มาร์ค เทสสิเยร์-ลาวีน นักประสาทวิทยาศาสตร์และอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด

มาร์ค เทสสิเยร์-ลาวีน (Marc Tessier-Lavigne) เกิดเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม ค.ศ. 1959 เป็นนักประสาทวิทยาศาสตร์ชาวแคนาดา-อเมริกัน ผู้มีบทบาทสำคัญในวงการวิทยาศาสตร์และการบริหารการศึกษาระดับสูง เขาเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) และประธานของ Xaira Therapeutics บริษัทเทคโนโลยีชีวภาพด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) และยังเป็นศาสตราจารย์ด้านชีววิทยาที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด

ประวัติการศึกษา

เทสสิเยร์-ลาวีน เกิดที่เมืองเทรนตัน รัฐออนแทรีโอ ประเทศแคนาดา ในช่วงอายุ 7 ถึง 17 ปี เขาเติบโตในยุโรปเนื่องจากบิดาปฏิบัติหน้าที่ในกองกำลังติดอาวุธแคนาดาภายใต้ NATO เขาเป็นบุคคลแรกในครอบครัวที่ได้เข้าศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย

เส้นทางการศึกษาของเขามีความโดดเด่น โดยได้รับทุนการศึกษา Rhodes Scholarship เพื่อเข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (New College, Oxford) ซึ่งเขาได้รับเกียรตินิยมอันดับหนึ่งในสาขาปรัชญาและสรีรวิทยา นอกจากนี้เขายังได้รับปริญญาตรีด้านฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยแมคกิลล์ (McGill University) และปริญญาเอก (DPhil) ด้านสรีรวิทยาจาก University College London (UCL)

เส้นทางการทำงานและผลงานทางวิทยาศาสตร์

เทสสิเยร์-ลาวีน เริ่มต้นอาชีพนักวิจัยที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานฟรานซิสโก (UCSF) ระหว่างปี ค.ศ. 1991 ถึง 2001 โดยมุ่งเน้นการวิจัยเกี่ยวกับกลไกการสร้างโครงข่ายประสาทในระหว่างการพัฒนาของตัวอ่อน ซึ่งเป็นงานวิจัยที่สร้างชื่อเสียงให้กับเขาอย่างมาก

บทบาทในภาคเอกชนและสถาบันวิจัย

ในปี ค.ศ. 2003 เขาเข้าร่วมงานกับบริษัท Genentech ในตำแหน่งรองประธานอาวุโสฝ่ายการค้นพบยา (Research Drug Discovery) โดยมีเป้าหมายในการสร้างนวัตกรรมการรักษาสำหรับโรคที่ยังไม่มีวิธีรักษาที่มีประสิทธิภาพ งานวิจัยของเขาที่ Genentech เกี่ยวกับการพัฒนาของสมองได้นำไปสู่การตั้งสมมติฐานเกี่ยวกับกลไกที่เกี่ยวข้องกับการเสื่อมของระบบประสาทในโรคอัลไซเมอร์

นอกจากนี้ เขายังมีประสบการณ์การบริหารในระดับสูง โดยเคยดำรงตำแหน่งประธานมหาวิทยาลัยร็อกกี้เฟลเลอร์ (Rockefeller University) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2011 ถึง 2016 ก่อนจะย้ายมาดำรงตำแหน่งอธิการบดีคนที่ 11 ของมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดในปี ค.ศ. 2016

การดำรงตำแหน่งที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด

ในระหว่างการดำรงตำแหน่งอธิการบดีที่สแตนฟอร์ด เทสสิเยร์-ลาวีน ได้ผลักดันโครงการสำคัญ เช่น การเปิดตัว Stanford Doerr School of Sustainability ซึ่งเป็นคณะวิชาใหม่คณะแรกของมหาวิทยาลัยนับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1948

ในปี ค.ศ. 2020 เขาได้รับรางวัล Gruber Prize in Neuroscience สำหรับผลงานการบุกเบิกกลไกโมเลกุลที่นำทางแอกซอน (Axons) ไปยังเป้าหมาย ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการสร้างวงจรประสาท และได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Officer of the Order of Canada ซึ่งเป็นหนึ่งในเกียรติยศสูงสุดของประเทศแคนาดา

การตรวจสอบการทุจริตทางวิชาการและการลาออก

ในปี ค.ศ. 2022 คณะกรรมการบริหารของมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดได้เริ่มการตรวจสอบข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการทุจริตในการวิจัย (Research Misconduct) หลังจากมีรายงานว่าบทความทางวิชาการที่เขาเป็นผู้ร่วมเขียนมีการดัดแปลงรูปภาพข้อมูลการวิจัย

ผลการตรวจสอบพบว่าในบทความ 4 ฉบับ มีการ "ดัดแปลงข้อมูลการวิจัยอย่างเห็นได้ชัด" โดยบุคคลอื่นในห้องปฏิบัติการที่เขาดูแล อย่างไรก็ตาม รายงานระบุว่าไม่มีหลักฐานว่าเทสสิเยร์-ลาวีน เป็นผู้ดัดแปลงข้อมูลด้วยตนเอง หรือทราบถึงการดัดแปลงดังกล่าวในขณะนั้น แต่คณะกรรมการวิจารณ์ว่าเขา "ล้มเหลวในการแก้ไขข้อผิดพลาดในบันทึกทางวิทยาศาสตร์อย่างเด็ดขาดและตรงไปตรงมา"

ภายหลังการเปิดเผยรายงานดังกล่าว เทสสิเยร์-ลาวีน ได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 2023