ประวัติและอิทธิพลของกลุ่มบริษัทเดอเบียร์สในอุตสาหกรรมเพชร

เดอเบียร์ส (De Beers Group) เป็นบริษัทข้ามชาติสัญชาติอังกฤษที่มีความเชี่ยวชาญด้านการทำเหมือง การค้า และการตลาดเพชร โดยดำเนินธุรกิจครอบคลุมทั้งการทำเหมืองแบบเปิด (Open-pit), เหมืองใต้ดิน, เหมืองตะกอนขนาดใหญ่ และเหมืองชายฝั่ง ปัจจุบันบริษัทดำเนินงานใน 35 ประเทศ โดยมีแหล่งทำเหมืองหลักอยู่ในบอตสวานา นามิเบีย แอฟริกาใต้ และแคนาดา นอกจากนี้ยังมีธุรกิจเหมืองขนาดเล็ก (Artisanal mining) ภายใต้ชื่อ Gemfair ซึ่งดำเนินงานในเซียร์ราลีโอน

การผูกขาดและการเปลี่ยนแปลงส่วนแบ่งการตลาด

นับตั้งแต่ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1888 จนถึงช่วงต้นศตวรรษที่ 21 เดอเบียร์สเคยควบคุมการกระจายเพชรดิบของโลกสูงถึง 80% ถึง 85% ซึ่งทำให้บริษัทถูกมองว่าเป็นผู้ผูกขาดตลาดอย่างสมบูรณ์ อย่างไรก็ตาม อำนาจในการควบคุมอุปทานเพชรโลกของบริษัทได้ลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยในปี ค.ศ. 2000 ส่วนแบ่งลดลงเหลือ 63% และภายในปี ค.ศ. 2021 ส่วนแบ่งการตลาดลดลงเหลือ 25% ซึ่งอยู่ในระดับใกล้เคียงกับบริษัท Alrosa ของรัสเซีย

ประวัติการก่อตั้งและยุคของเซซิล โรดส์

บริษัทก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1888 โดย เซซิล โรดส์ (Cecil Rhodes) นักธุรกิจชาวอังกฤษ โดยได้รับการสนับสนุนทางการเงินจาก อัลเฟรด ไบต์ (Alfred Beit) ผู้ทรงอิทธิพลด้านเพชรในแอฟริกาใต้ และธนาคาร N M Rothschild & Sons จากลอนดอน

ชื่อ 'De Beers' มีที่มาจากพี่น้องชาวอาฟริกานเนอร์ คือ ดีเดอริก อาร์โนลดูส เดอเบียร์ส และ โยฮันเนส นิโคลัส เดอเบียร์ส ซึ่งเป็นเจ้าของฟาร์ม Vooruitzicht ในเขตบอชอฟ รัฐออเรนจ์ฟรีสเตท หลังจากมีการค้นพบเพชรในที่ดินดังกล่าว พวกเขาจึงขายฟาร์มให้กับ อัลเฟรด จอห์นสัน เอ็บเดน ในปี ค.ศ. 1871 ซึ่งต่อมาพื้นที่นี้ได้กลายเป็นที่ตั้งของ 'Big Hole' และเหมืองเดอเบียร์สที่มีชื่อเสียง

เซซิล โรดส์ เริ่มต้นธุรกิจจากการให้เช่าปั๊มน้ำแก่คนทำเหมืองในช่วงยุคตื่นเพชรปี ค.ศ. 1869 และใช้กำไรจากการดำเนินงานกว้านซื้อสัมปทานจากผู้ประกอบการรายย่อย จนกระทั่งเกิดการควบรวมกิจการระหว่างบริษัทของ บาร์นีย์ บาร์นาโต และเซซิล โรดส์ กลายเป็น De Beers Consolidated Mines ในปี ค.ศ. 1888 ซึ่งทำให้บริษัทกลายเป็นเจ้าของเหมืองเพชรทั้งหมดในแอฟริกาใต้ในขณะนั้น

การก้าวขึ้นสู่อำนาจของตระกูลออพเพนไฮเมอร์

ในปี ค.ศ. 1926 เออร์เนสต์ ออพเพนไฮเมอร์ (Ernest Oppenheimer) ผู้อพยพชาวเยอรมันที่ก่อตั้งบริษัทแองโกล อเมริกัน (Anglo American) ได้รับเลือกให้เข้าเป็นคณะกรรมการของเดอเบียร์ส เขาได้สร้างและรวมอำนาจการผูกขาดตลาดเพชรโลกให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้นจนกระทั่งเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1957 อย่างไรก็ตาม ในช่วงเวลาดังกล่าวเขาถูกวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับการกำหนดราคาและการดำเนินธุรกิจแบบทรัสต์ รวมถึงข้อกล่าวหาว่าไม่ยอมปล่อยเพชรอุตสาหกรรมเพื่อสนับสนุนความพยายามในการทำสงครามของสหรัฐฯ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

โครงสร้างการถือหุ้นในปัจจุบัน

การควบคุมของตระกูลออพเพนไฮเมอร์สิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 2011 เมื่อบริษัท แองโกล อเมริกัน (Anglo American) เข้าซื้อหุ้น 40% จากตระกูลออพเพนไฮเมอร์ด้วยมูลค่า 5.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ทำให้แองโกล อเมริกัน ถือหุ้นในเดอเบียร์สเพิ่มเป็น 85% โดยอีก 15% ถือหุ้นโดยรัฐบาลบอตสวานา

อย่างไรก็ตาม ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2024 แองโกล อเมริกัน ได้ประกาศความตั้งใจที่จะแยกธุรกิจ (Spin-off) หรือขายกิจการเดอเบียร์สออกไป ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของบริษัทที่ดำเนินธุรกิจมาอย่างยาวนานกว่าหนึ่งศตวรรษ