ฌอง-ลุค เปแป็ง นักวิชาการและรัฐมนตรีผู้มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์การเมืองแคนาดา

ฌอง-ลุค เปแป็ง (Jean-Luc Pépin; 15 พฤศจิกายน 1924 – 5 กันยายน 1995) เป็นนักวิชาการ นักการเมือง และอดีตรัฐมนตรีของประเทศแคนาดา ผู้มีบทบาทโดดเด่นทั้งในด้านการศึกษาและการบริหารราชการแผ่นดิน โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่แคนาดาเผชิญกับความท้าทายด้านเอกภาพของชาติและการปฏิรูประบบการวัด

เส้นทางการเมืองและการดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี

ก่อนเข้าสู่เส้นทางการเมือง เปแป็งเป็นศาสตราจารย์ด้านรัฐศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยออตตาวา เขาได้รับเลือกตั้งเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎรของแคนาดาเป็นครั้งแรกในการเลือกตั้งปี 1963 ในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (MP) จากรัฐควิเบก สังกัดพรรคลิเบอรัล

ระหว่างปี 1965 ถึง 1972 เปแป็งได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรีภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรี เลสเตอร์ บี. เพียร์สัน (Lester B. Pearson) และ ปิแอร์ ทรูโด (Pierre Trudeau) โดยดำรงตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่ง เช่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเหมืองแร่ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม การค้า และพาณิชย์ ซึ่งในช่วงเวลานี้เขาเป็นผู้ดูแลการตัดสินใจครั้งสำคัญในการให้แคนาดาเปลี่ยนมาใช้ ระบบเมตริก (Metric System) อย่างเป็นทางการ

บทบาทในการสร้างเอกภาพของชาติ

หลังจากพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งปี 1972 เปแป็งได้ออกจากชีวิตสาธารณะชั่วคราว จนกระทั่งในปี 1975 เขาได้รับการแต่งตั้งจากนายกรัฐมนตรีทรูโดให้เป็นประธานคณะกรรมการต่อต้านเงินเฟ้อ (Anti-Inflation Board)

ในปี 1977 เปแป็งและจอห์น โรบาร์ตส์ (John Robarts) อดีตมุขมนตรีรัฐออนแทรีโอ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้า "คณะทำงานด้านเอกภาพของแคนาดา" (Task Force on Canadian Unity) ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อตอบโต้การชนะเลือกตั้งของพรรคปาร์ตี ควิเบกัว (Parti Québécois) ในปี 1976 ซึ่งเป็นพรรคที่เรียกร้องเอกราชทางการเมืองให้กับรัฐควิเบก

คณะทำงานดังกล่าวได้เสนอรายงานในปี 1979 โดยมีข้อเสนอแนะที่สำคัญ ได้แก่:

• การบรรจุสิทธิทางภาษาไว้ในรัฐธรรมนูญของแคนาดา
• การลดอำนาจของรัฐบาลกลางในด้านต่าง ๆ ยกเว้นการบริหารจัดการทางเศรษฐกิจ
• การเปลี่ยนวุฒิสภาของแคนาดาให้เป็น "สภาแห่งสหพันธรัฐ" (Council of the Federation) ซึ่งสมาชิกจะถูกแต่งตั้งโดยรัฐบาลระดับมณฑล
• การให้รัฐต่าง ๆ มีส่วนร่วมในการแต่งตั้งผู้พิพากษาศาลฎีกาของแคนาดา

อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอส่วนใหญ่ถูกปฏิเสธโดยรัฐบาลแคนาดา และไม่ได้ถูกนำไปบรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ประกาศใช้ในปี 1982

การกลับเข้าสู่การเมืองและช่วงปลายชีวิต

เปแป็งกลับเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎรอีกครั้งในการเลือกตั้งปี 1979 และเมื่อพรรคลิเบอรัลกลับมาเป็นรัฐบาลหลังการเลือกตั้งปี 1980 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมจนถึงวันที่ 12 สิงหาคม 1983 ในตำแหน่งนี้เขามีส่วนรับผิดชอบในเหตุการณ์สำคัญ ได้แก่:

• การลดบริการรถไฟโดยสารครั้งใหญ่ในปี 1981
• การยกเลิกอัตราค่าขนส่ง Crowsnest Pass
• การกำหนดนโยบายท่าเรือแห่งชาติผ่านพระราชบัญญัติคณะกรรมการท่าเรือ (Harbour Commissions Act)

ต่อมาเขาได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และรัฐมนตรีผู้รับผิดชอบด้านลาฟรังโกโฟนี (La Francophonie)

หลังจากเข้ารับการผ่าตัดหัวใจ เปแป็งตัดสินใจเกษียณจากการเมืองในปี 1984 และกลับคืนสู่แวดวงวิชาการในฐานะนักวิจัยที่สถาบันนโยบายสาธารณะ (Institute on Public Policy) ของมหาวิทยาลัยออตตาวา

เกียรติยศและรางวัล

ฌอง-ลุค เปแป็ง ได้รับการยกย่องในระดับสูง โดยในปี 1977 เขาได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Companion of the Order of Canada และในปี 1992 เขาได้รับบรรดาศักดิ์ The Right Honourable ซึ่งเป็นเกียรติยศสูงสุดสำหรับบุคคลในแคนาดา