โฮวาร์ด วิลกินสัน ผู้จัดการทีมชาวอังกฤษคนสุดท้ายที่คว้าแชมป์ลีกสูงสุด

โฮวาร์ด วิลกินสัน (Howard Wilkinson) OBE เป็นอดีตนักฟุตบอลและผู้จัดการทีมชาวอังกฤษ ผู้ซึ่งสร้างชื่อเสียงอย่างโดดเด่นในบทบาทผู้บริหารทีมมากกว่าการเป็นผู้เล่น โดยผลงานที่สำคัญที่สุดคือการพาลีดส์ ยูไนเต็ด คว้าแชมป์ดิวิชัน 1 ในปี 1992 ซึ่งเป็นฤดูกาลสุดท้ายก่อนการก่อตั้งพรีเมียร์ลีก ทำให้เขากลายเป็นผู้จัดการทีมชาวอังกฤษคนสุดท้ายที่สามารถคว้าแชมป์ลีกสูงสุดของอังกฤษได้จนถึงปัจจุบัน

เส้นทางการเป็นนักฟุตบอล

วิลกินสันเกิดเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 1943 ในย่านเนเธอร์ธอร์ป เมืองเชฟฟิลด์ ยอร์กเชียร์ เขาเริ่มต้นอาชีพนักฟุตบอลกับทีมท้องถิ่นอย่าง เชฟฟิลด์ ยูไนเต็ด ก่อนจะย้ายไปร่วมทีมคู่ปรับร่วมเมืองอย่าง เชฟฟิลด์ เว้นส์เดย์ ในวันที่ 25 มิถุนายน ค.ศ. 1962

หลังจากลงเล่นในลีกให้กับเชฟฟิลด์ เว้นส์เดย์ เพียง 22 นัด เขาได้ย้ายไปร่วมทีม ไบรตัน แอนด์ โฮฟ อัลเบี้ยน ในวันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 1966 โดยเล่นในตำแหน่งปีกและลงสนามในลีกมากกว่า 100 นัด ก่อนจะย้ายออกจากทีมในปี ค.ศ. 1971

สโมสรสุดท้ายในอาชีพนักเตะของเขาคือ บอสตัน ยูไนเต็ด ซึ่งที่นี่เขาประสบความสำเร็จในการคว้าแชมป์นอร์ทเทิร์น พรีเมียร์ลีก หลายสมัย และเป็นจุดเริ่มต้นของอาชีพผู้จัดการทีม โดยได้รับแต่งตั้งเป็นผู้จัดการทีมควบนักเตะ (Player-Manager) ในปี ค.ศ. 1975 ต่อมาในปี ค.ศ. 1976 เขาได้ย้ายไปคุมทีม มอสลีย์ ในบทบาทเดียวกัน และสามารถพาทีมทำสถิติไม่แพ้ใครติดต่อกัน 19 นัด

ความสำเร็จในอาชีพผู้จัดการทีม

การเริ่มต้นกับน็อตต์ส เคาน์ตี้ และเชฟฟิลด์ เว้นส์เดย์

วิลกินสันก้าวเข้าสู่การเป็นโค้ชเต็มตัวในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1979 กับทีม น็อตต์ส เคาน์ตี้ ภายใต้การดูแลของจิมมี่ เซอร์เรล และได้รับแต่งตั้งเป็นผู้จัดการทีมในฤดูกาล 1982–83 โดยพาทีมจบอันดับที่ 15 ของดิวิชัน 1

ในปี ค.ศ. 1983 เขาเข้าคุมทีม เชฟฟิลด์ เว้นส์เดย์ และสร้างชื่อเสียงได้อย่างรวดเร็วด้วยการพาทีมเลื่อนชั้นจากดิวิชัน 2 ในฤดูกาลแรก และรักษาทีมให้อยู่ในลีกสูงสุดได้ต่อเนื่องอีก 4 ปี โดยทำอันดับสูงสุดที่ 5 ในฤดูกาล 1985–86

ยุครุ่งเรืองกับลีดส์ ยูไนเต็ด

ความสำเร็จสูงสุดของวิลกินสันเกิดขึ้นหลังจากเขาย้ายมาคุมทีม ลีดส์ ยูไนเต็ด ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1988 เขาได้รับฉายาว่า "Sergeant Wilko" เนื่องจากระเบียบวินัยที่เข้มงวดในการฝึกซ้อม

• การเลื่อนชั้น: เขานำทีมคว้าแชมป์ดิวิชัน 2 ในฤดูกาล 1989–90 ด้วยการดึงตัวผู้เล่นสำคัญอย่าง กอร์ดอน สตราแชน, วินนี่ โจนส์, เมล สเตอร์แลนด์, คริส แฟร์คลอฟ และ ลี แชปแมน
• แชมป์ลีกสูงสุด: ในปี 1992 ลีดส์ ยูไนเต็ด สามารถคว้าแชมป์ดิวิชัน 1 ซึ่งเป็นแชมป์ลีกสูงสุดครั้งสุดท้ายก่อนเปลี่ยนเป็นระบบพรีเมียร์ลีก โดยมีผู้เล่นโดดเด่นอย่าง เอริก คันโตนา, แกรี่ สปีด และเดวิด แบตตี้

อย่างไรก็ตาม หลังจากคว้าแชมป์ ทีมกลับมีผลงานตกลงอย่างมากในฤดูกาล 1992–93 โดยจบอันดับที่ 17 ซึ่งถือเป็นหนึ่งในผลงานที่แย่ที่สุดของทีมแชมป์เก่า และเขาถูกปลดจากตำแหน่งในวันที่ 9 กันยายน ค.ศ. 1996 หลังจากเริ่มต้นฤดูกาลได้อย่างย่ำแย่

บทบาทด้านการพัฒนาฟุตบอลและงานบริหาร

วิลกินสันมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานฟุตบอลสมัยใหม่ในอังกฤษ เขาเป็นผู้ผลักดันให้เกิดศูนย์ฝึก Thorp Arch ของลีดส์ ยูไนเต็ด ในปี 1994 ซึ่งเป็นต้นแบบของอะคาเดมีฟุตบอลที่เน้นการสร้างนักเตะเยาวชน

ต่อมาในฐานะ ผู้อำนวยการเทคนิคของสมาคมฟุตบอลอังกฤษ (FA Technical Director) เขาได้นำแนวคิดนี้มาปรับใช้ในระดับชาติ โดยเป็นกำลังสำคัญในการวางแผนและพัฒนา ศูนย์ฟุตบอลแห่งชาติ (National Football Centre) แห่งแรกของอังกฤษ รวมถึงการพัฒนาระบบอะคาเดมีทั่วประเทศ

นอกจากนี้ เขายังเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้ง สมาคมผู้จัดการทีมลีก (League Managers Association - LMA) และดำรงตำแหน่งประธานสมาคมตั้งแต่ก่อตั้งในปี 1992 จนกระทั่งเกษียณอายุในปี 2024