ภาษาǂKxʼaoǁʼae ภาษาคลิกในบอตสวานาและนามิเบีย

ภาษาǂKxʼaoǁʼae (อ่านออกเสียงภาษาอังกฤษ: /ˈkaʊkaɪ/ และออกเสียงตามภาษาถิ่น: [ǂxʼāōǁˀã̀ẽ̀]) หรือที่รู้จักในชื่อ ǂKxʼauǁʼein หรือ Gobabi ǃKung เป็นภาษาถิ่นทางตะวันออกของภาษา Southern ǃKung ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มภาษาที่มีลักษณะเด่นคือการใช้เสียงคลิก (Click consonants) โดยมีผู้พูดประมาณ 7,000 คน กระจายตัวอยู่ในสองประเทศหลักในภูมิภาคแอฟริกาตอนใต้

พื้นที่การใช้งานและประชากร

ภาษา ǂKxʼaoǁʼae ถูกนำมาใช้สื่อสารในพื้นที่ดังต่อไปนี้:

• บอตสวานา: พบในเขต Ghanzi โดยเฉพาะในนิคม Groote Laagte, East Hanahai, Kanagas และ Ghanzi รวมถึงในพื้นที่ฟาร์มเชิงพาณิชย์ โดยผู้พูดในบอตสวานาส่วนใหญ่มักสื่อสารได้สองภาษา คือภาษา Naro หรือภาษา Tswana
• นามิเบีย: พบในเมือง Gobabis และนิคมต่างๆ ตามเส้นทางถนน C22 ที่มุ่งหน้าไปยัง Otjinene จนถึงบริเวณ Eiseb ในภูมิภาค Omaheke

ชื่อเรียกและคำเรียกตนเอง

ภาษาและกลุ่มผู้พูดภาษานี้มีชื่อเรียกที่หลากหลายตามบริบททางภูมิศาสตร์และภาษาศาสตร์ ดังนี้:

• ชื่อเรียกทั่วไป: มีการสะกดหลายรูปแบบ เช่น ǁAuǁei, ǁXʼauǁʼe และ Auen
• คำเรียกตนเอง (Endonyms): ในนามิเบียจะเรียกตนเองว่า Juǀʼhoan(si) หรือ ǃXun ส่วนในบอตสวานาจะใช้คำว่า ǂXʼaoǁʼaen ซึ่งในภาษา Naro มีความหมายว่า "คนทางเหนือ"
• ชื่อเรียกอื่น: ในบางบริบทถูกเรียกว่า Gobabis ǃKung หรือ Kaukau (ซึ่งในภาษา Tswana สามารถเติมคำนำหน้าเพื่อระบุจำนวน เช่น Mokaukau สำหรับบุคคลเดียว, Bakaukau สำหรับกลุ่มคน และ Sekaukau สำหรับตัวภาษา)

ความสัมพันธ์ทางภาษาและวัฒนธรรม

ในนามิเบีย คำว่า ǂKxʼaoǁʼae มักถูกใช้เพื่ออ้างถึงผู้พูดภาษา ǃXuun ที่อาศัยอยู่ทางตอนเหนือในบริเวณ Caprivi อย่างไรก็ตาม ผู้พูดภาษา ǂKxʼaoǁʼae และผู้พูดภาษา Juǀʼhoan ทั้งในบอตสวานาและนามิเบีย ต่างมีความเห็นว่าพวกเขาเป็นกลุ่มคนเดียวกันและพูดภาษาเดียวกัน โดยมีความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อยในระดับภาษาถิ่นเท่านั้น

ระบบการเขียนและลักษณะทางภาษาศาสตร์

ตัวอักษรที่ไม่ใช่ละตินที่ใช้ในการเขียนภาษา ǂKxʼaoǁʼae ส่วนใหญ่ใช้เพื่อแทนเสียงคลิก โดยยึดตามระบบการเขียน (Orthography) ที่พัฒนาโดย Patrick Dickens สำหรับภาษา Juǀʼhoan