มาร์ติน ฮอลลิส (นักปรัชญา)

เจมส์ มาร์ติน ฮอลลิส (14 มีนาคม ค.ศ. 1938 – 27 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1998) เป็นนักปรัชญาเหตุผลนิยมชาวอังกฤษที่มีบทบาทสำคัญในการทำความเข้าใจปรัชญาของสังคมศาสตร์ เขาเกิดที่ลอนดอนและเป็นที่รู้จักจากแนวคิดเรื่องความเป็นเอกภาพทางญาณวิทยาของมนุษยชาติ ซึ่งเชื่อว่ามนุษย์ทุกคนมีมโนทัศน์และประสบการณ์ร่วมกันที่ทำให้เกิดความเข้าใจระหว่างกันได้

ประวัติและการศึกษา

ฮอลลิสเป็นบุตรชายของนักการทูตและเป็นหลานชายของโรเจอร์ ฮอลลิส อดีตผู้อำนวยการหน่วยข่าวกรอง MI5 เขาสำเร็จการศึกษาด้านปรัชญา การเมือง และเศรษฐศาสตร์ (PPE) จากวิทยาลัยนิวคอลเลจ มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ในช่วงปี ค.ศ. 1958–1961 ต่อมาเขาได้รับทุน Harkness Fellowship ไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ และมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ซึ่งทำให้เขาได้สัมผัสกับแนวคิดทางสังคมวิทยาและปรัชญาของวิลลาร์ด แวน ออร์แมน ไควน์ และจอห์น รอลส์

ก่อนจะเข้าสู่เส้นทางวิชาการเต็มตัว ฮอลลิสเคยทำงานที่กระทรวงการต่างประเทศอังกฤษ (FCO) ระหว่างปี ค.ศ. 1963–1966 แต่ด้วยความเป็นเหตุผลนิยมที่เขายึดถือ เขาตัดสินใจลาออกเพื่อมุ่งเน้นงานด้านปรัชญาและการสอน โดยในปี ค.ศ. 1967 เขาได้เข้ารับตำแหน่งที่มหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย (University of East Anglia) และทำงานที่นั่นจนกระทั่งเสียชีวิต โดยดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์และรองอธิการบดีในเวลาต่อมา

แนวคิดทางปรัชญา

งานของฮอลลิสได้รับอิทธิพลอย่างมากจากปีเตอร์ สตรอว์สัน โดยมุ่งเน้นไปที่การประยุกต์ใช้เหตุผลนิยมเพื่ออธิบายปรากฏการณ์ในสังคมศาสตร์ นอกจากนี้เขายังมีความสนใจในเรื่องของทฤษฎีการตัดสินใจ (Theory of Choice) และความย้อนแย้งที่เกิดจากเหตุผล ซึ่งสะท้อนผ่านงานเขียนและการออกแบบเกมตรรกะที่เขาชื่นชอบเป็นพิเศษ

ผลงานที่สำคัญ

• Rational Economic Man (1975)
• Models of Man (1977)
• Rationality and Relativism (1982)
• The Cunning of Reason (1987)
• The Philosophy of Social Science (1994)
• Reason in Action (1996)
• Trust within Reason (1998)