กลไกการบริหารราชการแผ่นดิน โครงสร้างและกระบวนการทำงานของรัฐบาล
สรุปใจความสำคัญ
- กลไกการบริหารราชการแผ่นดิน (MoG) คือโครงสร้างและกระบวนการที่เชื่อมโยงกันของฝ่ายบริหารในรัฐบาล
- คำว่า Machinery of Government ถูกนำมาใช้ครั้งแรกโดย John Stuart Mill ในปี 1861
- ในออสเตรเลีย Administrative Arrangements Orders (AAOs) เป็นเครื่องมือทางกฎหมายหลักในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างกระทรวงและหน้าที่ของรัฐมนตรี
- การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างรัฐบาลมักมีต้นทุนแฝง เช่น การเปลี่ยนชื่อหน่วยงาน การโอนย้ายระบบไอที และการปรับเปลี่ยนบุคลากร
กลไกการบริหารราชการแผ่นดิน (หรือที่เรียกย่อว่า MoG) หมายถึง โครงสร้างและกระบวนการที่เชื่อมโยงกันของรัฐบาล ซึ่งครอบคลุมถึงหน้าที่และความรับผิดชอบของหน่วยงานต่างๆ ในฝ่ายบริหารของรัฐบาล คำนี้มักถูกนำมาใช้ในบริบทของประเทศที่เป็นระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภา เพื่อให้การบริหารงานสาธารณะดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง แม้จะมีการปรับเปลี่ยนหรือจัดระเบียบองค์ประกอบต่างๆ ของกลไกการบริหารใหม่ก็ตาม
ประวัติและความเป็นมา
เชื่อกันว่าวลี 'machinery of government' ถูกนำมาใช้เป็นครั้งแรกโดย John Stuart Mill ในหนังสือ Considerations on Representative Government (ค.ศ. 1861) ต่อมา ประธานาธิบดี Franklin D. Roosevelt ของสหรัฐอเมริกา ได้นำคำนี้มาใช้ในการกระจายเสียงทางวิทยุเมื่อปี ค.ศ. 1934 เพื่ออธิบายบทบาทของ National Recovery Administration (NRA) ในการขับเคลื่อนนโยบาย New Deal
ปัจจุบัน หลายรัฐบาลทั่วโลก รวมถึงออสเตรเลีย แคนาดา แอฟริกาใต้ และสหราชอาณาจักร ได้นำคำนี้มาใช้เป็นคำศัพท์ทางการในการบริหารราชการ
กรณีศึกษา กลไกการบริหารราชการของออสเตรเลีย
ในประเทศออสเตรเลีย คำว่า 'machinery of government changes' และ 'administrative re-arrangements' ถูกใช้ในความหมายเดียวกัน ซึ่งหมายถึงการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของรัฐบาลและการจัดสรรหน้าที่ความรับผิดชอบระหว่างกระทรวงและรัฐมนตรี
การเปลี่ยนแปลงและเครื่องมือทางกฎหมาย
การเปลี่ยนแปลงกลไกการบริหารราชการสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา แต่ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นทันทีหลังการเลือกตั้ง โดยทั่วไปจะมีการปรึกษาหารือเพียงเล็กน้อยก่อนการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้
รัฐบาลกลางและรัฐบาลระดับรัฐหรือดินแดนบางแห่งในออสเตรเลีย ใช้ Administrative Arrangements Orders (AAOs) เป็นเครื่องมือทางกฎหมายหลักในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการบริหาร
คำสั่งจัดระเบียบการบริหารของรัฐบาลกลาง (AAOs)
ในระดับรัฐบาลกลาง AAOs จะถูกออกโดยผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (Governor-General) ตามคำแนะนำของนายกรัฐมนตรี เพื่อจัดสรรความรับผิดชอบในฝ่ายบริหารให้แก่รัฐมนตรีอย่างเป็นทางการ AAOs ทำหน้าที่ดังนี้:
- จัดตั้งกระทรวงต่างๆ ภายใต้รัฐธรรมนูญ
- กำหนดประเด็นหลักและกฎหมายที่แต่ละกระทรวงและรัฐมนตรีต้องดูแล
- ปรับปรุงข้อมูลเมื่อมีการโอนย้ายหน้าที่ระหว่างกระทรวง
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1901 มีการออก AAOs มาแล้วกว่า 170 ฉบับ โดยจะมีเพียงฉบับเดียวเท่านั้นที่มีผลบังคับใช้ในขณะใดขณะหนึ่ง เมื่อมีการออก AAO ฉบับใหม่ ฉบับเดิมทั้งหมดจะถูกยกเลิก และจะมีการประกาศในราชกิจจานุเบกษาของเครือรัฐ (Commonwealth Gazette)
ต้นทุนในการดำเนินการเปลี่ยนแปลง
เมื่อมีการสั่งให้แยก ตัด หรือรวมกระทรวง ต้นทุนที่เกิดขึ้นในระบบราชการอาจประกอบด้วย:
- การเปลี่ยนชื่อกระทรวง การออกแบบเว็บไซต์ใหม่ และการเปลี่ยนป้ายชื่อ
- การโอนย้ายบุคลากร เฟอร์นิเจอร์ อุปกรณ์ สัญญาเช่า และเอกสารระหว่างกระทรวง
- การโอนย้ายหรือการรวมระบบบริการไอที
- การลดจำนวนบุคลากร โดยเฉพาะในระดับบริหารระดับสูง
แม้ว่าต้นทุนรวมทั้งหมดของการออก AAOs จะไม่มีการรวบรวมรายงานอย่างเป็นทางการ แต่มีตัวอย่างเช่น ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2013 เลขาธิการกระทรวงตรวจคนเข้าเมืองและคุ้มครองพรมแดน ระบุว่าค่าใช้จ่ายในการเปลี่ยนชื่อกระทรวงเพียงอย่างเดียวมีมูลค่าประมาณ 195,000 ดอลลาร์
กลไกในระดับรัฐและดินแดน
| เขตการปกครอง | กลไกการบริหาร |
|---|---|
| Australian Capital Territory (ACT) | มุขมนตรี (Chief Minister) มีอำนาจเต็มในการจัดสรรอำนาจบริหารให้แก่รัฐมนตรีและจัดตั้ง 'หน่วยงานบริหาร' |
| New South Wales (NSW) | โครงสร้างรัฐบาลถูกกำหนดภายใต้ Public Sector Employment and Management Act 2002 โดยผู้ว่าการรัฐ (Governor) มีอำนาจสร้าง เปลี่ยนชื่อ หรือยกเลิกกระทรวงผ่านคำสั่งบริหารตามคำแนะนำของรัฐบาลที่ได้รับเลือกตั้ง |
คำถามที่พบบ่อย
กลไกการบริหารราชการแผ่นดิน (MoG) คืออะไร?
คือโครงสร้างและกระบวนการทำงานของรัฐบาล โดยเฉพาะในฝ่ายบริหาร ซึ่งกำหนดว่าหน่วยงานใดมีหน้าที่รับผิดชอบเรื่องใด และมีความรับผิดชอบต่อใคร เพื่อให้การบริหารงานสาธารณะดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่อง
Administrative Arrangements Orders (AAOs) คืออะไร?
เป็นคำสั่งทางกฎหมายที่ใช้ในออสเตรเลีย โดยผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ออกตามคำแนะนำของนายกรัฐมนตรี เพื่อจัดสรรหน้าที่ความรับผิดชอบระหว่างรัฐมนตรีและกระทรวงต่างๆ
การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างรัฐบาล (MoG changes) มักเกิดขึ้นเมื่อใด?
สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา แต่โดยส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นทันทีหลังจากที่มีการเลือกตั้งทั่วไป เพื่อให้รัฐบาลชุดใหม่สามารถจัดสรรหน้าที่การบริหารตามนโยบายที่ต้องการ

