LISTSERV ซอฟต์แวร์จัดการรายการส่งเมลให้ผู้ติดตามติดตามได้ง่ายขึ้น

คำว่า LISTSERV (ซึ่งเป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของบริษัท L-Soft International, Inc.) มักถูกนำมาใช้เรียกซอฟต์แวร์แอปพลิเคชันสำหรับรายการส่งเมลอิเล็กทรอนิกส์โดยทั่วไป แต่ในความเป็นจริงแล้ว คำนี้ควรใช้เรียกซอฟต์แวร์รุ่นแรกๆ ที่ช่วยให้ผู้ส่งสามารถส่งอีเมลเพียงฉบับเดียวไปยังรายการ (list) และซอฟต์แวร์จะทำการส่งต่ออีเมลนั้นไปยังที่อยู่ของผู้ติดตาม (subscribers) ทุกคนในรายการนั้นโดยอัตโนมัติ

ประวัติการพัฒนา

ซอฟต์แวร์ Listserv รุ่นแรกสุดคือ Bitnic Listserv (หรือ BITNIC LISTSERV) พัฒนาขึ้นในปี 1984 โดย Ira Fuchs, Daniel Oberst และ Ricky Hernandez เพื่อใช้งานบนเมนเฟรม IBM VM และกลายเป็นบริการสำคัญบนเครือข่าย BITNET โดยในขณะนั้น การจัดการสมาชิกภาพยังคงต้องทำด้วยตนเอง (manual) คล้ายกับ UNIX Sendmail alias

ต่อมาในปี 1986 Éric Thomas ได้พัฒนาแอปพลิเคชันอิสระที่ชื่อว่า "Revised Listserv" ซึ่งถือเป็นแอปพลิเคชันจัดการรายการส่งเมลแบบอัตโนมัติเครื่องแรกของโลก ทำให้ผู้ใช้สามารถเข้าร่วมหรือออกจากรายการได้โดยไม่ต้องผ่านผู้ดูแลระบบ ซึ่งช่วยลดภาระงานที่เพิ่มขึ้นตามความนิยมของรายการสนทนา

โดยปี 1987 ผู้ใช้ของ Bitnic Listserv ได้ย้ายมาใช้เวอร์ชันของ Thomas และจากปี 1986 ถึง 1993 LISTSERV ได้เป็นฟรีแวร์ (freeware) ก่อนจะเปลี่ยนเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ภายใต้บริษัท L-Soft ที่ก่อตั้งโดย Thomas ในปี 1994

นวัตกรรมและการจัดการอัตโนมัติ

Éric Thomas ได้นำเสนอคุณสมบัติเด่นๆ เช่น การเข้าร่วมและออกจากรายการโดยไม่ต้องมีมนุษย์ควบคุม และการอนุญาตให้เจ้าของรายการสามารถแก้ไขเทมเพลตข้อความต้อนรับและข้อความระบบได้ นอกจากนี้ LISTSERV ยังได้นำเสนอนวัตกรรมสำคัญอย่าง Double Opt-in ในปี 1993 และ Spam Filter (ตัวกรองสแปม) เครื่องแรกในปี 1995

เครื่องหมายการค้าและคำศัพท์

LISTSERV ได้รับการจดทะเบียนเป็นเครื่องหมายการค้าในสหรัฐอเมริกาในปี 1995 และในสวีเดนในปี 2001 ดังนั้น การใช้คำว่า "listserv" เพื่อเรียกผลิตภัณฑ์อื่นหรือใช้เป็นคำทั่วไปสำหรับรายการส่งเมลจึงถือเป็นการละเมิดเครื่องหมายการค้า ในทางเทคนิค คำศัพท์ทั่วไปที่ถูกต้องคือ electronic mailing list, e-list หรือ email list สำหรับตัวรายการ และ email list manager หรือ email list software สำหรับซอฟต์แวร์ที่จัดการรายการนั้น

ความปลอดภัยและการรักษาความลับ

ในอดีต รหัสผ่านของผู้ใช้ถูกเก็บไว้ในรูปแบบข้อความธรรมดา (plaintext) จนกระทั่งเวอร์ชัน 15.0 ซึ่งทำให้ผู้ดูแลระบบ (Site Managers หรือ Postmasters) สามารถเข้าถึงรหัสผ่านได้ เพื่อแก้ไขจุดอ่อนนี้ ในเวอร์ชัน 15.5 ที่ปล่อยออกมาในปี 2007 รหัสผ่านจึงถูกเปลี่ยนมาเก็บในรูปแบบ Hashed เพื่อป้องกันการโจมตีจากผู้ไม่หวังดี

รุ่นและตัวเลือกการใช้งาน

ปัจจุบัน LISTSERV มีตัวเลือกการอนุญาตใช้งานหลายรูปแบบ ได้แก่:

• LISTSERV Lite Free Edition: สำหรับการใช้งานแบบงานอดิเรกที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์
• LISTSERV Lite: สำหรับปริมาณงานขนาดเล็ก
• LISTSERV (Standard): เวอร์ชันเต็มรูปแบบที่มีฟีเจอร์ครบถ้วน
• LISTSERV HPO (High Performance Option): สำหรับการทำงานประสิทธิภาพสูง
• LISTSERV Maestro: สำหรับการส่งอีเมลเผยแพร่และรายงานผลแบบกำหนดเป้าหมาย