มาเชอร์บรูม (Masherbrum) ยอดเขา K1 แห่งเทือกเขาคาราโครัม

มาเชอร์บรูม (Masherbrum) หรือที่เคยเป็นที่รู้จักในชื่อ K1 เป็นยอดเขาที่ตั้งอยู่ในเขต Ghanche ภูมิภาคกิลกิต-บัลติสถาน (Gilgit Baltistan) ของประเทศปากีสถาน ด้วยความสูง 7,821 เมตร (25,659 ฟุต) ทำให้ยอดเขานี้ครองอันดับที่ 22 ของยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก และเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดเป็นอันดับที่ 9 ในปากีสถาน

ความโดดเด่นของมาเชอร์บรูมคือการเป็นยอดเขาแห่งแรกในเทือกเขาคาราโครัมที่ถูกบันทึกไว้ในแผนที่ระหว่างการสำรวจทางตรีโกณมิติครั้งใหญ่ (Great Trigonometrical Survey) ซึ่งเป็นที่มาของการกำหนดรหัสชื่อเป็น "K1"

ที่มาของชื่อ (Etymology)

ที่มาของชื่อ "มาเชอร์บรูม" ยังคงเป็นหัวข้อที่มีการถกเถียงกันและเปิดกว้างสำหรับการวิจัยเพิ่มเติม โดยคำว่า "brum" ในภาษาบัลติ (Balti) เป็นที่เข้าใจกันว่าหมายถึง "ภูเขา" ส่วนคำว่า "masher" นั้นยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัด

• ข้อสันนิษฐานหนึ่งระบุว่าอาจมาจากคำว่า "mashadar" ซึ่งหมายถึงปืนคาบศิลา โดยเปรียบเปรยถึงความโค้งมนหรือรูปร่างของยอดเขาเมื่อมองจากธารน้ำแข็งบัลโตโร (Baltoro Glacier)
• อีกข้อสันนิษฐานหนึ่งระบุว่า "masha" หมายถึง สุภาพสตรี ดังนั้น "มาเชอร์บรูม" จึงอาจหมายถึง "ราชินีแห่งยอดเขา"

ในประเทศอินเดียที่อยู่ใกล้เคียง ยอดเขานี้ถูกเรียกว่า "Mahasherbaram" ซึ่งมาจากภาษาสันสกฤตที่หมายถึง "เสือโคร่งขาว"

ภูมิศาสตร์

มาเชอร์บรูมเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดของเทือกเขามาเชอร์บรูม ซึ่งเป็นเทือกเขาย่อยของเทือกเขาคาราโครัม แม้ว่าจะเป็นยอดเขาที่โดดเด่นและสง่างาม แต่บ่อยครั้งมักถูกบดบังด้วยชื่อเสียงของยอดเขาที่สูงกว่า 8,000 เมตรในเทือกเขาคาราโครัมสายหลัก เช่น K2, Gasherbrum I, Broad Peak และ Gasherbrum II

ในขณะที่เทือกเขาคาราโครัมสายหลักตั้งอยู่ทางทิศเหนือของธารน้ำแข็งบัลโตโร แต่เทือกเขามาเชอร์บรูมตั้งอยู่ทางทิศใต้ เส้นทางปกติที่ใช้ในการปีนขึ้นสู่ยอดเขามาเชอร์บรูมจะใช้เส้นทางผ่านหุบเขาฮูเช (Hushe Valley) ซึ่งไหลลงสู่ทิศใต้จากยอดเขา

ประวัติการปีนเขา

ในปี ค.ศ. 1856 โทมัส มอนต์โกเมอรี (Thomas Montgomerie) ร้อยโทวิศวกรหลวงชาวอังกฤษ ได้สังเกตเห็นยอดเขาที่สูงตระหง่านในคาราโครัมและเรียกมันว่า K1 (โดย K ย่อมาจาก Karakoram และเลข 1 หมายถึงยอดเขาแรกที่เขาบันทึก) ต่อมา K2 คือชื่อที่เขาตั้งให้กับยอดเขาที่อยู่ด้านหลัง K1 เมื่อมองจาก Harmukh

การสำรวจเบื้องต้นเกิดขึ้นในปี 1911 โดย Fanny Bullock Workman และสามีของเธอ Dr. William H. Workman จากนั้นมีการพยายามปีนครั้งแรกในปี 1938 โดยกลุ่มที่นำโดย James Waller แต่ล้มเหลวเนื่องจากสภาพอากาศที่เลวร้ายและอาการหิมะกัดรุนแรง

ความพยายามครั้งต่อๆ มาในปี 1955 และ 1957 ก็ยังไม่ประสบความสำเร็จ โดยในปี 1957 Bob Downes ได้เสียชีวิตจากอาการแพ้ความสูง (Altitude Sickness) และทีมสามารถขึ้นไปได้ถึงจุดที่ต่ำกว่ายอดเขาเพียง 200 เมตร

ในที่สุด มาเชอร์บรูมถูกพิชิตได้เป็นครั้งแรกในปี 1960 โดย George Irving Bell และ Willi Unsoeld ภายใต้การนำของ Bell ในการสำรวจของสหรัฐฯ-ปากีสถาน โดยพวกเขาใช้เส้นทางด้านตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นเส้นทางที่ทีมก่อนหน้านี้ล้มเหลว สองวันต่อมา Nick Clinch และ Jawed Akhter นักปีนเขาชาวปากีสถานได้ขึ้นสู่ยอดเขาได้สำเร็จ ทำให้มาเชอร์บรูมเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในปากีสถานที่มีชาวปากีสถานร่วมพิชิตยอดเขาในการสำรวจครั้งแรก

นอกจากนี้ยังมีบันทึกการปีนเขาในรูปแบบ Alpine Style โดย Christine de Colombel นักปีนเขาชาวฝรั่งเศสในปี 1980 ซึ่งแม้จะล้มเหลวเนื่องจากหิมะถล่มและสภาพอากาศที่เลวร้าย แต่เธอก็ได้ถ่ายทอดประสบการณ์อันน่าตื่นเต้นไว้ในหนังสือของเธอ