JSTOR ห้องสมุดดิจิทัลเพื่อการวิจัยทางวิชาการ

JSTOR (ย่อมาจาก Journal Storage) คือห้องสมุดดิจิทัลขนาดใหญ่ที่รวบรวมวารสารวิชาการ หนังสือ และแหล่งข้อมูลปฐมภูมิ โดยก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1994 เพื่อเป็นแหล่งทรัพยากรสำหรับการค้นคว้าวิจัยในระดับอุดมศึกษา ปัจจุบัน JSTOR ให้บริการค้นหาข้อมูลแบบเต็มรูปแบบ (Full-text search) จากวารสารเกือบ 2,000 ฉบับ ครอบคลุมสาขาวิชาด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เป็นหลัก โดยดำเนินการภายใต้ Ithaka Harbors, Inc. ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรของสหรัฐอเมริกา

ประวัติและการก่อตั้ง

JSTOR ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1994 โดย William G. Bowen อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน (Princeton University) เพื่อแก้ไขปัญหาที่ห้องสมุดมหาวิทยาลัยและห้องสมุดวิจัยต้องเผชิญ คือการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของจำนวนวารสารวิชาการ ซึ่งทำให้มีค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บและใช้พื้นที่จำนวนมาก การเปลี่ยนวารสารเหล่านี้ให้เป็นรูปแบบดิจิทัลช่วยให้ห้องสมุดสามารถลดภาระการจัดเก็บทางกายภาพ โดยที่ยังคงสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ในระยะยาว

ในช่วงเริ่มต้น William G. Bowen เคยพิจารณาการใช้ CD-ROM ในการเผยแพร่ข้อมูล แต่ Ira Fuchs รองอธิการบดีด้านเทคโนโลยีสารสนเทศของมหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน ได้เสนอให้ใช้การกระจายข้อมูลผ่านเครือข่าย (Network distribution) แทน เนื่องจากมองว่า CD-ROM เป็นเทคโนโลยีที่กำลังล้าสมัย และการใช้เครือข่ายจะช่วยลดความซ้ำซ้อนและเพิ่มการเข้าถึงได้ดียิ่งขึ้น

JSTOR เริ่มดำเนินการอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1995 โดยเริ่มต้นจากวารสารด้านเศรษฐศาสตร์และประวัติศาสตร์ 10 ฉบับ จากนั้นได้ขยายขอบเขตการทำงานอย่างต่อเนื่อง เช่น การตกลงกับ Royal Society of London เพื่อแปลงข้อมูลวารสาร Philosophical Transactions of the Royal Society ซึ่งมีมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1665 ให้เป็นรูปแบบดิจิทัล ซึ่งดำเนินการเสร็จสิ้นในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2000

ในด้านการบริหารจัดการ JSTOR ได้รับทุนสนับสนุนในช่วงแรกจากมูลนิธิ Andrew W. Mellon Foundation และดำเนินงานเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่เป็นอิสระ จนกระทั่งเดือนมกราคม ค.ศ. 2009 จึงได้ควบรวมกิจการกับ Ithaka Harbors, Inc.

เนื้อหาและบริการ

เนื้อหาใน JSTOR ได้รับการสนับสนุนจากสำนักพิมพ์มากกว่า 900 แห่ง ประกอบด้วยบทความวารสารมากกว่า 12 ล้านบทความ ครอบคลุมมากกว่า 75 สาขาวิชา โดยมีบริการที่สำคัญดังนี้:

• Books at JSTOR: เริ่มต้นในปี ค.ศ. 2012 โดยการเพิ่มหนังสือทั้งเล่มและหนังสือที่พิมพ์ซ้ำจำนวน 15,000 เล่ม ซึ่งเชื่อมโยงกับบทวิจารณ์และการอ้างอิงในวารสารวิชาการ
• JSTOR Daily: นิตยสารออนไลน์ที่เปิดตัวในเดือนกันยายน ค.ศ. 2014 เพื่อนำงานวิจัยทางวิชาการมานำเสนอในรูปแบบที่เข้าใจง่ายสำหรับบุคคลทั่วไป โดยเชื่อมโยงเหตุการณ์ปัจจุบันเข้ากับข้อมูลทางวิชาการ
• JSTOR Plant Science: บริการเฉพาะทางที่รวบรวมตัวอย่างพืช โครงสร้างทางอนุกรมวิธาน และวรรณกรรมทางวิทยาศาสตร์ เพื่อสนับสนุนการวิจัยด้านพฤกษศาสตร์ ชีววิทยา และนิเวศวิทยา ผ่านความร่วมมือกับ Global Plants Initiative (GPI)
• Reveal Digital: คอลเลกชันเอกสารดิจิทัลที่รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับชุมชนชายขอบ กลุ่มผู้เห็นต่าง และขบวนการทางสังคมในศตวรรษที่ 20 เช่น เอกสารสิทธิพลเมืองคนผิวดำ และสิ่งพิมพ์ใต้ดิน (Zines)

การวิเคราะห์ข้อมูลสำหรับงานวิจัย (Data for Research)

JSTOR Labs ได้ให้บริการ Data for Research ซึ่งเป็นบริการเปิดที่อนุญาตให้นักวิจัยเข้าถึงคลังข้อมูลเพื่อการวิเคราะห์คลังข้อความ (Corpus analysis) โดยผู้ใช้สามารถสร้างชุดข้อมูลเพื่อวิเคราะห์ความถี่ของคำ (Word and n-gram frequencies) และข้อมูลเมทาดาตา (Metadata) ในรูปแบบ XML หรือ CSV แม้ว่าจะไม่มีการให้เนื้อหาฉบับเต็มในส่วนนี้ แต่ผู้เชี่ยวชาญสามารถยื่นคำร้องขอข้อมูลเพิ่มเติมภายใต้ข้อตกลงไม่เปิดเผยข้อมูล (Non-disclosure agreement)

การเข้าถึงข้อมูล

การเข้าถึง JSTOR ส่วนใหญ่เป็นระบบสมาชิก (Subscription) ซึ่งได้รับอนุญาตให้ใช้ในสถาบันการศึกษา ห้องสมุดสาธารณะ สถาบันวิจัย และพิพิธภัณฑ์ มากกว่า 7,000 แห่งในกว่า 150 ประเทศ อย่างไรก็ตาม JSTOR ยังมีเนื้อหาบางส่วนที่เป็นสาธารณสมบัติ (Public domain) และเนื้อหาแบบเปิด (Open access) ที่บุคคลทั่วไปสามารถเข้าถึงได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย