การบริหารงานที่บกพร่อง ความหมายและลักษณะของการใช้อำนาจรัฐที่ไม่เหมาะสม
สรุปใจความสำคัญ
- การบริหารงานที่บกพร่องครอบคลุมทั้งการกระทำที่ผิดพลาดและการละเว้นการกระทำของหน่วยงานรัฐ
- ลักษณะสำคัญคือการก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรม (Injustice) ต่อประชาชน
- พนักงานตรวจการแผ่นดิน (Ombudsman) เป็นกลไกหลักในการตรวจสอบและสืบสวนการบริหารงานที่บกพร่อง
การบริหารงานที่บกพร่อง (Maladministration) หมายถึง การกระทำหรือการละเว้นการกระทำของหน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่รัฐ ซึ่งส่งผลให้เกิดความไม่เป็นธรรมหรือก่อให้เกิดความเสียหายต่อประชาชนผู้รับบริการ โดยลักษณะของการบริหารงานที่บกพร่องนั้นมีความหมายที่กว้างและครอบคลุมถึงความผิดพลาดในเชิงกระบวนการและการบริหารจัดการ มากกว่าที่จะจำกัดอยู่เพียงการทุจริตคอร์รัปชันเท่านั้น
ขอบเขตและลักษณะของการบริหารงานที่บกพร่อง
ในทางปฏิบัติ โดยเฉพาะตามแนวทางของพนักงานตรวจการแผ่นดิน (Ombudsman) ในหลายประเทศ เช่น สหราชอาณาจักร การบริหารงานที่บกพร่องสามารถจำแนกออกเป็นรูปแบบต่างๆ ได้ดังนี้:
- ความล่าช้า (Delay): การดำเนินงานที่ใช้เวลานานเกินสมควรโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร
- การดำเนินการที่ไม่ถูกต้อง (Incorrect Action): การตัดสินใจหรือการกระทำที่ผิดพลาด หรือการละเว้นไม่ดำเนินการในสิ่งที่ควรทำ
- การไม่ปฏิบัติตามระเบียบหรือกฎหมาย (Failure to follow procedures or the law): การเพิกเฉยต่อขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด หรือการใช้ดุลพินิจที่ขัดต่อระเบียบปฏิบัติ
- การขาดการสื่อสารและข้อมูล (Failure to provide information/reply): การไม่ให้ข้อมูลที่จำเป็นแก่ประชาชน หรือการเพิกเฉยต่อการตอบคำถามและคำร้องเรียน
- การจัดการข้อมูลที่ไม่มีประสิทธิภาพ (Inadequate record-keeping): การจัดเก็บเอกสารหรือบันทึกข้อมูลที่บกพร่องจนส่งผลกระทบต่อการพิจารณาเรื่องราว
- การขาดการตรวจสอบ (Failure to investigate): การไม่ดำเนินการสืบสวนข้อเท็จจริงเมื่อมีการร้องเรียนหรือเกิดเหตุการณ์ที่ควรตรวจสอบ
- การให้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อน (Misleading or inaccurate statements): การแจ้งข้อมูลที่ไม่เป็นความจริงหรือทำให้เกิดความเข้าใจผิด
- การประสานงานและการปรึกษาหารือที่บกพร่อง (Inadequate liaison or consultation): การขาดการประสานงานระหว่างหน่วยงาน หรือการไม่รับฟังความคิดเห็นของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียตามที่ควรจะเป็น
- การไม่ปฏิบัติตามคำมั่นสัญญา (Broken promises): การที่หน่วยงานรัฐไม่ดำเนินการตามที่ได้ตกลงหรือรับปากไว้กับประชาชน
กลไกการตรวจสอบและการแก้ไข
เพื่อให้เกิดความโปร่งใสและเป็นธรรม หน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการตรวจสอบการบริหารงานที่บกพร่องคือ พนักงานตรวจการแผ่นดิน (Ombudsman) ซึ่งมีหน้าที่ในการรับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนและดำเนินการสืบสวนสอบสวนว่าการกระทำของหน่วยงานรัฐเข้าข่ายการบริหารงานที่บกพร่องหรือไม่ หากพบว่ามีการกระทำที่ก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรม พนักงานตรวจการแผ่นดินสามารถเสนอแนะให้หน่วยงานนั้นๆ แก้ไข เยียวยาความเสียหาย หรือปรับปรุงระเบียบปฏิบัติเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาซ้ำเดิม
คำถามที่พบบ่อย
การบริหารงานที่บกพร่องแตกต่างจากการทุจริตอย่างไร?
การทุจริตมักเกี่ยวข้องกับการแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตนโดยมิชอบ แต่การบริหารงานที่บกพร่องมีความหมายกว้างกว่า ซึ่งรวมถึงความประมาทเลินเล่อ ความล่าช้า หรือความผิดพลาดในเชิงบริหารจัดการที่ไม่ได้มีเจตนาทุจริตแต่ก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรม
ตัวอย่างของการบริหารงานที่บกพร่องที่พบบ่อยคืออะไร?
ตัวอย่างที่พบบ่อย ได้แก่ การที่หน่วยงานรัฐไม่ตอบจดหมายร้องเรียนเป็นเวลานาน การทำเอกสารสำคัญสูญหาย หรือการไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนที่ระบุไว้ในคู่มือการให้บริการประชาชน
ประชาชนสามารถทำอย่างไรได้บ้างหากพบการบริหารงานที่บกพร่อง?
ประชาชนสามารถยื่นเรื่องร้องเรียนต่อพนักงานตรวจการแผ่นดิน (Ombudsman) เพื่อให้ดำเนินการตรวจสอบและเสนอแนะแนวทางแก้ไขหรือเยียวยาความเสียหาย