เครือข่ายโอเพนซอร์สสากล (IOSN)

เครือข่ายโอเพนซอร์สสากล (International Open Source Network หรือ IOSN) เป็นองค์กรที่ดำเนินงานภายใต้สโลแกน "ซอฟต์แวร์เสรีสำหรับทุกคน" (software freedom for all) โดยทำหน้าที่เป็นศูนย์ความเป็นเลิศ (Centre of Excellence) สำหรับซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส (Free and Open Source Software หรือ FOSS ซึ่งบางครั้งเรียกว่า FLOSS) ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

บทบาทและพันธกิจ

IOSN มุ่งเน้นการดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีและแอปพลิเคชัน FOSS โดยมีภารกิจหลักในการอำนวยความสะดวกและสร้างเครือข่ายระหว่างผู้สนับสนุน FOSS รวมถึงการบริหารจัดการทรัพยากรบุคคลที่มีความเชี่ยวชาญในภูมิภาคนี้

ศักยภาพของซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส

ตามข้อมูลจาก IOSN ซอฟต์แวร์ FOSS ถูกมองว่าเป็นทางออกในการเข้าถึงเทคโนโลยีสำหรับประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งช่วยให้ประเทศเหล่านี้สามารถนำซอฟต์แวร์และโซลูชันที่มีราคาเหมาะสมมาใช้เพื่อลดช่องว่างทางดิจิทัล (Digital Divide) โดย IOSN เชื่อว่าการใช้ FOSS เป็นหนทางเดียวที่นำไปสู่การพัฒนาซอฟต์แวร์อย่างยั่งยืน เนื่องจากเป็นเทคโนโลยีที่เปิดกว้างให้ผู้ใช้สามารถเรียนรู้ บำรุงรักษา ปรับปรุง และนำกลับมาประยุกต์ใช้ใหม่ได้อย่างอิสระ

เหตุผลสำคัญที่ IOSN ให้ความสำคัญกับซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส ประกอบด้วย:

• การเข้าถึงซอฟต์แวร์ได้อย่างทั่วถึงโดยไม่มีข้อจำกัด
• การลดการพึ่งพาเทคโนโลยีนำเข้าจากต่างประเทศ
• เสรีภาพในการแบ่งปันและร่วมมือกันในการพัฒนาซอฟต์แวร์
• เสรีภาพในการปรับแต่งซอฟต์แวร์ให้สอดคล้องกับภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่น
• การเสริมสร้างขีดความสามารถในการพัฒนาซอฟต์แวร์ภายในท้องถิ่น
• การใช้มาตรฐานเปิด (Open Standards) และการไม่ยึดติดกับผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่ง (Vendor Independence)

การบริหารจัดการและโครงสร้าง

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 เป็นต้นมา IOSN ได้รับการบริหารจัดการผ่านศูนย์ความเป็นเลิศ 3 แห่ง ได้แก่:

• มหาวิทยาลัยฟิลิปปินส์ มะนิลา (ดูแลพื้นที่อาเซียนและอีก 3 ประเทศ หรือ ASEAN+3)
• CDAC ในเมืองเจนไน ประเทศอินเดีย (ดูแลพื้นที่เอเชียใต้)
• กลุ่มพันธมิตร (Consortium) ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกจากภาควิชาการและรัฐบาลในกลุ่มประเทศหมู่เกาะแปซิฟิก (Pacific Island Countries หรือ PIC)

วัตถุประสงค์ขององค์กร

วัตถุประสงค์หลักของ IOSN มีดังนี้:

• ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางข้อมูล (Clearing house) สำหรับข้อมูลด้าน FOSS ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
• เสริมสร้างขีดความสามารถด้าน FOSS ที่มีอยู่ในปัจจุบันให้แข็งแกร่งขึ้น
• สนับสนุนการพัฒนาชุดเครื่องมือ (Toolkits) และวัสดุทรัพยากรที่จำเป็น รวมถึงความพยายามในการทำให้ซอฟต์แวร์เป็นภาษาท้องถิ่น (Localisation)
• ประสานงานโครงการและโครงการริเริ่มด้าน FOSS ผ่านการแบ่งปันข้อมูลและการสร้างเครือข่ายในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

การสนับสนุนและพันธมิตร

IOSN เป็นโครงการริเริ่มของโครงการข้อมูลการพัฒนาเอเชียแปซิฟิก (Asia-Pacific Development Information Programme) ภายใต้โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) และได้รับการสนับสนุนจากศูนย์วิจัยการพัฒนาระหว่างประเทศ (International Development Research Centre หรือ IDRC)