กลุ่มอาการพอนส์ด้านข้าง (Lateral Pontine Syndrome) คืออะไร?

กลุ่มอาการพอนส์ด้านข้าง หรือที่รู้จักกันในชื่อ Marie-Foix syndrome หรือ Marie-Foix-Alajouanine syndrome เป็นหนึ่งในกลุ่มอาการโรคหลอดเลือดสมองที่เกิดขึ้นบริเวณก้านสมองส่วนพอนส์ (Pons) ทางด้านข้าง ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับกลุ่มอาการเมดัลลาด้านข้าง (Lateral Medullary Syndrome) แต่เนื่องจากตำแหน่งที่เกิดรอยโรคเกิดขึ้นในส่วนพอนส์ จึงส่งผลกระทบต่อนิวเคลียสของเส้นประสาทสมองที่อยู่ในบริเวณนั้นด้วย

ประวัติความเป็นมา

กลุ่มอาการนี้ถูกบรรยายครั้งแรกในประเทศฝรั่งเศสโดยนักประสาทวิทยาชาวฝรั่งเศส ได้แก่ Pierre Marie, Charles Foix และ Théophile Alajouanine ในปี ค.ศ. 1922 โดยพวกเขาเป็นกลุ่มแรกที่ระบุและอธิบายอาการและสาเหตุของกลุ่มอาการนี้ จากการชันสูตรศพในรายงานฉบับแรกพบว่ามีการตายของเนื้อเยื่อไขสันหลัง (spinal cord necrosis) และพบหลอดเลือดที่บิดเบี้ยวและหนาตัวขึ้นบนพื้นผิวของไขสันหลัง ซึ่งในเวลาต่อมาสภาวะนี้ถูกเรียกว่า necrotizing myelopathy

คณะผู้ค้นพบได้เน้นย้ำว่าในกรณีศึกษาของพวกเขาไม่พบการเกิดลิ่มเลือด (thrombosis) แต่พบว่าส่วนประกอบของหลอดเลือดมีการหนาตัวของผนังหลอดเลือด โดยที่ไม่มีการตีบแคบของรูหลอดเลือด (luminal narrowing) หรือการอุดตันของหลอดเลือดในไขสันหลัง ทั้งในส่วนของหลอดเลือดแดงและหลอดเลือดดำ และได้ตัดความเป็นไปได้ของการมีความผิดปกติของหลอดเลือดแต่กำเนิดออกไป

อาการ

ความเสียหายที่เกิดขึ้นกับบริเวณต่างๆ ของพอนส์ด้านข้างจะส่งผลให้เกิดอาการทางระบบประสาทที่หลากหลาย โดยอาการจะขึ้นอยู่กับตำแหน่งของรอยโรคจากด้านใน (medial) ไปยังด้านนอก (lateral) ของก้านสมอง

สาเหตุ

กลุ่มอาการนี้เกิดขึ้นจากการอุดตันของแขนงหลอดเลือดที่แยกตัวออกมาจากหลอดเลือดแดง basilar artery และหลอดเลือดแดง anterior inferior cerebellar artery (AICA) นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากการขาดเลือดของหลอดเลือดแดง AICA หรือหลอดเลือดแดงรอบนอก (circumferential arteries) ที่ส่งเลือดไปเลี้ยงก้านสมองส่วนพอนส์

การรักษา

การรักษาสำหรับกลุ่มอาการพอนส์ด้านข้างมีความหลากหลายและแตกต่างกันไปตามอาการที่แสดงออก โดยมีการใช้ยาในกลุ่มที่ช่วยลดการแข็งตัวของเลือด (blood thinning agents) เพื่อขจัดสิ่งกีดขวางการไหลเวียนของเลือดในบางกรณี นอกจากจากการรักษาด้วยยาแล้ว การทำกายภาพบำบัด (physical therapy) ถือเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งในการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วย