มูลนิธิอินสไปเรชันมาร์ส โครงการสำรวจดาวอังคารโดยเอกชนที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริง

มูลนิธิอินสไปเรชันมาร์ส (Inspiration Mars Foundation) เป็นองค์กรไม่แสวงหากำไรของสหรัฐอเมริกา ก่อตั้งโดยเดนนิส ทีโต (Dennis Tito) โดยมีเป้าหมายหลักในการเสนอโครงการส่งลูกเรือซึ่งเป็นคู่สามีภรรยาจำนวน 2 คน เดินทางไปบินผ่านดาวอังคาร (Mars Flyby) ในเดือนมกราคม ปี 2018 หรือเลื่อนเป็นปี 2021 หากพลาดโอกาสในการส่งยานในช่วงเวลาที่เหมาะสม (Synodic opportunity) ครั้งแรก

แผนการดำเนินงานและงบประมาณ

เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2013 มูลนิธิได้จัดการแถลงข่าว ณ National Press Club เพื่อประกาศแผนการจัดหายานอวกาศและบริการจรวดนำส่ง โดยมีเดนนิส ทีโต ให้คำมั่นว่าจะสนับสนุนเงินทุนเริ่มต้น 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐสำหรับช่วงปีแรกของการดำเนินงาน

อย่างไรก็ตาม ทีโตยอมรับในการแถลงข่าวครั้งนั้นว่า แผนการนี้ไม่สามารถสำเร็จได้หากปราศจากการลงทุนและเทคโนโลยียานอวกาศจากองค์การนาซา (NASA) แต่ทางนาซาไม่ได้แสดงความประสงค์ที่จะเข้าร่วมเป็นพันธมิตรในโครงการนี้

ปัญหาด้านเงินทุนและการสนับสนุน

มูลนิธิประมาณการค่าใช้จ่ายของภารกิจไว้ที่ 1-2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยทีโตวางแผนจะระดมทุนจากภาคอุตสาหกรรมและบุคคลทั่วไป แต่ในการให้การต่อสภาคองเกรสเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2013 ทีโตยอมรับว่าคาดว่าจะได้รับเงินบริจาคจากเอกชนเพียงประมาณ 300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งทำให้ยังขาดงบประมาณอีกราว 700 ล้านดอลลาร์สหรัฐที่ต้องพึ่งพาการลงทุนจากรัฐบาลสหรัฐฯ

ทางนาซาตอบกลับว่า แม้จะยินดีแบ่งปันความเชี่ยวชาญทางเทคนิคและโปรแกรม แต่จะไม่ร่วมรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในโครงการนี้ ส่งผลให้โมเดลการระดมทุนของมูลนิธิซึ่งต้องพึ่งพาพันธมิตรที่ไม่มีอยู่จริงไม่สามารถเกิดขึ้นได้ นอกจากนี้ ในเดือนมีนาคม 2014 บริษัท SpaceX ได้ระบุว่าแม้จะมีการติดต่อจากมูลนิธิ แต่การปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีเพื่อให้รองรับความต้องการของภารกิจนี้ต้องใช้เวลาและไม่ใช่จุดเน้นหลักของบริษัทในขณะนั้น

รายละเอียดทางเทคนิคของเส้นทางการบิน

มูลนิธิเสนอการใช้เส้นทางบินแบบ Free Return Trajectory เพื่อให้ยานอวกาศใช้เชื้อเพลิงน้อยที่สุดในการบินผ่านดาวอังคารและเดินทางกลับสู่โลก โดยระบุว่าหน้าต่างการปล่อยยานในเดือนมกราคม 2018 จะเป็นโอกาสที่หาได้ยาก ซึ่งจะทำให้การเดินทางไปและกลับใช้เวลาทั้งหมด 501 วัน

สำหรับแผนสำรอง (Plan B) คือการเริ่มภารกิจในปี 2021 ซึ่งจะใช้เวลานานขึ้น 88 วัน โดยต้องบินผ่านทั้งดาวศุกร์และดาวอังคาร โดยยานจะเข้าใกล้พื้นผิวดาวศุกร์ในระยะ 800 กิโลเมตร เพื่อใช้แรงโน้มถ่วงของดาวศุกร์ (Gravity Assist) ในการเร่งความเร็วไปยังดาวอังคาร

ทีโตระบุในเอกสารว่า ภารกิจนี้จะไม่ต้องมีการปรับทิศทางมากนักนอกจากการแก้ไขเส้นทางเล็กน้อยหลังจากการจุดระเบิดเพื่อออกจากวงโคจรโลก (Trans-Martian Injection burn) และจะไม่มีการยกเลิกภารกิจกลางคัน (No aborts) โดยคาดการณ์ว่าเมื่อยานกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลกจะมีความเร็วสูงถึง 50,000 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (ประมาณ 13.9 กม./วินาที) ซึ่งเร็วกว่าการกลับเข้าสู่โลกของภารกิจใดๆ ที่เคยมีมา

การแข่งขันออกแบบสำหรับนักศึกษา

ในปี 2013 สมาคมดาวอังคาร (Mars Society) ได้ประกาศการแข่งขันวิศวกรรมระดับนานาชาติให้นักศึกษาเสนอการออกแบบสถาปัตยกรรมของภารกิจนี้ โดยการแข่งขันสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2014 และทีมที่ชนะคือทีมร่วมระหว่างมหาวิทยาลัย Purdue จากสหรัฐอเมริกา และมหาวิทยาลัย Keio จากญี่ปุ่น

ข้อวิพากษ์วิจารณ์

โฆษกของนาซาระบุในเดือนกุมภาพันธ์ 2013 ว่า กำหนดการที่มูลนิธินำเสนอนั้นเป็นความท้าทายอย่างยิ่ง เนื่องจากต้องคำนึงถึงระบบสนับสนุนการดำรงชีวิต การตอบสนองต่อรังสีในอวกาศ ที่พักอาศัย และจิตวิทยาของมนุษย์ที่ต้องอยู่ในยานอวกาศขนาดเล็กเป็นเวลากว่า 500 วัน

นอกจากนี้ จอห์น ล็อกส์ดอน (John Logsdon) ศาสตราจารย์กิตติคุณจากสถาบันนโยบายอวกาศ มหาวิทยาลัยจอร์จ วอชิงตัน ให้ความเห็นว่า กรอบเวลาในการปล่อยยานปี 2018 นั้น "เป็นไปไม่ได้เลย" (Totally implausible) แม้ว่าแผนสำรองอาจมีความเป็นไปได้หากปัจจัยทุกอย่างประจวบเหมาะพอดี

เว็บไซต์ของมูลนิธิอินสไปเรชันมาร์สได้ปิดตัวลงในช่วงปลายปี 2015 และปัจจุบันองค์กรนี้ไม่ได้ดำเนินงานอีกต่อไป