ประวัติศาสตร์ดัตช์นิวกินี จากอาณานิคมสู่ส่วนหนึ่งของอินโดนีเซีย
สรุปใจความสำคัญ
- ดัตช์นิวกินีเป็นอาณานิคมของเนเธอร์แลนด์จนถึงปี ค.ศ. 1962 ก่อนจะถูกโอนให้เป็นส่วนหนึ่งของอินโดนีเซีย
- ความขัดแย้งระหว่างเนเธอร์แลนด์และอินโดนีเซียเกิดจากการอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนและความแตกต่างทางชาติพันธุ์
- การโอนอำนาจเกิดขึ้นภายใต้ข้อเสนอของบังเกอร์ (Bunker Proposal) และการกำกับดูแลชั่วคราวโดยสหประชาชาติ
ดัตช์นิวกินี หรือ เนเธอร์แลนด์นิวกินี (ภาษาดัตช์: Nederlands-Nieuw-Guinea) คือพื้นที่ครึ่งตะวันตกของเกาะนิวกินี ซึ่งเคยเป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะอินดีสตะวันออกของเนเธอร์แลนด์จนถึงปี ค.ศ. 1949 และต่อมาได้กลายเป็นดินแดนโพ้นทะเลของราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1949 ถึง 1962 พื้นที่นี้ครอบคลุมจังหวัดทางตะวันออกสุด 6 จังหวัดของอินโดนีเซียในปัจจุบัน ได้แก่ ปาปัวกลาง, ปาปัวไฮแลนด์, ปาปัว, ปาปัวใต้, ปาปัวตะวันตกเฉียงใต้ และปาปัวตะวันตก
ความขัดแย้งและการถ่ายโอนอำนาจ
ในช่วงการปฏิวัติอินโดนีเซีย เนเธอร์แลนด์ได้พยายามรักษาอำนาจในพื้นที่นี้ โดยอ้างว่าประชากรพื้นเมืองในดัตช์นิวกินีเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่แตกต่างจากชาวอินโดนีเซีย และไม่ควรถูกรวมเข้ากับรัฐอินโดนีเซีย อย่างไรก็ตาม สาธารณรัฐอินโดนีเซียซึ่งเป็นรัฐผู้สืบทอดจากหมู่เกาะอินดีสตะวันออกของเนเธอร์แลนด์ ได้อ้างสิทธิ์เหนือดินแดนนี้ในฐานะพรมแดนทางธรรมชาติ
ความขัดแย้งทวีความรุนแรงขึ้นในปี ค.ศ. 1962 หลังจากเนเธอร์แลนด์พยายามจัดตั้งสภาดัตช์นิวกินี ซึ่งนำไปสู่การแทรกซึมทางทหารโดยอินโดนีเซีย ภายใต้แรงกดดันทางการทูตจากสหรัฐอเมริกาและความไม่มั่นคงภายในประเทศ เนเธอร์แลนด์จึงตัดสินใจสละการควบคุมดินแดนนี้ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1962 ตามข้อเสนอของบังเกอร์ (Bunker Proposal)
ดินแดนนี้ถูกบริหารโดยสหประชาชาติชั่วคราวก่อนจะส่งมอบให้อินโดนีเซียในวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1963 และมีการทำประชามติที่เรียกว่า "การเลือกตั้งเพื่อเสรีภาพ" (Act of Free Choice) ในปี ค.ศ. 1969 แม้ว่าความยุติธรรมของการเลือกตั้งครั้งนี้จะยังคงเป็นที่ถกเถียงกันจนถึงปัจจุบัน
การปกครองก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง
ก่อนปี ค.ศ. 1898 ชาวปาปัวอาศัยอยู่แบบแยกตัวเป็นเผ่าและตระกูลที่ปกครองตนเอง ต่อมาเนเธอร์แลนด์ได้เข้ามาสถาปนาอำนาจโดยอ้างสิทธิ์ผ่านรัฐสุลต่านแห่งเทอร์เนต (Sultanate of Ternate) ในช่วงแรกมีการแบ่งการปกครองออกเป็นสองเขต (Afdeeling) คือ เขตเหนือ (Manokwari) และเขตตะวันตกและใต้ (Fakfak)
ต่อมาในปี ค.ศ. 1901 มีการแบ่งเขตการปกครองเพิ่มเติมเพื่อควบคุมกลุ่มชนเผ่าที่ล่าหัวมนุษย์ (Ugeris) และเพิ่มประสิทธิภาพในการปกครอง โดยมีการก่อตั้งเมืองเมราอูเก (Merauke) ในปี ค.ศ. 1902 เพื่อเป็นเมืองหลวงของเขตใต้ การปรับเปลี่ยนโครงสร้างการปกครองเกิดขึ้นหลายครั้งตามสภาวะเศรษฐกิจ โดยเฉพาะหลังจากมีการสั่งห้ามล่านกปักษาสวรรค์ (Cendrawasih) ในปี ค.ศ. 1922 ซึ่งทำให้รายได้ในภูมิภาคลดลงและส่งผลต่อสถานะทางการปกครองของพื้นที่
คำถามที่พบบ่อย
ดัตช์นิวกินีคืออะไร?
คือพื้นที่ครึ่งตะวันตกของเกาะนิวกินีที่เคยอยู่ภายใต้การปกครองของเนเธอร์แลนด์ในช่วงปี ค.ศ. 1898 ถึง 1962
ทำไมเนเธอร์แลนด์ถึงยอมสละดินแดนดัตช์นิวกินี?
เนื่องจากแรงกดดันทางการทูตจากสหรัฐอเมริกา การคัดค้านจากภายในประเทศ และการข่มขู่ว่าจะบุกรุกดินแดนโดยอินโดนีเซีย
Act of Free Choice คืออะไร?
คือการทำประชามติในปี ค.ศ. 1969 เพื่อตัดสินชะตากรรมของดินแดนปาปัวว่าจะรวมกับอินโดนีเซียหรือไม่ ซึ่งผลลัพธ์ยังคงเป็นที่ถกเถียงในด้านความโปร่งใส