โจอิจิ อิโตะ ผู้ประกอบการและนักลงทุนด้านเทคโนโลยี

โจอิจิ อิโตะ (ญี่ปุ่น: 伊藤 穰一; เกิด 19 มิถุนายน ค.ศ. 1966) เป็นผู้ประกอบการและนักลงทุนในธุรกิจเงินร่วมลงทุน (Venture Capitalist) ชาวญี่ปุ่นที่มีบทบาทสำคัญในการผลักดันเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตและนวัตกรรมในประเทศญี่ปุ่นและระดับสากล ปัจจุบันเขาดำรงตำแหน่งประธานสถาบันเทคโนโลยีชิบะ (Chiba Institute of Technology) และมีบทบาทในโครงการ Gelephu Mindfulness City ในประเทศภูฏาน โดยดำรงตำแหน่งประธานบริษัท Gelephu Investment Development Corporation (GIDC)

ประวัติช่วงต้นและการศึกษา

อิโตะเกิดที่เมืองเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น แต่ย้ายไปพำนักที่ประเทศแคนาดาและสหรัฐอเมริกาตั้งแต่อายุ 3 ขวบ โดยเติบโตในย่านชานเมืองของดีทรอยต์ รัฐมิชิแกน บิดาของเขาเป็นนักวิทยาศาสตร์วิจัย และมารดาเป็นเลขานุการของบริษัท Energy Conversion Devices, Inc. (ปัจจุบันคือ Ovonics)

ในช่วงวัยเด็ก อิโตะได้รับการสนับสนุนจาก สแตนฟอร์ด อาร์. ออฟชินสกี (Stanford R. Ovshinsky) ผู้ก่อตั้งบริษัท Ovonics ซึ่งเป็นที่ปรึกษาด้านเทคโนโลยีและการเคลื่อนไหวทางสังคมให้กับเขา ทำให้อิโตะเริ่มสนใจในระบบเครือข่าย BBS และ X.25 ตั้งแต่อายุ 13 ปี ต่อมาเมื่ออายุ 14 ปี เขาได้ย้ายกลับมายังประเทศญี่ปุ่นและเข้าเรียนที่โรงเรียนนานาชาติ Nishimachi และโรงเรียนอเมริกันในญี่ปุ่น (American School in Japan) ในโตเกียว

ด้านการศึกษาระดับอุดมศึกษา อิโตะเข้าศึกษาในสาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ที่มหาวิทยาลัยทัฟตส์ (Tufts University) ซึ่งเป็นที่ที่เขาได้พบกับ ปิแอร์ โอมิดยาร์ (Pierre Omidyar) ผู้ก่อตั้ง eBay ในเวลาต่อมา อย่างไรก็ตาม เขาตัดสินใจลาออกเนื่องจากมองว่าหลักสูตรมีความเข้มงวดเกินไปและไม่ส่งเสริมการเรียนรู้แบบสัญชาตญาณ ต่อมาเขาได้เข้าศึกษาในสาขาฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยชิคาโก (University of Chicago) แต่ก็ลาออกอีกครั้งด้วยเหตุผลที่คล้ายคลึงกัน

ในปี ค.ศ. 1985 อิโตะเป็นนักศึกษาคนแรกที่ลงทะเบียนในโปรแกรมหลักสูตรออนไลน์บุกเบิกของ Connected Education, Inc. เพื่อรับหน่วยกิตจาก The New School for Social Research นอกจากนี้เขายังเคยศึกษาที่มหาวิทยาลัยฮิโตสึบาชิ (Hitotsubashi University) ในโตเกียว และได้รับปริญญาเอกด้านสื่อและการปกครอง (Media and Governance) จากมหาวิทยาลัยเคโอ (Keio University) ในปี ค.ศ. 2018 โดยวิทยานิพนธ์ของเขามีชื่อว่า "The Practice of Change"

เส้นทางอาชีพและการก่อตั้งธุรกิจ

ในช่วงเริ่มต้น อิโตะทำงานเป็นดีเจในไนท์คลับที่เมืองชิคาโก และต่อมาได้เปิดไนท์คลับชื่อ XY Relax ในย่านร็อปปงงิ ประเทศญี่ปุ่น โดยนำดนตรีแนว Industrial และวัฒนธรรม Rave จากชิคาโกเข้ามาเผยแพร่

ในด้านธุรกิจเทคโนโลยี อิโตะเป็นผู้ก่อตั้งบริษัทสำคัญหลายแห่ง ได้แก่ PSINet Japan, Infoseek Japan และ Digital Garage ซึ่งเขายังคงดำรงตำแหน่งสถาปนิกหลัก (Chief Architect) และกรรมการบริษัท โดยนอกจากนี้เขายังเป็นผู้ก่อตั้งและหุ้นส่วนผู้จัดการของ Neoteny และ GMJP ซึ่งเป็นกองทุนระยะเริ่มต้นที่เน้นการลงทุนใน Web3 ในประเทศญี่ปุ่น

บทบาทในองค์กรระดับโลกและการศึกษา

อิโตะเคยดำรงตำแหน่งสำคัญในหลายองค์กรระดับนานาชาติ เช่น:

• ผู้อำนวยการ MIT Media Lab และศาสตราจารย์ด้านสื่อและวิทยาศาสตร์ (Professor of the Practice of Media Arts and Sciences) ที่ MIT
• ศาสตราจารย์พิเศษที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Harvard Law School)
• ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) ของ Creative Commons
• กรรมการบริหารของ ICANN, Mozilla Foundation, Open Source Initiative (OSI) และ Sony Corporation
• กรรมการบริหารของมูลนิธิ MacArthur และมูลนิธิ Knight

การลาออกและข้อพิพาท

ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2019 โจอิจิ อิโตะ ได้ลาออกจากตำแหน่งที่ MIT, มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด, มูลนิธิ MacArthur, มูลนิธิ Knight, PureTech Health และ The New York Times Company หลังจากมีการเปิดเผยความสัมพันธ์ทางการเงินกับ เจฟฟรีย์ เอปสไตน์ (Jeffrey Epstein)

ต่อมาในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2026 มีการตรวจสอบอีกครั้งหลังจากกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ เปิดเผยเอกสารของเอปสไตน์จำนวนมาก ทำให้อิโตะประกาศลาออกจากโครงการ Digital Society Initiative ในวันที่ 31 มีนาคม และมีรายงานว่าเขาจะเกษียณอายุจากการเป็นผู้บริหารและกรรมการของ Digital Garage