Jozo Tomasevich นักเศรษฐศาสตร์และนักประวัติศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญยูโกสลาเวีย

Josip "Jozo" Tomasevich (16 มีนาคม 1908 – 15 ตุลาคม 1994) เป็นนักเศรษฐศาสตร์และนักประวัติศาสตร์ชาวอเมริกันผู้มีชื่อเสียง โดยมีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษในด้านประวัติศาสตร์เศรษฐกิจและสังคมของยูโกสลาเวีย เขาได้อุทิศตนในการสอนและการวิจัยในฐานะศาสตราจารย์ที่ San Francisco State University ตั้งแต่ปี 1948 ถึง 1973

ประวัติและการศึกษา

Tomasevich เกิดในอาณาจักรดัลเมเทีย (Kingdom of Dalmatia) ซึ่งในขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของออสเตรีย-ฮังการี (ปัจจุบันคือโครเอเชีย) เขาเริ่มต้นเส้นทางการศึกษาด้วยความกระตือรือร้น โดยเข้าเรียนชั้นประถมศึกษาตั้งแต่อายุ 5 ขวบ และต่อมาได้เข้าเรียนในโรงเรียนมัธยมที่เมือง Mostar และสถาบันการพาณิชย์ในเมือง Sarajevo

หลังจากทำงานเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินที่ธนาคารแห่งชาติยูโกสลาเวียในเบลเกรดและซาเกร็บ เขาได้เก็บออมเงินเพื่อไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยบาเซิล (University of Basel) ในสวิตเซอร์แลนด์ จนกระทั่งสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์ในปี 1937

เส้นทางอาชีพในสหรัฐอเมริกา

ในปี 1938 Tomasevich ย้ายมายังสหรัฐอเมริกาด้วยทุนการศึกษา Rockefeller fellowship เป็นเวลาสองปี เพื่อทำการวิจัยที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Harvard University) ก่อนจะเข้าร่วมเป็นบุคลากรทางวิชาการที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด (Stanford University)

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เขาได้ทำงานให้กับคณะกรรมการสงครามเศรษฐกิจ (Board of Economic Warfare) และองค์การบรรเทาทุกข์และฟื้นฟูแห่งสหประชาชาติ (United Nations Relief and Rehabilitation Administration) และหลังสงคราม เขาได้ร่วมงานกับธนาคารกลางสหรัฐฯ (Federal Reserve Bank) ในซานฟรานซิสโก

ในปี 1948 เขาได้เข้าเป็นอาจารย์ที่ San Francisco State College (ซึ่งต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น San Francisco State University) และเกษียณอายุในปี 1973 โดยได้รับแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์กิตติคุณ

ผลงานทางวิชาการที่โดดเด่น

Tomasevich เป็นที่ยอมรับในระดับสากลจากงานเขียนที่เจาะลึกเกี่ยวกับยูโกสลาเวียในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ภายใต้โครงการวิจัยขนาดใหญ่ชื่อ War and Revolution in Yugoslavia 1941–1945 ซึ่งวางแผนไว้ให้มี 3 เล่ม

• เล่มที่ 1: The Chetniks (1975) - สำรวจการพัฒนาและชะตากรรมของขบวนการ Chetnik ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นหนังสือที่สมบูรณ์ที่สุดเกี่ยวกับเรื่องนี้
• เล่มที่ 2: Occupation and Collaboration (2001) - ตีพิมพ์หลังการเสียชีวิตของเขา โดยได้รับการแก้ไขโดยลูกสาวของเขา Neda Tomasevich เล่มนี้เน้นเรื่องการร่วมมือกับฝ่ายอักษะและรัฐบาลหุ่นเชิดในยูโกสลาเวีย โดยเฉพาะรัฐอิสระแห่งโครเอเชีย (Independent State of Croatia)
• เล่มที่ 3 - เกี่ยวกับพรรคพาร์ทิซาน (Yugoslav Partisans) ซึ่งเขียนเสร็จไปแล้ว 75% แต่ไม่ได้ตีพิมพ์เนื่องจากการเสียชีวิตของเขา

นักประวัติศาสตร์หลายท่านได้ยกย่อง Tomasevich ว่าเป็น "ผู้เชี่ยวชาญด้านทักษะทางวิชาการ ผู้มีความรอบรู้ มีไหวพริบ และมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์"