สำนักลอซานน์ รากฐานของทฤษฎีสมดุลทั่วไปในเศรษฐศาสตร์

สำนักลอซานน์ หรือที่บางครั้งเรียกว่า สำนักคณิตศาสตร์ เป็นสำนักคิดทางเศรษฐศาสตร์ในกลุ่มนีโอคลาสสิกที่ก่อตั้งโดย เลออน วัลรัส (Léon Walras) และ วิลเฟรโด ปาเรโต (Vilfredo Pareto) โดยชื่อของสำนักนี้มาจากมหาวิทยาลัยลอซานน์ (University of Lausanne) ซึ่งทั้งสองท่านเป็นศาสตราจารย์อยู่ที่นั่น

ภูมิหลังและจุดกำเนิด

คำว่า "สำนักลอซานน์" ถูกนำมาใช้เป็นครั้งแรกโดยนักคณิตศาสตร์ เฮอร์มันน์ ลอเรนต์ (Hermann Laurent) ในบทความเรื่อง Petit traite d'economie politique mathematique ซึ่งเน้นย้ำถึงการพัฒนา ทฤษฎีสมดุลทั่วไป (General Equilibrium Theory) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของสำนักนี้ โดยลอเรนต์ได้นำเสนอทฤษฎีนี้ในรูปแบบที่เรียบง่ายขึ้น

ความแตกต่างจากแนวคิดของอัลเฟรด มาร์แชลล์

สำนักลอซานน์มีความแตกต่างอย่างชัดเจนจากงานของ อัลเฟรด มาร์แชลล์ (Alfred Marshall) ในด้านวิธีการวิเคราะห์วิถีทางเศรษฐกิจ โดยสำนักลอซานน์เชื่อว่าจำเป็นต้องพิจารณาปฏิสัมพันธ์ของทุกส่วนในระบบเศรษฐกิจพร้อมกันเพื่อให้เข้าใจพฤติกรรมที่เกิดขึ้นในส่วนใดส่วนหนึ่ง ในขณะที่มาร์แชลล์นิยมใช้คณิตศาสตร์เป็นเพียงเครื่องมือในการหาข้อสรุป โดยเน้นการใช้เหตุผลเชิงคำพูด (verbal reasoning) มากกว่าการหาคำตอบผ่านกระบวนการทางคณิตศาสตร์ที่เข้มข้น

การวัดความกินดีอยู่ดีและข้อโต้แย้ง

สำนักลอซานน์พยายามตอบคำถามว่าความกินดีอยู่ดี (Welfare) ของระบบเศรษฐกิจสามารถวัดผลได้หรือไม่ โดยวัลรัสเสนอแนวคิดเรื่อง "ความยุติธรรมในการแลกเปลี่ยน" (Commutative Justice) ซึ่งกำหนดให้ผู้ค้าทุกคนต้องเผชิญกับราคาที่เท่ากันและคงที่สำหรับสินค้าชนิดหนึ่ง การแข่งขันที่เสรีนี้ถูกมองว่านำไปสู่ "ความกินดีอยู่ดีสูงสุด" (Maximum Welfare)

อย่างไรก็ตาม ฮันส์ เมเยอร์ (Hans Mayer) ได้โต้แย้งว่าสมมติฐานของสำนักลอซานน์นั้นไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง โดยระบุว่าอรรถประโยชน์ (Utility) ของสินค้าไม่สามารถวัดได้ ไม่สามารถแบ่งย่อยได้ไม่สิ้นสุด และไม่สามารถทดแทนกันได้อย่างไม่มีขีดจำกัด

สมาชิกและผู้มีอิทธิพล

นอกจากวัลรัสและปาเรโตแล้ว ยังมีนักเศรษฐศาสตร์คนสำคัญ เช่น เลออน วินิอาร์สกี (Leon Winiarski) และลูกศิษย์ของปาเรโตอย่าง บาซิล แซมซอนอฟ (Basile Samsonoff), มารี โคลาบินสกา (Marie Kolabinska) และ ปิแอร์ โบเวน (Pierre Boven) ที่มีส่วนร่วมในสำนักคิดนี้