ระบบสาธารณสุขของอินเดีย โครงสร้าง การเงิน และความท้าทาย

ระบบสาธารณสุขของอินเดียใช้รูปแบบการจ่ายเงินแบบหลายช่องทาง (Multi-payer model) เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า โดยมีการผสมผสานระหว่างการสนับสนุนจากภาครัฐและประกันสุขภาพเอกชนที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐ การบริการในโรงพยาบาลรัฐส่วนใหญ่ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากภาษี ทำให้ประชาชนชาวอินเดียสามารถเข้าถึงบริการได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายหรือเสียค่าธรรมเนียมเพียงเล็กน้อย

นโยบายสุขภาพแห่งชาติ (National Health Policy)

รัฐสภาอินเดียได้ให้การรับรองนโยบายสุขภาพแห่งชาติครั้งแรกในปี 1983 และมีการปรับปรุงในปี 2002 และ 2017 ตามลำดับ โดยการปรับปรุงนโยบายในปี 2017 ได้มุ่งเน้นไปที่ประเด็นสำคัญ 4 ประการ ได้แก่:

• การจัดการกับภาระโรคไม่ติดต่อ (Non-communicable diseases) ที่เพิ่มสูงขึ้น
• การส่งเสริมอุตสาหกรรมบริการสุขภาพที่เข้มแข็ง
• การลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพที่สูงเกินไปจนส่งผลกระทบต่อฐานะทางการเงินของครัวเรือน
• การใช้ประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจเพื่อเพิ่มขีดความสามารถทางการคลังในการลงทุนด้านสุขภาพ

แม้ว่าเป้าหมายระยะยาวคือการปฏิรูประบบเพื่อบรรลุหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า แต่ในทางปฏิบัติ ภาคเอกชนยังคงมีบทบาทสำคัญในการให้บริการสุขภาพส่วนใหญ่ และผู้ป่วยจำนวนมากยังต้องจ่ายค่ารักษาพยาบาลด้วยตนเอง (Out-of-pocket expenditure) เนื่องจากความครอบคลุมของประกันสุขภาพที่ยังไม่สมบูรณ์

การเงินและการลงทุนด้านสาธารณสุข

งบประมาณด้านสาธารณสุขของอินเดียมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ข้อมูลจากรายงานการสำรวจเศรษฐกิจปี 2022-23 ระบุว่ารายจ่ายด้านสุขภาพของรัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่นเพิ่มขึ้นเป็น 2.1% ของ GDP ในปีงบประมาณ 2023 และ 2.2% ในปีงบประมาณ 2022 เมื่อเทียบกับ 1.6% ในปี 2021

ตั้งแต่ปี 2022 เป็นต้นมา การสนับสนุนทางการเงินจากรัฐบาลเพิ่มขึ้นเป็น 7.4 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายส่วนตัวของผู้ป่วยลงอย่างมาก ผ่านโครงการประกันสุขภาพของรัฐ ประกันสังคมสำหรับลูกจ้าง (Employees' State Insurance) และประกันสุขภาพเอกชนที่กำกับดูแลโดยหน่วยงานกำกับดูแลการประกันภัยและพัฒนาการ (IRDA)

ข้อกำหนดด้านประกันสุขภาพ

ตั้งแต่ปี 2020 รัฐบาลได้กำหนดให้ลูกจ้างภาคเอกชนที่ไม่ได้อยู่ในระบบประกันสังคมของลูกจ้าง ต้องได้รับแผนประกันสุขภาพที่กำกับดูแลโดยรัฐผ่านนายจ้าง ในขณะที่พนักงานภาครัฐจะได้รับสวัสดิการผ่านแผนสุขภาพของรัฐบาลกลาง (Central Government Health Plan)

ประวัติศาสตร์การแพทย์ในอินเดีย

การแพทย์ตะวันตกถูกนำเข้ามาในอินเดียโดยชาวโปรตุเกสและบริษัทอินเดียตะวันออกในช่วงศตวรรษที่ 16 และ 17 ต่อมาในปี 1785 ได้มีการจัดตั้งแผนกการแพทย์เพื่อดูแลบุคลากรทางทหารและพลเรือนในเขตปกครองเบงกอล มัทราส และบอมเบย์

ในปี 1896 ได้มีการก่อตั้งบริการการแพทย์อินเดีย (Indian Medical Services - IMS) และต่อมาในปี 1919 การปฏิรูปทางรัฐธรรมนูญ Montgomery-Chelmsford ได้โอนย้ายความรับผิดชอบด้านสาธารณสุขและการสุขาภิบาลไปยังระดับจังหวัด

โครงสร้างระบบบริการสุขภาพ

บริการสาธารณสุขภาครัฐ

บริการสาธารณสุขของรัฐไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับผู้อยู่อาศัยในอินเดีย โดยครอบคลุมการดูแลผู้ป่วยนอก 18% และผู้ป่วยใน 44% ของทั้งหมด อย่างไรก็ตาม มีความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการระหว่างรัฐต่างๆ อย่างเห็นได้ชัด

กลุ่มผู้ใช้บริการหลักของภาครัฐคือ ผู้หญิง ผู้สูงอายุ และผู้มีรายได้น้อย อย่างไรก็ตาม ผลสำรวจพบว่าครัวเรือนมากกว่า 57% นิยมใช้บริการภาคเอกชนมากกว่า เนื่องจากปัญหาคุณภาพการบริการในภาครัฐ โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทที่ขาดแคลนแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และต้องพึ่งพาแพทย์ฝึกหัดที่ถูกบังคับให้ปฏิบัติงานตามหลักสูตร ซึ่งนำไปสู่ปัญหาการรอคอยที่ยาวนานและเวลาทำการที่ไม่สะดวก