBerry: เบราว์เซอร์พื้นฐานบน BlackBerry OS 5
• Opera: Opera Mobile 9.5 เริ่มรองรับ Gears ในเวอร์ชันพรีวิวเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2009 สำหรับอุปกรณ์หน้าจอสัมผัสที่รัน Windows Mobile 5 และ 6

ข้อจำกัดที่สำคัญประการหนึ่งคือ Gears ไม่ได้ถูกติดตั้งมาพร้อมกับเบราว์เซอร์ (ยกเว้นใน Google Chrome) ผู้ใช้จึงต้องดาวน์โหลดและติดตั้งแยกต่างหาก นอกจากนี้ยังมีบั๊กในส่วนการจัดการ Blob บน Mac OS X Leopard และ Snow Leopard ที่ทำให้ไม่รองรับไฟล์แนบที่มีขนาดใหญ่กว่า 2 GB

การยุติการพัฒนาและสิ้นสุดการใช้งาน

ในช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน 2009 เริ่มมีรายงานว่า Google จะเปลี่ยนไปใช้ Web Storage แทนการใช้ Gears ในอนาคต ต่อมาในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2010 ทีมงาน Google Gears ได้ประกาศยุติการพัฒนาฟีเจอร์ใหม่ โดยระบุว่าเป้าหมายคือการนำความสามารถทั้งหมดของ Gears เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐานเว็บอย่าง HTML5

แม้จะหยุดพัฒนาฟีเจอร์ใหม่ แต่ Google ยังคงสนับสนุนการทำงานของ Gears ต่อไปในช่วงระยะเวลาหนึ่งเพื่อให้ผู้ใช้สามารถย้ายข้อมูลไปยังมาตรฐาน HTML5 ได้อย่างราบรื่น จนกระทั่งในวันที่ 7 มิถุนายน 2011 Google Gears ถูกนำออกจาก Google Chrome และในวันที่ 1 ธันวาคม 2011 การรองรับ Gears ถูกถอดออกจากบริการ Gmail และ Google Calendar อย่างเป็นทางการ